Trước khi rời Việt Nam vào đầu thập niên 1980, Đs.Bùi Duy Cảnh đã dành nhiều thời gian tu luyện, công phu. Việc nghiên cứu pháp môn Aikido với các đồng môn còn ở lại Sài Gòn như Đs.Trương Văn Lương, Trần Kỉnh (1980…), Dương Đại Tâm được tiếp tục. Ngoài ra ông cũng tự tìm hiểu thêm về Dịch học, Thái Cực Đường Lang, Thái Cực Quyền …
Cũng đôi khi, Đại sư ghé lên sân Hawai, chính tại đó, có lần ông đã trao đổi với một võ sinh, hiện nay đã lớn tuổi, lúc đó vừa nhập môn Aikido. Nhìn môn sinh trọng tuổi luyện “Menuchi Ikkyo Undo”, ông ân cần chỉnh lại Shizei và hướng dẫn cách thở. Ông nói như trút ra một cơn giận bên trong bị dồn nén: “Đã mất công tập, thì phải tập cho đúngcách. Tập sai thì cả 100 năm cũng vô ích, có khi còn có hại”.
Không biết cơn thịnh nộ đó của Đại sư nhằm vào ai, người môn sinh mới nhập môn, hay ông HLV đang đứng lớp thay Đs.Đặng Thông Phong. Dù sao thì nội chừng đó cũng cho thấy tấm lòng của một vị Chân sư, toàn tâm toàn ý với các đàn em hậu bối.
Vị hậu bối đó, mà vào năm 1980 đã là một Giáo sư Đại học nổi tiếng, đã kính cẩn nhận bài học đó và đã truyền lại cho nhiều thế hệ học trò Aikido của mình sau này.
Thì ra, một bài học dạy đúng lúc, đúng chỗ, đúng người không chỉ có lợi cho một người, mà cho trăm, ngàn người về sau và cứ như vậy, nhân loại tiến lên.
Đs.Bùi Duy Cảnh rời Việt Nam, để lại rất nhiều đồ đệ thành đạt trong Aikido và trong xã hội Việt Nam. Mà không chỉ ở Việt Nam, vì tại Salle Culturiste, có rất nhiều môn sinh là người ngoại quốc, chủ yếu là người Pháp, Mỹ … Sau khi phòng tập này bị đóng cửa, các võ sinh theo Đs.Bùi Duy Cảnh về tập tại Đạo đường Aikido Đa Kao. Tại đây, lúc đó, Đs.Đặng Thông Phong đã thay anh mình chủ trì mọi việc. “Rừng nào cọp nấy”…
Môn sinh Aikido của Đs.Bùi Duy Cảnh còn ở sân tập của trại Hải quân Cổ Loa, và sau đó, tại đường Nguyễn Lâm, nơi đó một vị Giám đốc cô nhi viện, bạn của Đại sư, đã mời ông đến mở sân dạy Aikido.
Năm 1972, Đs.Đặng Thông Trị từ Mỹ về Việt Nam thăm quê hương và Aikido Việt Nam. Sân tập Aikido Nguyễn Lâm đã làm một tấm Plaque kỷ niệm tặng Đại sư. Vì Đại sư không thể đến thăm Đạo đường Nguyễn Lâm, tấm Plaque được chuyển qua cho Đs.Đặng Thông Phong để trao tặng vị Ân sư của môn sinh Bùi Duy Cảnh.
Cũng nên nhắc lại là Đs.Bùi Duy Cảnh, cũng như Đs.Trương Văn Lương, Ngô Quyền, Đỗ Hồng Nguyên, … đã tham gia một lớp Kendo tại sân Phan Đình Phùng vào năm 1974, người thầy đứng lớp là một Tùy viên văn hóa tại tòa Đại sứ Nhật ở Sài Gòn lúc bấy giờ. Hai thầy Bùi Duy Cảnh và Trương Văn Lương được kể như học trò xuất sắc nhất lớp. Vì thiếu Shinai, Vs.Sudo (hay Tsudo?) đã đưa cho Đs.Trương Văn Lương một cây trúc kiếm và hai thầy Bùi Duy Cảnh và Trương Văn Lương đã tháo tung ra nghiên cứu, sau đó đã làm được mấy chục cây Shinai cho lớp, khiến Vs.Sudo rất hài lòng. Đầu năm 1975, cùng với một số học viên khác, hai vị được phong nhất đẳng Kendo, và thầy Sudo tặng hai người hai bộ giáp và hai cây Bokken trước khi lên đường về nước.
Những năm tiếp theo, “vết lăng trầm” vẫn đưa các vị đến với nhau, nghiên cứu bộ võ thư của Đs.Saito, trong đó có Kiếm (Aikiken), có Jo (Aikijo), có Henka Waza và Kaeshi Waza (phản đòn), vốn chỉ dành cho các đệ tử được cho hạ sơn giúp đời. Các cuộc “Hoa sơn luận võ” của họ gặt hái được thành quả cụ thể là các lớp Jo (Đạo đường Aikido Đa Kao – 1983) và lớp Ken (sân Tinh Võ, Q.5 – 1985) do Đs.Trương Văn Lương phụ trách.
Khi Đs.Bùi Duy Cảnh cất bước ra đi, sự nghiệp Aikido của ông để lại cho đất nước không nhỏ. Là một trong số những khai quốc công thần của Đs.Đặng Thông Trị, cùng với các Đs.Nguyễn Hữu Huy, Trần Kỉnh, Đặng Thông Phong, Lê Xuân Long, ông đã giúp đặt nền móng vững chắc cho Aikido Việt Nam.
BTC & KN
(Bài cuối: Đs.Bùi Duy Cảnh và cuộc sinh ly tử biệt Đs.Đặng Thông Trị)
