Nguyên tác: Miyamoto Musashi
Bản dịch của Gs. Bùi Thế Cần
 |
| HỎA |
Trong quyển sách về Hỏa của binh pháp Nhị Đao Nhất Lưu này, ta sẽ mô tả phép chiến đấu như là Hỏa.Thoạt tiên, thiên hạ thường nghĩ một cách thiển cận về lợi ích của binh pháp. Nếu chỉ dùng đầu ngón tay thì họ cũng chỉ có thể biết cái dụng của một vài phân nơi cổ tay họ. Họ có thể cho một cuộc tỷ thí được quyết định như với một cái quạt xếp chỉ bằng với cánh tay trước của họ, họ chuyên chú vào những khéo léo, tiểu xảo, họ học những mánh lới chẳng hạn như các động tác tay chân với cây trúc kiếm.
Trong binh pháp này, việc luyện tập để hạ thủ kẻ địch, trải qua nhiều loại tương thủ khác nhau, nhiều cuộc chiến đấu để sống còn, khám phá ra ý nghĩa của cuộc sống và cái chết, học được cái Đạo của đao kiếm, phán đoán được sức mạnh của những cuộc tấn công và hiểu được cái Đạo của đường lưỡi và đường sống kiếm.
Ngươi không thể ứng dụng được các kỹ thuật tiểu xảo, nhất là địch mang đầy đủ giáp trụ. Cái Đạo binh pháp của ta là phương pháp chắc chắn để chiến thắng khi chiến đấu để bảo vệ mạng mình chống lại 5-10 người. Không có gì sai trong cái nguyên lý “một người thắng mười người, ngàn người thắng vạn người”. Ngươi phải nghiền ngẫm đạo lý này. Lẽ tất nhiên ngươi không thể tập họp hàng ngàn hàng vạn người để luyện tập mỗi ngày. Nhưng ngươi có thể trở thành bậc thầy trong binh pháp bắng cách tập luyện đơn độc với kiếm của ngươi, nhờ đó mà hiểu được kế sách của kẻ địch, sức mạnh và thủ đoạn của y và hiểu được cách thức áp dụng binh pháp để chiến thắng hàng vạn địch thủ.
Bất cứ ai muốn thấu triệt được cái tinh hoa của binh pháp này phải cần cù nghiền ngẫm và đêm ngày luyện tập. Nhờ đó y sẽ chuốt được tuyệt kỹ của mình và kiếm pháp sẽ trở nên thần diệu một cách tự nhiên tự tại.
Đó là thành quả tự nhiên của việc luyện tập binh pháp.
TÙY THEO ĐỊA THẾ
Ngươi hãy quan sát hiện trường.
Hãy đứng về phía mặt trời, nghĩa là hãy vào thế thủ với mặt trời sau lưng ta. Nếu hoàn cảnh không cho phép ta làm điều đó thì phải tìm cách làm cho mặt trời ở phía bên tay mặt ta.
Trong nhà, ta phải đứng án ngữ lối vào hay có nó phía bên tay mặt. Phải đảm bảo là mặt sau của ta không bị chận nghẽn và bên trái có khoảng trống còn bên phải là thế thủ của ta với thanh kiếm. Lúc trời tối, lúc ta có thể thấy được địch, hãy giữ cho ánh lửa đằng sau ta và lối vào bên tay trái. Bằng không thì ta phải vào thế thủ như đã nói trên đây. Ta phải ở thế thượng phong đối với kẻ địch và thủ thế ở những nơi hơi cao một chút. Chẳng hạn, trong một ngôi nhà thì Kamiza thường được xem là một điểm cao.
Khi cuộc chiến đấu khởi sự, phải luôn luôn cố gắng truy đuổi y vô phía tay trái của ta. Phải dồn y vào những nơi bất tiện và cố gắng giữ cho lưng y hướng vào những địa điểm bất tiện.
Khi kẻ địch bị dồn vào một thế bất lợi, đừng để y nhìn quanh, phải chú tâm truy đuổi đến cùng để ghìm y xuống. Nơi nội thất, ta phải dồn y vào ngưỡng cửa, cửa vào, cửa chính, hành lang, dãy cột, và không để y rảnh trí thấy được tình huống của y.
