Aikido

 

 TOHEI KOICHI 

 

 

Thế giới ngày nay đầy rẫy xung đột; điều ấy đưa chúng ta đến bờ vực hủy diệt.

 

Xung đột sẽ không bao giờ ngừng khi mà nhân loại hiểu rõ rằng đây là một thế giới xung đột và bất cứ người nào không tranh đấu sẽ mất địa vị xã hội của mình. Nếu chúng ta thành thật cầu mong cho hòa bình thế giới, mỗi người phải nuôi dưỡng trong chính mình tinh thần bất bạo động.

 

Ueshiba Morihei - người sáng lập Aikido

 

 

Trong Aikido, mọi kỹ thuật đều được quy định trong chiều hướng tuân theo những định luật của thiên nhiên để không có sự quá đáng trong khi thực hiện. Tuân theo những định luật của Vũ trụ trong mọi động tác, bạn sẽ thắng; trái lại, sẽ thua. Hãy để địch thủ của bạn đi đến nơi nào hắn muốn đến; hãy để hắn trở lại nơi nào hắn muốn trở lại và uốn mình theo hướng hắn muốn trong lúc bạn hướng dẫn hắn, và sau đó để cho hắn ngã nơi nào hắn muốn ngã. Bạn không cần phải cố gắng thái quá.

 

Bạn có thể cố gắng đẩy ngược một dòng suối, nhưng bạn phải dùng sức mạnh vũ phu để làm việc ấy. Và còn gì dễ dàng cho bằng nếu bạn tôn vinh sức mạnh của dòng suối và dẫn nó đi đến nơi nào bạn muốn.

 

Lại nữa, nếu một tảng đá nặng 100 cân rơi thẳng xuống đầu bạn, nếu bạn dùng hai bàn tay không của mình mà đỡ lấy, thì quả thật là một việc quá sức tưởng tượng. Nhưng nếu thay vì tìm cách chụp nó, bạn lẹ làng bước qua một bên, tảng đá sẽ rơi xuống đất không hề hấn gì đến bạn cả. Cho dù tảng đá nặng đến 1.000 cân đi nữa, việc bước qua một bên cũng dễ dàng y như vậy thôi. Đối với những điều bạn có thể hoàn thành bằng sức mạnh của thể chất, có một giới hạn, nhưng những điều bạn có thể hoàn thành bằng cách bất động thì vô hạn. Trong Hiệp Khí Đạo, không có việc luyện tập cách dùng sức mạnh vũ phu, mà chỉ tập luyện làm cách nào dùng được sức mạnh của chính địch thủ trong việc dẫn hắn theo mình. Ý hướng tranh đua càng giảm, đòn thế của bạn càng tiến bộ. Đàn bà, trẻ con và người già cả có thể tập Hiệp Khí Đạo một cách dễ dàng và phát triển một sức mạnh kỳ dị.

 

Bởi lẽ ấy, Aikido có thể được gọi là «môn võ không tranh đấu».

 

Aikido không phải chỉ là một ngành võ thuật mà thôi; trong các kỹ thuật và đòn thế còn bao gồm những yếu tố của triết lý, tâm lý và động học. Trong khi tập luyện các kỹ thuật, bạn rèn luyện được tâm trí, tăng cường sức khỏe và phát triển một lòng tự tin không thể nào phá vỡ được.

 

Ngày nay, Aikido bành trướng nhanh chóng tới khắp nơi trên hoàn cầu bởi vì ở đâu người ta hình như cũng hiểu được và đem áp dụng các nguyên lý của nó vào thực tế. Tôi sẽ lấy làm vinh hạnh nếu bài này đưa được những người muốn học Aikido đến nhập môn tại một võ đường nào đó.

