Vào năm này, bộ môn Aikido mới được công nhận chính thức cách đó sáu năm. Đúng là phong trào rất non trẻ. Sự ra đi của Sáng tổ Đặng Thông Trị, tưởng là tạm thời trong vòng sáu tháng, một năm, thì nay đã trở thành dứt khoát và người được tạm trao sân Đạo đường Aikido (94 Phan Thanh Giản) thì nay nghiễm nhiên trở thành người chủ trì của môn phái.
Năm 1966, hai năm sau khi thầy Trị ra đi và Đs.Tamura viếng thăm, số huyền đai Hiệp Khí Đạo vào khoảng 15-16 người: Bùi Duy Cảnh, Trần Kỉnh, Đặng Thông Phong, Nguyễn Anh Tài, Lê Xuân Long, Domino Nguyễn Thành Nhơn, Thái Minh Bạch, Nguyễn Hữu Huy, Trương Văn Lương, Nguyễn Văn Quý, Phạm Văn Cư, Lâm Quang Thơ, Đặng Văn Phát, Nguyễn Thị Ngọc Chi, Hà Văn Anh, Đặng Văn Sanh.
Vào thời đó, thế giới Aikido Việt Nam gần giống như thời Tam Quốc: Tuy Đạo đường Aikido vẫn là Bản bộ Trung ương Aikido, nhưng sân tập Centre Culturiste do thầy Bùi Duy Cảnh đảm trách từ trước khi thầy Trị ra đi. Còn sân Quan thuế do thầy Lê Xuân Long một tay gầy dựng đã tạo được thanh thế trước đó. Nữ kiệt Thanh Loan, vốn là môn sinh Hàn Bái đã được đào tạo cho đến Shodan tại sân Quan thuế và người trực tiếp hướng dẫn là võ sư Nguyễn Văn Quý, phụ tá đắc lực của thầy Lê Xuân Long. Ông đã được phong nhất đẳng huyền đai bởi Đs.Tamura khi Đại sư ghé lại Việt Nam mấy hôm trên đường đi Pháp cùng vợ và dẫn theo phu nhân Nakazono cùng hai cậu con trai của bà.
Thế tam phân đó kéo dài cho đến khi thầy Lê Xuân Long được cử ra miền Trung và thầy Bùi Duy Cảnh về Đạo đường Trung ương. Cũng nên nói thêm Vs.Nguyễn Hữu Huy, Tuy được trao bộ môn Judo ở sân Nguyễn Trãi (cùng với các Vs.Nguyễn Văn Quý, Lê Hoàng Văn…) nhưng vẫn có những đóng góp cho môn phái Aikido sau ngày thầy Trị ra đi.
 |
| Ô. Lê Hoàng Văn (người mặc áo dài khăn đóng). |
Từ sau ngày thầy Đặng Thông Trị lên đường, trong các năm 65-66-67 hầu như không có cuộc thi huyền đai chính thức. Các kỷ yếu thời đó ghi lại:
Năm 1965: không có huyền đai mới.
Năm 1966: Một huyền đai: Đặng Văn Sanh.
Năm 1967: Ba huyền đai: Nguyễn Thành Công, Đặng Văn Đạt, Nguyễn Thị Thanh Loan.
Điều này cũng dễ hiểu thôi. Phải đợi đến khi Vs.Đặng Thông Phong nhân chuyến đi Hàn Quốc do lời mời của Trung ương Bản bộ TaeKwondo Hàn Quốc, đã ghé lại Hombu Dojo và được phong tam đẳng thì Aikido Việt Nam mới lại có thể có những huyền đai mới. Do đó từ năm 1968 về sau đã có thêm một số huyền đai.
Trong giai đoạn này vai trò quan trọng do một nhóm đầu đàn đảm trách, gồm những người có địa vị và uy tín xã hội như Bs.Nguyễn Anh Tài, Bs.Thái Minh Bạch, Ông Lê Xuân Long và các HLV xả thân vì bộ môn như thầy Bùi Duy Cảnh, thầy Trần Kỉnh, thầy Đặng Thông Phong, thầy Nguyễn Văn Quý, thầy Nguyễn Hữu Huy, thầy Đặng Văn Phát…
 |
| Đoàn biểu diễn Việt Nam Hiệp Khí Nhu Đạo Hội. |
Tấm ảnh trên đây được chụp nhân hội tết làng Văn Khoa Sài Gòn. Bức hình cho thấy vị võ sư phụ trách việc giới thiệu đoàn biểu diễn Việt Nam Hiệp Khí Nhu Đạo Hội là Bs.Nguyễn Anh Tài (người đứng trước micrô. Đoàn gồm có, ngoài Bs.Nguyễn Anh Tài, Vs.Đặng Thông Phong, Vs.Đặng Văn Phát, Vs.Nguyễn Hữu Huy, Vs.Nguyễn Văn Quý, Vs.Đặng Văn Sanh và hai nữ Vs.Ngọc Chi và Thanh Loan.
Tưởng cũng nên nhắc lại vào lúc đó thầy Huy - cô Chi chưa nên vợ chồng, cũng như thầy Phát - cô Loan. Do thời cuộc lúc bấy giờ, các vị sẽ phải qua nhiều nỗi gian truân mới được thỏa lòng vầy duyên cá nước.
