Nguyên tác NAKASHIMA TON
VĂN HÒA dịch
(Trích “Những môn võ BÍ TRUYỀN trên thế giới”)
Lời người dịch : Câu truyện sau đây được giải thích bởi triết lý Lão giáo. Trong những ngày ẩn dật trên núi, Chí Thượng đã đạt được cái năng lực tối thượng mà theo các tín đồ Lão giáo, có thể lay chuyển trời đất. (Ông đạt được năng lực huyền diệu trên mọi vật nhờ sự nhận định và linh cảm).
Nghệ thuật, dưới mọi khía cạnh, đóng một vai trò quan trọng trong triết lý của Lão giáo. Chính Giáo sư Waley đã đề cặp tới trong quyền “The Way and lts Power” sau :
“Những người theo Đạo Lão xem ý chí phát minh của nghệ thuật gia và của người thợ là do nguyên tắc tổng quát của Lão giáo chi phối. Người thợ mộc. anh hàng thịt , viên xạ thủ, người bơi lội, đạt được sự khéo léo trong nghề chuyên môn của họ không phải là nhờ họ học hỏi hoặc nhờ vận động tay chân, mà do một số liên quan căn bản, hữu hiệu dưới mọi hình thái khác nhau của muôn vật, mỗi liên quan này đồng hóa nguyên tắc nội tại của họ với nguyên tắc nội tại của môi trường mà họ đang sống”.
Ai đạt được năng lực tối thượng thì người đó không còn sợ bất cứ nguy hiểm nào. Câu trả lời của Ông Chí Thượng : “Trình độ cao nhất của hoạt động”. Và cũng là quan điểm của Đạo Đức Kinh :
“Người nào chiếm hữu năng lực tuyệt đỉnh thì không tỏ ra vô địch về sức mạnh đối với mọi người. Người ấy bảo tồn năng lực.
Người nào chỉ chiếm hữu một năng lực giới hạn thì không thể nào kìm hãm được mà không biểu lộ ra bên ngoài. Vậy ta có thể nói rằng người ấy không có năng lực gì cả”.“Ai đạt được năng lực tối thượng thì không hoạt động”.
“Trái lại, ai chỉ chiếm hữu được năng lực giới hạn thì hoạt động”.
 |
| Hình minh họa |
Ngày xưa tại Hàm Tân, Thủ đô nước Trung Hoa có một thanh niên tên là Chí Thượng, muốn chiếm hàng đầu trong những xạ thủ tài ba nhất thế giới.
Sau nhiều năm tìm kiếm, cuối cùng khám phá ra rằng, vị thầy tài ba nhất của nghệ thuật bắn cung là Vũ Phi. Người ta nói, ông có cái biệt tài nhìn vật nhỏ hóa ra lớn, đến nỗi đứng xa trăm thước, có thể bắn hết túi tên xuyên qua ngọn lá liễu.
Thế là Chí Thượng tìm đến cái thành xa xôi nơi Vũ Phi ở để thị giáo.
Trước hết, Vũ Phi bảo chàng luyện tập đôi mắt. Chí Thượng về nhà, và ngay khi băng qua ngưỡng cửa vào nhà, chàng liền bò xuống nằm dưới khung cửi của vợ chàng. Chàng tập nhìn không nháy mắt cái bàn đạp chuyển động cách mắt chàng chỉ mấy ly.
Vợ chàng không biết gì, nhìn chàng trong cái dáng điệu ấy và bảo rằng, nàng sẽ không làm việc được trước mặt một người đàn ông đang nằm ở một chỗ như vậy, ngay cả người ấy là chồng nàng. Nhưng rồi nàng cũng phải nhượng bộ mà tiếp tục đạp khung cửi.
Ngày này sang ngày khác, Chí Thượng nằm dài dưới khung cửi và luyện tập đôi mắt. Hai năm đầu, chàng thành công trong việc giữ yên mi mắt bất động ngay cả khi cái bàn đạp khung cửi chạm vào một trong hai hàng lông nheo của mình.
 |
| Hình minh họa |
Lần cuối cùng, khi ra khỏi chỗ nằm luyện tập hàng ngày, chàng nhận thấy cái kỹ luật nghiêm khắc mà chàng phải chịu đựng bấy lâu đã mang lại cho chàng nhiều kết quả tốt. Một cú đấm trời giáng trên mí mắt, một tia lửa hồng bắn vào, một đám bụi cuồn cuộn tung lên trước mặt, không gì có thể làm cho đôi mắt chàng nheo lại. Chàng đã luyện cho các bắp thịt ở mí mắt tuyệt đối bất động, đến nỗi hai mắt chàng vẫn cứ mở ngay cả lúc đang ngủ. Một hôm trong khi chàng đang ngồi nhìn đăm đăm vào khoảng không, một con nhện đến chăng tơ lên hai hàng mi. Chàng ước đoán hôm nay có thể tái kiến thầy.