 

 

THUẬT VẬN KHÍ

 

Vận khí là một trong những điều cốt yếu mà người môn sinh Aikido biết trước nhất. Thực vậy, biết những đòn thế uyển chuyển của Hiệp Khí Đạo mà không biết đến Khí lực chẳng khác nào một món ăn sửa soạn kỹ lưỡng nhưng người đầu bếp quên nêm muối, đường, gia vị: nó có hình thức và vẻ bên ngoài nhưng chẳng mặn, chẳng ngọt, vô vị, chẳng ra thế nào cả! Chưa biết đến khí lực là chưa biết gì về Aiido.

 

Chính cái tên Aikido tự nó đã nói lên thuật hòa hợp khí lực trong những buổi luyện tập hằng ngày. Những câu như: «vận khí ra», «hướng dẫn khí lực của đối thủ anh», «đừng rút khí vào người», hoặc «đừng ngưng dòng khí lực» được dùng đến thường xuyên.

 

Ở Đông phương chúng ta, thật ra, nói đến khí lực là ai cũng hiểu một cách dễ dàng. Nó bắt đầu sinh khí của muôn loài và thấm nhập vào đời sống hằng ngày của chúng ta từng ly từng tý.

 

Vầng thái dương đã soi sáng từ lâu, lâu vô tận. Nếu ngày nay nó còn soi sáng, thì chắc chắn nó đã bắt đầu soi sáng vào một lúc nào đó trong quá khứ. Nhỡ có người hỏi chúng ta vũ trụ này có gì trước lúc ấy, chúng ta chỉ có thể trả lời rằng chẳng có gì cả. Nhưng chúng ta cũng hiểu rằng không có cái gì từ hư vô mà sinh ra. Chúng ta phải kết luận rằng tuy hình như chẳng có gì cả, song có những dấu hiệu sự hiện hữu của một cái gì từ đó xuất phát vầng thái dương, trái đất, mặt trăng và các vì tinh tú cũng thế.

 

Ban đầu, trời đất có lẽ ở trong một trạng thái vô cùng lưu nhuyễn, vô hình, vô sắc. Chẳng có gì cả, nhưng cũng có một cái gì đó. Trạng thái ấy chúng ta gọi là khí. Nhiều người gọi là Trời, nhiều người gọi là Phật, và những người khác gọi bằng những tên khác nữa, tùy nơi họ sống.

 

Hãy thử lấy một mảnh gì đó, rồi chia làm hai. Lấy một nửa, chia hai, rồi chia hai nữa, làm như thế cho đến vô cùng. Theo lý thuyết, bạn có thể làm như thế mãi mãi và không bao giờ mảnh vật chất ấy đến mức số không (0) nghĩa là không còn gì nữa cả. Lúc nào cũng phải còn một số lượng nào đó để cho bạn chia hai nữa. 0 x 1 = 0, và 0 x 100 = 0. Nếu bạn đạt đến số không (0), sẽ không làm cách nào trở lại đơn vị (1) đầu tiên được. Do đó, hễ lúc nào còn mảnh vật chất vi tiểu gần như chẳng bao giờ hoàn toàn hư vô ấy, thì chắc chắn nó có thể kết hợp đến vô biên với hằng hà sa số mảnh vật chất nhỏ như nó để trở thành một cái gì đó. Nếu chấp nhận lối suy luận này, chúng ta có thể đồng ý với lý thuyết cho rằng trời đất được tạo ra bằng sự kết hợp đến vô tận những mảnh vật chất vô cùng bé nhỏ.

 

Con người do đâu mà có ? Hẳn do cha mẹ hắn sinh ra. Nếu chúng ta tiếp tục hỏi: “Và trước đó?”, “Và trước đó?” chúng ta có lúc cũng đến phải kết luận rằng con người cũng là một phần trong tiến trình tạo dựng vũ trụ, tức là bằng cách kết hợp vô tận những mảnh vật chất vi ti lại với nhau.

