Nguyên tác: Miyamoto Musashi
Bản dịch của Gs. Bùi Thế Cần
VỀ THẾ THỦ KHÔNG THỦ THẾ
Thế thủ không thủ thế có nghĩa là ta không cần đến các tư thế của trường kiếm.
Ngay cả trong trường hợp đó, các thế thủ vẫn còn với tư cách là năm phép cầm trường kiếm. Dù ngươi cầm kiếm như thế nào thì cũng phải ở trong một cách thức mà ta có thể dễ dàng chém được đối thủ phù hợp với tình huống, địa điểm và khoảng cách đối với kẻ địch. Từ tư thế thượng đẳng, khi tinh thần ngươi giảm nhẹ, ngươi có thể chuyển vào tư thế trung đẳng và từ tư thế trung đẳng ngươi có thể nhấc kiếm lên một chút theo đúng kỹ thuật của ngươi và vào tư thế thượng đẳng. Từ tư thế hạ đẳng ngươi có thể nhấc kiếm lên một chút và vào tư thế trung đẳng đúng như cơ hội yêu cầu.
Tuỳ theo tình huống, nếu ngươi chuyển kiếm từ thế thủ bên trái hoặc bên phải vào trung tâm, ngươi sẽ ở vào thế trung đẳng hoặc hạ đẳng.
Nguyên lý của nó được gọi là “thủ thế bất thủ thế”.
Việc đầu tiên khi người cầm kiếm trong tay là ý định của ngươi chém đối thủ dù bằng cách thức nào. Mỗi lần ngươi đỡ, đánh, nhảy, chém hay vỗ vào lưỡi kiếm của đối thủ, ngươi phải chém đối thủ trong cùng một động tác. Đạt được điều này là việc thiết yếu. Nếu ngươi chỉ nghĩ đến việc chạm vào hay nhảy lên, hay đánh, đâm, đụng vào đối thủ thì ngươi không thể chém anh ta thật sự. Trên hết mọi việc, ngươi phải nghĩ đến việc đưa động tác tới chỗ chém được anh ta. Ngươi phải tìm hiểu thấu đáo vấn đề này. Thái độ binh pháp đó trên một bình diện lớn hơn thì được gọi là “dàn trận”. Nó là tối quan trọng để thắng trận. Một thế trận cố định là kém cỏi và phải học hỏi điều đó.
TIÊN HẠ THỦ VI CƯỜNG
Tiên hạ thủ có nghĩa là khi ngươi đến gần kẻ địch, ngươi chém y càng nhanh, càng trực tiếp càng tốt mà không cần phải xoay đổi thân pháp hay ổn định tinh thần. Ngươi nhận thấy y vẫn còn bất định. Các thời điểm chém trước khi kẻ thù quyết định rút lui hoặc giãn ra hoặc tấn công được gọi là tiên hạ thủ.
Ngươi phải luyện tập để có thể chém đối thủ trong thoáng chốc.
Khi ngươi tấn công và địch thủ lui nhanh, vào lúc ngươi cảm nhận là y đang căng thẳng, ngươi chém một đòn gió. Rồi khi y đã hết căng thẳng, ngươi liên tục tiến lên và chém. Đây là kỹ thuật hai nhịp lưng.
Thực khó mà đạt được điều đó chỉ với việc đọc quyển sách này, thế nhưng ngươi sẽ hiểu ngay với một đôi chút kinh nghiệm.
VÔ NIỆM VÔ TƯỞNG
Theo phương thuật này, khi kẻ địch tấn công cùng lúc ngươi cũng quyết định tấn công, ngươi hãy chém bằng cả thân hình ngươi, tinh thần ngươi, với hai tay ngươi xuất phát từ “Không” và gia tốc thật mạnh. Đây là phép chém “vô niệm vô tưởng”.
Đây là phương thuật chém kiếm quan trọng nhất, nó rất thường được dùng. Ngươi phải luyện tập gian khổ để hiểu được nó.
Phép lưu thủy được dùng khi ngươi đang tương tranh với địch, kiếm gài kiếm. Khi địch giãn ra và nhanh chóng rút lui bằng cách nhảy ra sau với trường kiếm của y, ngươi hãy khoáng trương tinh thần và cơ thể, chém y một cách chậm rãi, với kiếm của ngươi đi theo thân thể của ngươi như nước đọng. Ngươi có thể chém được đối thủ một cách chắc chắn nếu ngươi học được điều này: ngươi phải nhận định được trình độ của địch thủ.
PHÉP CHÉM LIÊN TỤC
Khi ta tấn công và địch thủ cũng tấn công, hai kiếm cùng vung lên, ngươi hãy nhằm vào đầu, tay và chân địch thủ trong một đường kiếm, khi bằng một đường kiếm người chém nhiều nơi cùng một lúc thì đường kiếm đó gọi là phép chém liên tục. Ngươi phải tập đường kiếm này vì nó rất thường dùng. Với sự luyện tập kỹ lưỡng ngươi sẽ có thể hiểu được chiêu thức đó.