Theo lời kể của Đại sư Lê Hoàng Văn thì lúc bấy giờ với tư cách là Trưởng ban tổ chức lễ hội làng Văn Khoa, thầy Lê Hoàng Văn đã tiếp xúc vị đàn anh đáng kinh là Bác sĩ Tài và mời tham gia biểu diễn. Con chim đầu đàn của Aikido Việt Nam lúc bấy giờ, (sau này được Vs.Đặng Thông Phong mời làm cố vấn của Việt Nam Hiệp Khí Nhu Đạo Hội) đã hăng hái nhận lời và thành lập đoàn biểu diễn gồm hai thành phần Judo và Aikido.
Tới đây cũng xin mở dấu ngoặc để ghi nhận là Aikido còn quá mới mẻ đối với xã hội Việt Nam thời đó, nên tiếp thu những lời khuyên và kế sách của các cố vấn, thầy Đặng Thông Trị đã ghép hai pháp môn làm một. Đây cũng là bài học rút ra từ Aikido Pháp vào lúc sơ sinh: các thầy Mochizuki, Tadashi Abe đều dạy Judo và cộng thêm Aikido (xin xem lịch sử phong trào Aikido Pháp).
Trong số các nhân vật có mặt trong bức ảnh, tất cả đều là đồng môn, học trò trực tiếp hoặc gián tiếp của võ sư Đặng Thông Trị. Cùng với nhóm “đầu đàn” được nói ở trên, họ đã đóng góp tích cực, và thầm lặng cho việc phát triển phong trào Aikido Việt Nam. Buổi biểu diễn tại hội tết làng Văn Khoa năm 1966 đã gặt hái được rất nhiều thành công. Nhờ đó khoảng 3000 sinh viên Văn khoa và thân hữu đã biết đến và ngưỡng mộ môn phái Aikido. Cũng theo Đs.Lê Hoàng Văn, những lời giới thiệu hào hùng phóng khoáng vừa tinh tế vừa hóm hỉnh của Vs-Bs.Nguyễn Anh Tài đã góp phần không nhỏ vào thành công trên. Vẻ duyên dáng linh hoạt với những động tác uyển chuyển và tài ukemi xuất sắc của các uke Hữu Huy, Văn Phát, Văn Sanh, Văn Quý đã làm mê hoặc đám đông khán giả trẻ Văn Khoa, khiến họ chỉ muốn “xếp bút nghiên theo luyện Aiki”.
Và cuối cùng, phần biểu diễn của Vs.Đặng Thông Phong cũng được hoan nghênh không kém, qua những đòn kỷ thuật cao cấp với sự hỗ trợ tích cực đầy bản lãnh của Vs.Hữu Huy, thời đó nổi danh là uke “xịn” của thầy Đặng Thông Trị.
Vì phần lớn các nhân vật trong bức ảnh trên đã được đề cập đến nhiều nên chúng tôi chỉ xin ghi lại sau đây những khuôn mặt vốn ít được giới thiệu đến các bạn đồng môn Aikido hiện nay:
- Bác sĩ Nguyễn Anh Tài: theo lời của Đs.Lê Hoàng Văn: Một nhân cách lớn. Ông là người đứng ra phục hưng Hàn Bái và cũng là người đỡ đầu phong trào Aikido khi còn trong nôi. Đam mê võ thuật nên làm sân tập ngay trong phòng làm việc bác sĩ tại bệnh viện Gia Định. Năm 1982 qua lời mời của Vs.Đặng Thông Phong, đã đến dự lễ khai trương sân tập CLB. Võ Thuật phường 5, quận I, trước đó và hiện nay là Đạo đường Aikido Đakao, do các Vs và HLV Bùi Thế Cần, Đỗ Bá Hậu, Võ Hoàng Phương, Nguyễn Tăng Vinh, Nguyễn Hoàng Hương. Ngoài ra, ông còn là một người quảng giao: Đại sư Triệu Trúc Khê và các danh sư đương thời (1950-1970). Ông đã cưu mang rất nhiều người có tài, nghèo.
Ông được phong Huyền đai đệ nhất đẳng Aikido năm 1964 và nhị đẳng tháng 12/1971 với lời nhận xét: “Một trong những người đầu tiên, hơn mười năm nay đã góp công phổ biến và bành trướng môn phái Hiệp Khí đạo Việt Nam” và “vẫn liên tục phát huy môn phái Hiệp Khí Đạo, đào tạo rất nhiều môn sinh hiện nay đã đạt tới huyền đai nhất đẳng”.
- Ông Nguyễn Văn Quý: Xuất thân từ Hàn Bái. Huyền đai nhất đẳng năm 1964. Ông phụ tá cho Vs.Lê Xuân Long tại sân Quan thuế, sau đó tạm thời thay Vs.Bùi Duy Cảnh tại Centre Culturiste. Ông đã tham gia rất nhiều cuộc biễu diễn.
- Ông Nguyễn Hữu Huy: Chúng ta thường hay biết đến Vs.Nguyễn Hữu Huy là một danh thủ Judo chứ ít ai biết ông là một huyền đai đệ nhị đẳng Aikido. Ông là một đệ tử thuần thành, trung kiên và đắc dụng. Một trong số tả phù hữu bật của Đs.Đặng Thông Trị- Uke là sự nghiệp của Tori – Ông chuyên làm uke cho thầy Trị trong các cuộc biễu diễn.