Cuộc đời của Tổ sư Uyeshiba Morihei đầy những giai thoại về khí lực của một kẻ đã thành đạt. Ta hãy nghe Đại sư Shioda Gozo, chưởng môn phái Aikido Yoshinkan kể:
Sức mạnh tinh thần siêu việt
“Một hôm Hoàng đế Hiro Hito muốn quan sát Aikido. Đô đốc Takeshita bèn cho mời Tổ sư Uyeshiba. Tổ sư đáp: “Tôi không thể giả dối trước mặt Thiên Hoàng. Ngài nói vậy vì nếu ra đòn thật sự thì đối phương sẽ không bao giờ chỗi dậy được để tiếp tục tấn công. Nghe vị đô đốc trình lại, Hoàng Đế Hiro Hito cười bảo “Vậy thì ông ta hãy cho ta xem cái trò giả dối đó cũng được”.
Mười hôm trước khi ngày biểu diễn, Tổ sư bị bệnh hoàng đản, Ngài bị nôn mửa liên hồi, và đến ngày hẹn, người ta phải dìu ngài đến trước Hoàng gia. Tôi và ông Yukawa là hai người được chọn làm uke, ông Yubawa sẽ làm uke nửa giờ đầu, sau đó sẽ đến phiên tôi tấn công bằng mộc kiếm, cả hai chúng tôi đều rất lo âu. Ở địa vị của Tổ sư, chắc chắn tôi sẽ không thể biểu diễn được. Người ta bế xốc Tổ sư ra diễn trường. Nhưng vừa thấy Thiên Hoàng xuất hiện Tổ sư liền tự mình đứng dậy, tất cả chúng tôi đều ngẫn người ra vì kinh ngạc. Tôi xem đó là sức mạnh tinh thần siêu việt.
Thoạt tiên, Yukawa tấn công một cách dè dặt, nhưng chỉ trong hai mươi giây là anh bị chấn thương và tôi phải ra thay. Và thế là trong vòng 40 phút, thật khủng khiếp, tôi mệt lả người trong khi tai vẫn nghe Tổ sư nói: “tiếp tục đi, bên này, bên kia…” Khi trận cuồng phong đã qua, Tổ sư bước ra một cách đường bệ. Nhưng ngay khi khuất mắt Thiên Hoàng Ngài ngã quỵ và ngất đi, Ngài kiệt sức đến độ gương mặt trắng bệch như thây ma. Riêng tôi thì bị cơn sốt hoành hành liên tục, ngủ li bì suốt 3 ngày đêm. Đó là kỷ niệm đáng nhớ nhất trong đời tôi.”
Những câu chuyện tương tự không hiếm trong đời Tổ sư. Các chứng nhân chỉ là học trò hay người ngưỡng mộ Tổ sư. Kể cả các kẻ địch của Tổ sư cũng phải nể cái khí lực vô song đó. Một trong những kẻ đó là Tenryu, một tay vô địch Sumo.
Ném ngã đại võ sĩ Sumo
Năm 1939, Tổ sư đã 56 tuổi, được mời tham dự một cuộc biểu diễn với các hảo thủ của Nhu Đạo, Kiếm Đạo, Cung Đạo… Tổ sư cảm nhận được mối hoài nghi trong ánh mắt của các võ sư khác trong đó có Tenryu, một đại võ sĩ Sumo khôi vĩ đang ở vào độ tuổi 30 sung mãn.
Tổ sư cất tiếng mời các khán giả trực tiếp nghiệm xét. Tenryu bước ra.
- Anh là Tenryu, lừng danh trong giới Sumo, phải không? Chắc là anh đang nghĩ bụng là với cái tuổi tác và vóc dáng nhỏ thó của tôi thì làm gì có thể quật ngã được anh! Đúng không?
Rồi Ngài đưa cánh tay trái ra:
- Này nhé, cánh tay trái của tôi, có yếu hơn cánh tay phải một chút, tôi sẽ để anh tự do, anh muốn làm gì thì tự nhiên.
Vừa mới chạm vào cánh tay Tổ sư, Tenryu đã cảm nhận được một nguồn khí lực thâm hậu tỏa ra, cánh tay cứng như một thanh sắt nguội. Anh ta hiểu là vị võ sư già này có một căn bản nội lực vô cùng phong phú. Anh nắm với một tay, rồi bằng cả hai tay, anh tìm cách vặn, nâng cánh tay Tổ sư. Vô ích, cánh tay vẫn bất động. Bỗng nhiên anh thấy mình bị quật xuống thảm.
Tối hôm đó, Tenryu đã đến xin thọ giáo Tổ sư.
Võ nghệ tuyệt luân
Để thay cho một kết luận, tôi xin mượn lời của một võ sư Karate nổi tiếng, Konishi Yasuhiro, người đồng thời với Gichin Funakoshi và Choki Motobu, hai bậc danh sư từ Okinawa đã đưa môn Karate vào Nhật Bản và cũng là chỗ quen biết Tổ sư môn Judo là Jigoro Kano. Võ sư Konishi viết: “Trong cuộc đời tôi, tôi nghĩ là tôi chưa hề biết ai võ nghệ tuyệt luân như võ sư Uyeshiba”.
“Bushido” trích từ tác phẩm của võ sư Karate Keuji Tokitsu, số tháng 7 năm 1984.