PHÉP CHÉM THẠCH HOẢ
Phép chém này có nghĩa là khi hai trường kiếm giao nhau, ngươi chém hết sức mà không cần nâng kiếm lên dù chỉ một chút. Điều này có nghĩa là chém thật nhanh bằng tay, thân hình và bằng chân. Cả ba đều chém một cách mãnh liệt. Nếu ngươi luyện tập đầy đủ ngươi sẽ có thể chém một cách vũ bão.
PHÉP CHÉM HỒNG ĐIỆP
Phép chém này có nghĩa là đánh cho trường kiếm địch rơi xuống. Tinh thần ngươi phải tìm cách kiểm soát được kiếm y. Khi địch thủ thủ thế trước mặt ngươi với trường kiếm, có ý xuất chiêu chém và đỡ, ngươi đánh mạnh vào kiếm của y bằng chiêu “thạch hoả”, có thể là với tinh thần của pháp “vô niệm vô tưởng”. Nếu vào lúc đó ngươi đánh mạnh vào đầu mũi kiếm của y, chắc hẳn là y sẽ để rơi kiếm. Nếu ngươi luyện tập chiêu thức này thì việc đánh rơi kiếm của địch thủ là chuyện dễ. Ngươi cần phải luyện đi luyện lại không ngừng.
PHÉP DỤNG THÂN THAY KIẾM (hoặc là “dụng kiếm thay thân”)
Thông thường ta di chuyển thân và kiếm cùng một lúc để chém địch thủ, ta có thể phóng người tới trước rồi chém kiếm sau. Nếu thân y bất động, ngươi có thể chém với trường kiếm, nhưng nói chung ngươi phải lao vào người y rồi chém với trường kiếm. Ngươi phải nghiền ngẫm điều này và tập cách chém.
CHÉM VÀ SẢ
Chém và sả là hai chiêu khác nhau. Trong thế chém, dù là hình thức nào đi chăng nữa thì vẫn có tính cách quyết định với một tinh thần dứt khoát. Sả kiếm chỉ nhằm chạm vào kẻ địch. Ngay cả khi ngươi sả rất mạnh và ngay cả khi kẻ địch chết lập tức thì đó cũng là sả. Khi ngươi chém, tinh thần ngươi quyết liệt. Ngươi phải nhận định được điều đó. Nếu thoạt tiên ngươi sả tay hoặc chân địch thủ thì sau đó ngươi phải chém một cách mãnh liệt. Trong tinh thần sả cũng như là chạm vào, khi ngươi nhận thức được điều này thì cả hai việc trở thành như nhau. Ngươi phải nghiền ngẫm điều này.
THÂN PHÁP “SẦU HẦU”
Thân pháp này trong tinh thần thiếu hoặc không dang rộng hai tay. Chủ ý là thu lại rất nhanh vì hai cánh tay không hề dang thẳng ra trước khi địch thủ chém. Nếu ngươi chủ ý không dang thẳng tay ra thì cố nhiên ngươi ở cách xa đối thủ. Do đó, tinh thần ngươi là phải tiến công với toàn thân. Khi ngươi ở vào khoảng cách của tầm tay thì việc di chuyển toàn thân nhập nội trở thành dễ dàng, ngươi phải tìm hiểu điều này đến nơi đến chốn.
TRANH CAO
Tranh cao có nghĩa là tìm cách ở thế cao hơn đối thủ mà không cúi người khi lâm trận. Ngươi hãy duỗi chân, rướn hông và rướn cổ để đối diện với y. Khi ngươi nghĩ rằng đã thắng và cao hơn y, ngươi hãy đâm bổ quyết liệt, ngươi phải học điều này.
NIÊM KIẾM
Khi đối thủ tấn công và ta cũng tấn công bằng trường kiếm, ngươi phải tiến lên với cảm giác niêm kiếm và gắn liền thanh kiếm của ngươi với thanh kiếm của đối thủ ngay từ lúc tiếp chiêu. Cái chủ ý niêm là tránh không chạm quá mạnh nhưng giao kiếm thế nào để chúng không rời nhau. Tốt nhất là tiếp cận một cách càng bình thản càng tốt khi chạm vào kiếm của đối thủ để niêm. Sự khác biệt giữa niêm và gài là việc niêm kiếm thì vững còn gài thì yếu. Ngươi phải nhận định được điều đó.
ĐÁNH BẰNG THÂN
Chiêu này đòi hỏi phải tiếp cận với đối thủ qua một khe hở trong thế thủ của y. Chủ yếu là dùng thân để tấn công y, ngươi hơi nghiêng mặt qua một bên và dùng vai trái hích vào ngực đối thủ. Ngươi tiến lên với ý nghĩ là đẩy văng kẻ địch trong khi ngươi ra đòn với toàn lực phối hợp với hô hấp. Nếu ngươi đạt được phương thuật nhập nội đối phương như vậy, ngươi sẽ có thể đánh bật y văng ra xa 4-5m hoặc hơn thế nữa, có thể đánh y đến chết. Ngươi hãy luyện tập thuần thục.
(Còn tiếp)
