BÙI THIÊN LONG
 |
| Người đệ tử trung thành nhất của Tổ sư |
Cách đây hơn 5 năm, vào ngày 13 tháng 6 năm 2002, Đại sư Saito Morihiro đã rũ sạch nợ trần thanh thản theo gót Tổ sư Uyeshiba Morihei về với nguồn cội.
 |
|
Luyện tập với Tổ sư |
Năm 1948, khi mới 18 tuổi, chàng trai Morihiro đã có những duyên sơ ngộ với Tổ sư Uyeshiba. Chàng không ngờ rằng cuộc gặp gỡ sẽ dẫn dắt chàng đi xa, rất xa trên con đường võ đạo.
Sau đây, chúng tôi xin phiên dịch một vài đoạn trong cuộc phỏng vấn của “Ceinture Noire” (CN) vào năm 1999, ba năm trước khi Đại sư hoàn nguyên.
CN: Thưa Đại sư, các cuộc tập luyện riêng đó diễn ra như thế nào?
Đs. Saito: Lúc đầu, Tổ sư chỉ dạy “Ichinotachi” (bài kiếm số một) và trong một thời gian dài, tôi chỉ được học bài đó. Tôi phải tấn công liên tục với đòn đó, cho tới khi người thấy tôi bị mệt rã mới ra lệnh nghỉ. Cái tập thời đó nó như vậy. Sau đó, người dạy tôi Ninotachi (đòn kiếm thứ hai), rồi các đòn kế tiếp, khi nào Người cũng chỉnh sửa tôi trong từng chi tiết.
CN – Khi Thầy bắt đầu tập với Tổ sư năm 1946, Tổ sư có dạy thế hanmi (bán thân không)?
Có, hanmi là tư thế rất hợp lý. Với tư thế đó, ta có thể dễ dàng xoay 180 độ. Trong tác phẩm “Budo” năm 1938, Tổ sư nói phải sử dụng tư thế “Roppo” mà hiện nay ta gọi là “Hanmi”. Tôi nghĩ nó có nguồn gốc từ kinh kịch “Kobuki”… trong Judo và Sumo cũng có tư thế đó, nhưng người ta lưu tâm đến phần thân hơn phần chân. Trong Aikido, hai chân phải tạo thành tam giác, đây là một điều rất quan trọng cho các cử động của eo hông.
CN- Tổ sư có hay để ý đến quan hệ giữa các kỹ thuật tay không và vũ khí không?
Người thường nhắc đi nhắc lại quan hệ này: “Tất cả chiêu thức đó là y khuôn nhau, chúng dựa trên một nguyên lý độc nhất”.
CN – Còn về các atemi?
Ngài bảo nếu atemi không được luyện tập và áp dụng trong các kỹ thuật thì không còn là Aikido hay võ đạo nữa.
Các chặng đường trong cuộc đời của đại sư Saito những năm thanh xuân
1928: Đs. Saito chào đời trong một ngôi làng nhỏ bé, cạnh Iwama.
1946: Cuộc sơ ngộ với Tổ sư. Lúc đó tại Iwama chỉ có vài nội đệ tử: Tadashi Abe, Koichi Tohei (từ chiến trường Trung Hoa trở về), Mochizuki Minoru (sắp sửa qua Pháp)… Thường ngày tập với Tổ sư: làm uke, mỗi người thay nhau để người ném …
Cũng năm này, Hiệp khí thần xá (Aikijinja) vừa xây xong. Các nội đệ tử thay nhau đến rồi đi: Riêng Saito ở lại thường xuyên.
1956: Ông lấy vợ, Tổ sư tổ chức đám cưới ngay trong nhà mình cho Saito. Vợ Saito trở thành tùy viên của phu nhân Tổ sư cho đến mãn đời (cụ bà Uyeshiba mất vài tháng sau khi Tổ sư Đại hoàn nguyên.
Nhân một vụ tranh chấp đất đai, cũng như một số đệ tử khác (Shirata, …) Saito đã tham gia bên cạnh Tổ sư. Sau đó, Ông được Tổ sư “phong ấp”, một khu đất nhỏ sát cạnh vùng đất Tổ sư.
