CHÂN NHƯ 

Đại bản doanh: Hombu Dojo tại Tokyo của thế kỷ XX

 

 

 

Hombu Dojo có nghĩa là “bản bộ đạo trường” là nơi luyện tập võ đạo. Đây không chỉ là nơi luyện tập kỹ thuật chiến đấu hay tự vệ mà còn là nơi để đào luyện tinh thần và sống một cuộc sống tinh thần và thể chất theo con đường do Tổ sư sáng lập.

 

Aikido Dojo đầu tiên do Tổ sư Morihei Ueshiba thiết lập tại Iwama, nơi quê nhà của Người năm 1925, lúc đầu chỉ thu nhận một số thân thuộc trong gia đình. Năm 1927, Tổ sư lên Tokyo mở một Hombu Dojo lớn hơn, nhưng phải tới sau khi thế chiến II chấm dứt và lệnh cấm truyền bá võ thuật của Mỹ bị bãi bỏ (1947), Aiki Dojo tại Tokyo mới phát triển và mở rộng không ngừng để thu nhận hàng chục ngàn môn sinh khắp nơi trên thế giới đến thụ huấn và tu tập Aikido.

 

 

Đạo trường tại Iwama

 

TỔ SƯ MORIHEI UESHIBA

 

Khuôn mặt với nụ cười phúc hậu của vị Tổ Sư Morihei Ueshiba

 

Morihei Ueshiba sinh ngày 14/12/1883 tại Wakayama (Tanabe) Nhật Bản. Thuở thiếu thời, Ngài có một thân hình bé nhỏ và yếu đuối nhưng lại có một ý chí bất khuất, cương quyết, học hỏi và luyện tập hầu hết những môn võ thuật Nhật Bản thời bấy giờ, từ Nhu thuật, tới Kiếm thuật và cả các môn Thần đạo, Triết học, Thiền học. Sau gần 25 năm học võ, Ngài cũng vẫn chỉ cao 1m54 và nặng hơn 50 kg nhưng lại là một nhân vật bất khả chiến bại trong võ lâm Phù Tang.

 

Năm 1925, sau một thời gian suy tư về Võ thuật, Triết học và Võ đạo, Ueshiba đã giác ngộ được chân Võ đạo. “Võ đạo là Tình thương và sự Hòa hợp”, là con đường dẫn đến chỗ đạt được một khí lực mạnh mẽ nhờ vào sự hợp nhất được khí của vũ trụ, khí trong bản thân mỗi con người và khí của muôn loài, của đồng loại. Chữ “Ai” trong Aikido không chỉ là “Hòa hợp” mà còn là “Yêu thương”.

 

 

Bên trong Đạo trường Iwama - Tổ sư đang giảng dạy các nguyên lý Aikido thuần khiết cho các Uchideshi

 

Aikido là môn võ đạo giúp con người SỐNG yêu thương và chiến thắng chính mình.

 

Aiki Dojo là nơi dạy những kỹ thuật hợp nhất thể chất và tinh thần, là nơi luyện tập để đạt được một trình độ vận dụng được khí lực của tự thân và vũ trụ, hơn nữa Dojo còn là nơi để sống và thể hiện lý tưởng của Aikido.

 

Từ Dojo ở Tokyo, Nhật Bản, hằng trăm Dojo đã được nhân rộng khắp nơi trên thế giới. Hiện nay phong trào Aikido trên thế giới do Tổng đàn Aikikai tại Tokyo lãnh đạo và do Moriteru Ueshiba, cháu nội Tổ sư làm Tổng thư ký.

 

Đạo Chủ Moriteru Ueshiba trong chuyến hướng dẫn tập huấn tại Châu Âu

 

AIKIDO ĐẾN VỚI VIỆT NAM

 

Năm 1958, Aikido lần đầu tiên được giảng dạy ở Việt Nam do võ sư Đặng Thông Trị, một môn đồ của võ sư Tadashi Abe tại võ đường bên Pháp. Lúc đó, thầy Trị dạy Aikido cho một số môn sinh cao cấp của Hàn Bái Đường tại trung tâm Nguyễn Trãi, đường Lê Văn Duyệt cũ.

 

Hai môn sinh thiếu nhi đang biểu diễn đòn Shiho nage - một trong những nét "đáng yêu" trong môn võ Aikido

 

Năm 1960, Hội Hiệp khí Nhu đạo Việt Nam chính thức thành lập. Thầy Trị dạy cả hai môn Nhu đạo và Aikido.

 

Năm 1961, võ sư Nakazono, huyền đai tứ đẳng sang tiếp tay huấn luyện tại Việt Nam một năm rưỡi, đào tạo ra lớp người đầu tiên mang đai đen, gồm có các ông: Đặng Thông Phong, Trần Kỉnh, Bùi Duy Cảnh, Lê Xuân Long, Nguyễn Thành Nhơn và Thái Minh Bạch.

 

Năm 1962, Dojo tại số 94B, Phan Thanh Giản (hiện nay là Điện Biên Phủ) được thiết lập và là trung tâm chính đào tạo các thế hệ Aikidoka Việt Nam.