Khi Chí Thượng tường trình những gì chàng đã luyện tập. Ông vũ nói : “Luyện được đôi mắt không nháy chỉ là lúc mới bắt đầu. Bây giờ phải học cách trông nhìn. Con hãy tập nhìn các đồ vật cho đến khi nào đạt đến mức các vật li ti, hoặc nhìn các vật nhỏ thành lớn, bấy giờ hãy trở lại tìm ta.
 |
| Hình minh họa |
Chí Thượng lại trở về nhà. Lần này chàng ra vườn tìm một con bọ. Khi chàng kiếm được một con bọ thật nhỏ, nhỏ đến mức phải hết sức chú ý mới nhìn thấy, chàng liền đặt nó lên một mầm cỏ buộc kỹ ở cửa sổ phòng ngủ. Chàng đến ngồi ở cuối phòng và ngày này sang ngày khác, ngắm con bọ. Ban đầu chàng không thể phân biệt được nó, nhưng sau một tuần lễ, chàng cảm thấy con bọ như lớn hơn. Cuối tháng thứ ba, dường như con bọ đã lớn bằng con tằm, và Chí Thường bắt đầu phân biệt được rõ ràng các chi tiết trên mình nó.
Trong suốt thời gian này, Chí Thượng không buồn lưu ý đến thời tiết đổi thay: Ánh mặt trời tươi sáng của mùa xuân biến mất, nhường bước cho những tia nắng gay gắt của mùa hè. Thế rồi mùa thu tới với đàn thiên nga bay lượn trên nền trời xanh trong vắt. Và chẳng bao lâu sau, mùa đông lù lù kéo đến với sương mù cùng mưa phùn ảm đạm. Với Chí Thượng, chàng chỉ biết có sự hiện diện của con vật trên ngọn cỏ. Nếu nó có chết đi, tên tiểu đồng liền kiếm một con khác cũng nhỏ như vậy để thay vào.
Chí Thượng thật sự bất động trong phòng trong suốt ba năm trời. Một hôm chàng cảm thấy con bọ đặt bên cửa sổ lớn bằng con ngựa.
Được rồi ! chàng vỗ đùi reo lên và hấp tấp bước ra ngoài. Chàng không dám tin vào mắt mình. Những con ngựa đối với chàng hình như lớn bằng cả những ngọn núi, những con heo như những ngọn đồi, và những con gà mái lớn bằng những tháp chuông.
Run lên vì sung sướng, chàng hấp tấp chạy về nhà lấy một mũi tên mỏng, lắp vào cung và ngắm bắn trúng con bọ chính xát đến nỗi không đụng xước đến mầm cỏ một chút nào.
Chàng liền đi gặp ông Vũ Phi. Lần này ông thầy sửng sốt nói “Tuyệt !”
Chí Thượng đã lao mình vào việc tập luyện. Bây giờ chàng nhận thấy rằng sự thao dượt nghiêm ngặt không phải là vô ích. Để được chắc chắn, trước khi trở về nhà, chàng tưởng tượng ra một lô những thử thách rất khó khăn.
 |
| Hình minh họa |
Trước hết, chàng nhất quyết đạt được cho cái thành tích hiện tại của Vũ Phi, và cách xa một trăm thước, chàng đã thành công trong việc bắn sạch túi tên của chàng xuyên qua một ngọn lá liễu. Vài ngày sau, chàng dượt lại lối bắn ấy, nhưng lần này chàng dùng loại cung lớn hơn và để giữ thăng bằng cánh tay mặt, bên trên cùi trỏ đặt một ly nước đầy. Không một giọt nước tràn ra ngoài và không một mũi tên nào trật mục tiêu. Tuần kế tiếp, chàng lấy một trăm mũi tên nhẹ và bắn từng phát một vào tấm bia đặc khá xa. Mũi tên thứ nhất, trúng điểm đen, mũi thứ hai cắm vào đuôi mũi thứ nhất, mũi thứ ba và thứ tư cứ thế tiếp tục trong nháy mắt, chính xác đến nỗi một trăm mũi tên lập thành một đường thẳng băng, ngay chính giữa điểm đen mục tiêu. Ngay khi chấm dứt, một dãy tên dài dính đuôi nhau rung rung không khí mà không rơi cái nào. Thấy thế, ngay cả ông Vũ Phi, Sư phụ của chàng, khi chứng kiến màn biểu diễn, đã không dằn được lời tán thưởng.