Hãy luôn luôn thúc ép đối phương vào nơi hiểm địa, đầy chướng ngại. Lợi dụng đặc tính của địa hình để ở vào thế thượng phong và chiến đấu từ vị trí đó. Hãy suy ngẫm và luyện tập chuyên cần trong lãnh vực này.
BA PHƯƠNG THUẬT ĐỂ NGĂN CHẶN ĐỐI THỦ
Phương thuật đầu tiên để ngăn chặn đối thủ là tấn công, được gọi là “Ken no sen” (lung lạc đối thủ).
Một phương thuật khác là ngăn chặn đối thủ lúc y đang tấn công. Nó được gọi là “Tai no sen” (chờ y động thủ).
Phương thuật thứ ba là khi địch và ta cùng tấn công. Nó được gọi là “Tai tai no sen” (theo địch để ngăn chặn địch).
Không có phương thuật nào khác để chiếm ưu thế ngoài ba phương thuật này. Vì muốn chiếm ưu thế thì sẽ thắng được nhanh chóng, cho nên đây là một trong những vấn đề quan trọng nhất về binh pháp. Có nhiều sự việc liên quan đến vấn đề chiếm ưu thế. Ngươi phải lợi dụng tối đa tình huống, nhìn thấu tâm lý của địch để nắm được sách lược của y và chiến thắng y.
Khó có thể viết được một cách chi tiết về vấn đề này.
ĐỆ NHẤT PHÁP – Ken no sen (Huyền chi tiên)
Khi ngươi quyết định tấn công, ngươi hãy bình tĩnh và phóng tới một cách nhanh chóng khiến cho địch thủ phải chùn bước. Hoặc ngươi có thể tiến lên với dáng vẻ mạnh bạo, cùng với môt tinh thần cẩn trọng khiến cho địch thủ bị ngăn khựng lại.
Khi tiến lên, tinh thần phải càng dũng mãnh càng tốt và khi đến gần đối thủ, ngươi xông lên nhanh hơn lúc bình thường khiến y bị chao đảo và trong thoáng chốc bị chế ngự.
Hoặc là với một tinh thần bình tĩnh, ngươi hãy tấn công liên tục dồn ép đối thủ từ đầu đến cuối. Yếu quyết là thắng ngay trong nội tâm của địch.
Các phương thuật này đều gọi là Ken no sen.
ĐỆ NHỊ PHÁP – Tai no sen (Đại chi tiên)
Khi kẻ địch tấn công, ta vẫn vững như bàn thạch nhưng làm ra vẻ yếu đuối. Khi kẻ địch tiến sát vào, ta bất ngờ lui lại như có ý định nhảy tránh một bên, rồi đột nhiên đâm bổ vào tấn công một cách quyết liệt, ngay lúc ta thấy kẻ địch buông lỏng. Đây là một cách.
Hoặc là vào lúc kẻ địch tấn công, ngươi hãy tấn công một cách mạnh mẽ hơn nữa nhằm lợi dụng sự xáo trộn xảy ra trong tính toán của y, để chiến thắng.
Đó là nguyên lý của Tai no sen.
ĐỆ TAM PHÁP – Tai tai no sen (Thể thể chi tiên)
Khi địch tấn công nhanh chóng, ngươi phải tấn công một cách mạnh mẽ và bình tĩnh, nhằm vào nhược điểm của y khi y đến gần và quyết liệt đánh bại y.
Hoặc là nếu địch thủ tấn công một cách bình tĩnh, ngươi hãy quan sát nhất cử nhất động của y với một thân pháp uyển chuyển, ngươi hòa nhập vào động tác của y, lúc y đến gần. Ngươi hãy di chuyển nhanh chóng và chém y một cách quyết liệt.
Đây là phương thuật Tai tai no sen.
Những điểm này chẳng thể giải thích rõ ràng bằng ngôn từ, ngươi phải nghiền ngẫm nghiên cứu những gì được viết ra nơi đây. Với ba cách nghênh địch này, ngươi phải phán đoán tình hình. Điều này không có nghĩa là ngươi luôn luôn động thủ trước; nhưng nếu địch thủ ra tay trước thì ngươi có thể dẫn dụ được y theo ngươi. Trong binh pháp, ta thực sự đã thắng khi ngăn chặn được đối thủ, do vậy, ngươi phải luyện tập nhiều để đạt được điều đó.
(còn tiếp)