 

ĐẠO ĐƯỜNG AIKIDO VIỆT NAM

 

Đạo đường Aikido được xây dựng từ 1962, được sửa chữa và tu bổ nhiều lần. Khoảng những năm 70, ai đến tham quan cũng thích thú khi thấy một bức tranh vẽ trên tường 2m x 12m của họa sĩ Nguyễn Minh Trí vẽ quang cảnh luyện tập Aikido rất sinh động, ngoài ra còn có chân dung Tổ sư và chân dung thầy Đặng Thông Trị, thầy Đặng Thông Phong và các võ sư Nhật từng qua Việt Nam giảng dạy.

 

 

Đạo Đường Aikido Đakao vào những năm 70 - Phía bên phải góc ảnh là bức tranh do Họa sĩ Nguyễn Minh Trí thể hiện

 

Đạo đường từng có sự góp sức giảng dạy của các võ sư Nhật như: Nakazono, Tamura (2 ông bà), Kenji, … (tất cả là 13 vị).

 

Từ năm 1964, võ sư Đặng Thông Phong điều khiển Đạo đường, thay thầy Trị sang Hoa Kỳ (sau đó thầy Trị có học với võ sư Koichi Tohei). Trong hơn 10 năm, từ 1964-1975, với cương vị Tổng cục trưởng Hội Hiệp khí Nhu đạo Việt Nam, thầy Đặng Thông Phong đã góp phần cho Aikido có một bước phát triển to lớn.

 

Tổng đàn Aikikai công nhận Aikido Việt Nam. Thầy Đặng Thông Phong sang Nhật thi đậu tam đẳng năm 1967 và được Tổ sư Ueshiba giao trách nhiệm phụ trách Tenshinkai (tức Thiên Tâm hội) điều hành Aikido trên toàn lãnh thổ Việt Nam. Llúc bấy giờ đã có các phòng tập tại Nha Trang, Biên Hòa, Đà Lạt, Long Khánh, Cần Thơ, Kiên Giang, …

 

Hiện nay, võ sư Đặng Thông Phong vẫn là Chủ tịch Tenshinkai, có trụ sở tại Hoa Kỳ. Mới đây, trong ngày lễ kỷ niệm 50 năm thành lập Tổng đàn Aikikai và 60 năm thành lập Tổ đường Hombu, thầy Phong là một khách mời đặc biệt của Đạo chủ Kisshomaru Ueshiba và Tổng đàn ở Nhật Bản.

 

TỪ NĂM 1975 ĐẾN NAY

 

Sau năm 1975, phong trào Aikido tạm lắng xuống , ngưng hoạt động vì chưa được chính quyền cho phép. Từ 1979, các phòng tập tại quận 5 và tại Nguyễn Thái Học bắt đầu hoạt động lại.

 

 

Cảnh hoang tàn, đổ nát của Đạo đường Aikido Đakao...

 

 

Năm 1982, địa điểm 94B, Điện Biên Phủ được tu sửa lại và hoạt động với danh nghĩa CLB TDTT phường 6, với các bộ môn: Aikido, Judo, Taekwondo và võ dân tộc. Đến năm 1986, bộ môn Aikido di chuyển lên CLB Tao Đàn đường Nguyễn Du, vì thời gian này số lượng võ sinh lên đến hơn 600 người, gây ra sự quá tải cho địa điểm cao ốc này.

 

...Và các vị môn đồ trung thành, tâm huyết với môn Aikido tại Việt Nam ra sức gầy dựng lại Đạo đường Aikido Đakao

 

Từ 1985, mặt bằng 94B, Điện Biên Phủ dần dần bị xuống cấp trầm trọng. Ai đi qua đều còn đọc được hàng chữ “Đạo đường Aikido” còn rõ nét trên tường nhưng không khỏi bâng khuâng khi thấy mái tôn xiêu vẹo, trống hoác… chỉ cần một cơn gió mạnh cũng có thể thổi bay vài tấm tôn cũ xuống đường gây tai nạn chết người.

 

Một số anh em trong Chi hội Aikido quận 1 đã mạnh dạn vận động tất cả những ai quan tâm và yêu mến Aikido góp sức xây dựng lại Đạo đường. Các cấp chính quyền, phòng TDTT quận 1, nhiều nhân sĩ, mạnh thường quân, các cựu Aikidoka và môn sinh Aikido các quận và tại quận nhà đã yểm trợ mạnh mẽ cho công cuộc xây dựng.

 

Ngày 02/6/1991, câu lạc bộ Aikido quận 1 chính thức hoạt động tại mảnh đất Đạo đường đã từng ươm mầm và đơm hoa kết trái biết bao thế hệ môn sinh Aikido Việt Nam. Bước chân vào Đạo đường hôm nay, trước tiên là bái lễ Sáng Tổ và sau đó là các sư phụ, các đàn anh đã từng đặt chân đến nơi đây để truyền bá và đi tiếp nối con đường võ đạo của tình thương và hòa hợp.

 

 

Khuôn mặt mới của Đạo đường Tenryu Aikido Đakao ngày nay

 

Mỗi môn sinh của Đạo đường hôm nay đều tâm niệm góp sức làm cho Đạo đường mỗi ngày một tươi đẹp hơn lên và cuộc sống dưới mái Đạo đường đầy tình thương yêu, càng ngày càng khám phá ra những điều sâu thẳm kỳ diệu của các nguyên lý và kỹ thuật Aikido ứng dụng trong đời sống mỗi con người chúng ta .

 

CHÂN NHƯ

 

(Trích Kỷ yếu 1991)