Năm sau 1957, người con đầu lòng của Saito, Hitohiro, chào đời. Hiện nay, Hitihiro là chưởng môn Iwama ryu, chấp chưởng Liên đoàn Iwama toàn thế giới.
1960 Đại sư Saito thường xuyên thay O Sensei hoặc Đại sư Tohei Koichi đứng lớp ở Hombu dojo. Song song, ông cũng thay Tổ sư dạy các lớp tại Iwama dojo.
1969 Tổ sư Đại hoàn nguyên. Ông chính thức trở thành Dojocho (đường trưởng) Iwama dojo và làm ông từ của Aikijija. Ông tiếp cận di sản của Tổ sư và phát huy những giá trị tinh thần cũng như kỹ thuật Tổ sư truyền lại. Ông đã sống với Tổ sư lâu hơn các đệ tử khác (từ 18 tuổi đến 41 tuổi), nên đã được tiếp nhận được những ý niệm cuối cùng của Tổ sư về võ học, về đạo học,…
1973 – 1976 Đại sư Saito bắt đầu viết tác phẩm “Aikido Traditional” (Aikido truyền thống) với sự cổ súy của một số võ sư học giả như Tetsutaka Suzawara, có 5 tập, cô đọng lại di sản kỹ thuật của Tổ sư thời Iwama: Aikiken, Aikijo, Henkawaza, Hashiwaza.
1974 Ông xuất ngoại lần đầu tiên, điểm đến là tiểu bang California. (Từ đây đến 1996, ông đã trên 50 lần ra nước ngoài quảng bá Aikido).
.jpg) |
| Đạo chủ Moriteru đọc điếu văn trong lễ tang Đại sư Saito |
1985 Ông tham gia cuốc biểu diễn “Friendship demontration” nổi tiếng và đã thành công vang dội. Từ năm này, Tổng giám đốc Nhà phát hành Aiki.new, tác giả của nhiều sách về Aikido như “Aikido masters”, “Aikido encyclopedia”,… đã hợp tác chặt chẽ với Đại sư Saito.
 |
| Cung voi Patricia Guerri, 3 nam lien la noi de tu tai Iwama |
1989 Trở thành Đại sư nhưng vẫn gắn bó với Tổng đàn, Ông thiết lập lại hệ thống chứng nhận cấp đẳng cho các môn sinh Take musu (Võ sản Hiệp khí). Tại một cuộc tập huấn tại châu Âu, Đại sư Saito đã thử thi triển tất cả các chiêu thức cơ bản do Tổ sư truyền lại. Do thời gian hạn chế, Ông đã phải dừng lại giữa chừng, các phụ tá và học trò đếm được trên 400 kỹ thuật…
1990 Lưu phái Iwama ryu được chính thức thành lập (với hệ thống đẳng cấp riêng) nhưng vẫn giữ quan hệ với Aikikai (Tổng đàn). Ông được phong 9 đẳng trong đợt cuối cùng Tổng đàn tấn phong để tôn vinh những bậc Đại sư có công trạng lớn đối với môn phái.
1994 Cùng với sự hỗ trợ Stanley Pranin, Ông cho ấn hành tác phẩm “Takemu Aiki”, dự trù gồm 9 tập.
2002 Từ vài năm nay, thỉnh thoảng Đại sư Saito phải điều trị lâm sàng, nhưng cứ hễ trở lại nhà thì ông lại lên sân dạy môn đồ.
Rạng sáng ngày 13/6/2002, Ông thanh thản ra đi trên mảnh đất di sản của Tổ sư để lại. Ngày 23/6, trong lễ phát tang, cùng với Đạo chủ Moriteru và các Đại sư của Hombu dojo, hầu hết những gương mặt lớn của thế giới Aikido đã có mặt, bất kể hệ phái, khuynh hướng, pháp môn:
“VŨ TRỤ NHẤT GIA”
BTL
19/7/2007