 

Chúng ta gọi trạng thái ấy là Khí. Trời đất, loài người và mọi vật thể đều do Khí sinh ra, và sẽ trở về với Khí. Ngay khi nó không trở về với Khí, tự nó, nó cũng là một phần tử của vũ trụ Khí. Chúng ta có thể nói rằng con người là một khối. Khí được bao bọc chung quanh bằng thân xác mình. Việc này cũng giống như một người đứng dưới biển nhúng ngập hai tay vào nước và nói rằng: “nước này của tôi.” Bởi nước bao bọc chung quanh tay nên người ấy có lý để cho rằng nước ấy là của mình, nhưng theo quan điểm của nước, nó luôn luôn ở trong một trạng thái lưu nhuyển và nó là nước của biển cả mà thôi. Con người có thể tuyên bố rằng hắn đang hướng dẫn đời sống của hắn, nhưng thật ra hắn nên nhớ rằng đời sống của hắn chỉ là một mãnh vụn của đời sống vũ trụ.

 

Nếu chân lý này trở thành, quả đã trở thành, một phần của sự hiện hữu của con người, thì chỉ từ đấy hắn mới có thể nói rằng hắn và vũ trụ khí là một, và cũng chỉ từ đấy hắn mới đạt đến sự sống đời đời vượt khỏi sự sống, sự chết thường tình.

 

Ngày nào còn sống, con người còn phải nhận vũ trụ khí chảy thành dòng, lưu nhuyễn, không bao giờ dứt. Khi khí lưu chuyển một cách êm đềm, ta cảm thấy linh hoạt và mạnh mẽ. Khi nó trục trặc, ta cảm thấy khó chịu và có khi đau ốm. Dòng khí càng ngày càng trục trặc hơn, và cuối cùng dừng hẳn, thân xác sẽ chết đi và bị hủy diệt.

 

Người nhận vũ trụ khí mà sống có thể phát triển dòng khí nhận được bằng cách gởi khí ra ngoài vũ trụ. Việc này giữ cho việc phát và thu khí được trường cửu. Trong môn Aikido, sự tập luyện lúc nào cũng nhấn mạnh đến việc vận khí ra ngoài, không bao giờ rút vào trong hay làm ngưng dòng khí. Hãy để cho khí lúc nào cũng thoát ra, không những bạn sẽ trở nên hoạt động mà sức khỏe lại tăng tiến, sung sức và mạnh hơn nữa.

 

Bởi khí lực của chính mình là một phần của vũ trụ khí, cho nên người ta chỉ việc để thiên nhiên đảm trách công việc của nó, cho khí lực không ngừng chảy ra, chảy vào, để dòng khí của mình hòa làm một với dòng khí của vũ trụ. Điều này thoạt nghe có vẻ đơn giản, nhưng tất cả chúng ta đã quen ngừng dòng khí hoặc rút dòng khí vào người cho nên thiên nhiên làm công việc của nó một cách vô cùng khó khăn. Cần phải thay đổi các thói quen của chúng ta để chúng ta có thể vận khí ra ngoài theo ý muốn.

 

Đây là một cách vận chuyển khí lực ra ngoài.

 

A nắm tay lại, vận sức vào cánh tay, cùi chỏ hơi cong, B dùng cả hai tay cố gắng bẻ quặp cánh tay A, (B phải luôn luôn bẻ cánh tay A theo chiều tự nhiên của cánh tay khi gập lại nếu không sẽ làm đau A ).

 

 

 

Bởi cánh tay A đã sẵn cong rồi, nên nếu sức mạnh của B bằng hoặc lớn hơn sức mạnh của A, B sẽ bẻ quặp tay A một cách dễ dàng.

 

Kế tiếp A cũng đứng y như vậy, lần nầy xòe tay thay vì nắm lại mà không vận một chút sức nào vào cánh tay ấy cả nhưng nghĩ đến cánh tay mình trống rỗng như một chiếc ống nước mà tinh thần ào ạt chảy qua đó như thể sức mạnh của tinh thần mình đang phóng đến tận cùng vũ trụ. Lúc nào dòng tư tưởng ấy chưa bị cắt đứt, B dù mạnh đến đâu cũng không thể quặp tay A lại được.