Ông kêu lên : “Tuyệt ! Tuyệt hảo !”.
 |
| Hình minh họa |
Hai tháng sau, khi Chí Thượng trở về nhà, chàng liền bị vợ xỉ vả vì đã bỏ bê nàng quá lâu ngày. Để làm nàng câm miệng, với một cử chỉ nhanh nhẹn, chàng trương cung bắn một phát dưới ngay con mắt nàng. Mũi tên cắt đứt ba lông nheo, nhưng nó đã được bắn đi với một sức mạnh và chính xác đến nỗi, ngay cả vợ chàng cũng không nhận ra, cứ tiếp tục mắng nhiếc chàng mà không nháy mắt.
Chí Thượng không còn gì để học với ông Vũ Phi nữa. Chàng đã đạt đến cái đích mà chàng mong ước. Nhưng bây giờ hình như chính Vũ Phi lại là cái trở ngại làm cho chàng khó chịu.
Bao lâu ông thầy còn sống, chàng không có thể cho mình là tay xạ thủ số một được. Nếu chàng có ngang tài Vũ Phi đi chăng nữa, chàng biết chàng không bao giờ có thể hơn ông. Con người ấy tiêu biểu một sự đính chính sống động cho cái cao vọng của chàng ở địa vị tối thượng.
 |
| Hình minh họa |
Một hôm, đang khi đi dạo ngang qua một cánh đồng, Chí Thượng thoáng thấy bóng dáng Vũ Phi từ đằng xa. Không một chút do dự, chàng dương cung và buông tên. Tuy nhiên, ông thầy già của chàng linh cảm điều gì đã xảy ra nên cũng đã dương cung nhanh như chớp. Hai người buông dây cung một lượt. Hai mũi tên của họ gặp nhau giữa đồng và rơi xuống đất. Chí Thượng bắn ngay mũi tên thứ hai, mũi tên này cũng bị gãy ngay giữa đường vì một mũi tên khác bởi cây cung “bất khả” của Vũ Phi.
Cuộc đấu ấy tiếp tục mãi cho đến khi ống tên của ông thầy đã hết sạch, nhưng người học trò còn lại một mũi.
Chí Thượng rút mũi tên, lẩm bẩm : “Ta gặp may rồi”.
Ông Vũ Phi vội bẻ một cọng cây trong bụi sơn trà cạnh đấy. Mũi tên vừa bay vừa rít lên trong không khí, chạm mạnh vào cọng sơn trà và rơi xuống đất.
Nhận thấy mưu toan hiểm độc của mình bất thành, đột nhiên Chí Thượng cảm thấy trong lòng mình ngập tràn hối hận. Và chàng càng hối hận hơn nếu một trong những mũi tên của chàng đã trúng đích.
 |
| Hình minh họa |
Phần Vũ Phi, ông cảm thấy an ủi vì đã tránh được một hiểm họa như vậy và ông còn cảm thấy thỏa lòng hơn khi ông khám phá ra rằng ông không mảy may giận tên sát nhân tuyệt thủ. Đó chính là cái năng tính mới của ông. Hai người vội vàng ôm lấy nhau, tay trong tay một cách hết sức chân thành, nước mắt rưng rưng. (Những phong tục và thái độ của người xưa lạ lùng thật : Thời đại bây giờ không thể tưởng tượng được. Lòng dạ con người đã đổi thay quá nhiều sau bao thế kỷ. Nếu không, làm sau có thể giải thích được việc tên đầu bếp của Hoàng cung tên là I Ya đã nấu thịt đứa con trai của mình để dâng lên cho Hoàng tử Huân dùng, khi ông này muốn ăn một món ngon lạ ? Hoặc việc một chàng thanh niên Thái tử mới mười lăm tuổi đầu mà không một chút ngần ngại chăn gối ba lần với người ái thiếp mỹ miều của Vua cha ngay cái đêm sau khi ông già nhắm mắt ?).
(Còn tiếp)