 

Thay vì tranh luận điểm này, các bạn hãy thử ngay rồi tin hoặc không tin mà thôi. Các bạn sẽ thấy A mạnh dường nào. Nhưng A không được nghi ngờ về mình trong khi đang thử sức. Tin tưởng là sức mạnh. Bởi sức mạnh của tinh thần nhắm đến cùng hướng bàn tay giơ ra, có sự hòa hợp tinh thần và thể xác. Khi tinh thần và thể xác hòa hợp, khí lực tự nó xuất hiện. Aikido gọi việc này là “vận khí ra ngoài”. Bất cứ ý tưởng nào như thế nầy: “Tôi sợ không làm nổi chuyện đó”, Aikido gọi là “rút khí lực vào”.

 

Âm thanh có những luồng sóng âm thanh, ánh sáng có những luồng sóng ánh sáng, thì ta cũng có thể suy luận rằng tinh thần con người, trong khi nó kiểm soát những động tác của cơ thể chúng ta, cũng có những luồng sóng tinh thần. Tinh thần quả thật là nguồn năng lực. Hãy tin rằng sức mạnh ấy phát xuất từ tinh thần bạn, tức thì sức mạnh sẽ ào ạt tuôn ra. Cho nên, trong khi tập luyện Aikido, trong khi người ta bảo “vận khí ra”, bạn phải nhất quyết rằng “khí lực tôi đang tuôn ra !”

 

Ai cũng có lần biết qua những trường hợp chứng minh rằng tinh thần và thể xác đã kết hợp toàn diện. Sức mạnh vũ bão sẽ phát sinh. Khi nghe “Cháy! Cháy”, bạn liền lao vào nhà nhấc bổng vật nặng chưa bao giờ bạn nhấc nổi, mang ra khỏi nhà. Sau đó, khi mọi việc đã xong, bạn mới thấy rằng bạn không tài nào mang nổi những đồ vật ấy vào nhà.

 

Trên chiến trường, trong cảnh bom đạn réo bên tai, bạn có thể uống những thứ nước dơ bẩn, độc địa mà không sao cả. Cũng thứ nước ấy, trong những lúc bình thường uống vào là ngã bệnh ngay.

 

Nếu một con vật dữ dằn đuổi theo bạn, có thể nhảy qua một cái hào rất rộng mà khi vô sự bạn luôn luôn phải đi vòng ngả khác.

 

Thứ siêu năng đó ở đâu ra vậy? Câu trả lời ấy sẽ là: bạn luôn mang nó trong người. Trong cơn nguy biến, trí óc bạn làm việc chớp nhoáng, kết hợp sức mạnh thể xác. Nói cách khác, bạn dùng cái sức mạnh phát xuất từ sự hòa hợp của tinh thần và thân thể.

 

Mặc dầu chúng ta ai cũng có sức mạnh tiềm tàng ấy nhưng không những chúng ta không biết cách dùng nó, chúng ta lại còn quên rằng chúng ta có nó. Năng lực đó, mà chúng ta có thể dùng một cách hiệu quả khi tinh thần và thể xác kết hợp, cho chúng ta sức mạnh vĩ đại khiến cho chúng ta có thể dùng sức mạnh tối đa của chúng ta và làm cho đời sống trở nên giá trị và hoàn toàn.

 

 

 

Trong môn Aikido, luôn luyện cách kết hợp tinh thần và thể xác bằng cách giữ cho khí lực chạy mãi ra ngoài cho đến khi điều ấy trở thành bản tính thứ hai của bạn. Chừng ấy bạn sẽ là một với vũ trụ trong mọi đòn thế và sức mạnh kết hợp của bạn sẽ được áp dụng một cách tự do bất kỳ lúc nào và nơi đâu. Bạn sẽ vô cùng kinh ngạc với cái sức mạnh phát triển được và niềm tin tưởng bạn sẽ có thể giúp bạn đương đầu với những bổn phận của cuộc đời.

 

 

TK