TOHEI KOICHI
Hầu hết mọi người khi đối diện với một trường hợp quan trọng đều dễ trở nên căng thẳng tinh thần. Một người lần đầu tiên phải nói chuyện trước một số đông thính giả cảm thấy hồi hộp lạ; trí óc không chịu làm việc và thường thường người ấy chẳng nhớ được mình đã nói những gì. Ngay cả đến một lực sĩ lão luyện cũng hồi hộp trước một trận đấu quan trọng, và không những không phát huy hết sức lực của mình mà còn phạm phải những lỗi lầm không ngờ tới. Bởi vậy, trong mọi lãnh vực, những người có kinh nghiệm đều nói: “Hãy bình tĩnh!”. Thật vậy, nếu không bình tĩnh, thân thể bạn không thể di chuyển lẹ làng và trí óc bạn không thể hoạt động được.
Để có thể bình tĩnh, bạn rút sức mạnh ra khỏi thân thể bạn; nhưng một khi làm như thế, phần nào bạn cảm thấy mất tự tin và yếu đuối, cho nên vào những dịp quan trọng, bạn bắt đầu lo âu và mất bình tĩnh. Bạn phải biết cách bình tĩnh nhưng không rút sức lực ra ngoài cùng cảm giác yếu đuối, trái lại biểu dương sức mạnh phi thường.
Ở đây, chúng ta cần hiều cách dùng khí lực. Như đã giải thích trong những thí dụ về cách cong cánh tay, ngay khi bạn để thân thể dịu dàng, chừng nào khí lực còn lưu chuyển ra ngoài, bạn còn có sức mạnh vô địch. Nói cách khác, để có thể bình tĩnh, bạn phải cho khí lực lưu thông ra ngoài. Khi nào khí lực còn tuôn ra, bạn còn có thể duy trì một tư thế đầy sức mạnh và di chuyển lẹ làng theo mọi hướng, bởi thế bạn có thể bình tĩnh, không lo âu gì cả.
Kế tiếp là vấn đề phải để sức mạnh mà chúng ta vừa tháo ra từ cơ thể ra nơi đâu. Chúng ta phải ra lệnh cho cái sức mạnh ấy lưu chuyển và định cư nó tại một nơi nào đó. Chỗ định cư ấy là “Nhất điểm”, dưới rốn khoảng hai ngón tay, trung tâm của bụng dưới.
Mọi vật đều có trọng tâm gần dưới đáy. Con người cũng có thể coi như một đồ vật. Khi đứng tự nhiên, trọng tâm của nó sẽ là “Nhất điểm”.
Nếu tinh thần bình thản và tập trung ở đây, mọi phần còn lại trong cơ thể bị rút hết sức mạnh, lúc ấy mới thật sự dịu mềm.
Ví dụ 1: Trong hình trên đây, A và B cùng đặt hai lưng bàn tay vào nhau và cùng đẩy. A tập trung tinh thần vào “Nhất điểm” và không gồng cứng, đẩy khí lực mạnh mẽ qua cánh tay. Dù B có cố gắng đẩy A cách nào đi nữa, A cũng không bị ảnh hưởng, và B không thể nào đẩy được. Trái lại, A chỉ cần bước tới và B bắt buộc phải lùi lại.
Ví dụ 2: A bước tới nửa bước và ưỡn người ra phía sau, tập trung tinh thần vào “Nhất điểm”, rút sức lực ra khỏi thân trên.
B cố gắng đè vai A xuống, nhưng chừng nào A còn tập trung tinh thần vào “Nhất điểm”, thì B không thể nào làm nổi. Thật dễ thấy là A có một sức mạnh phi thường.
Kế tiếp A đem sức mạnh lên vai, B quật A ngã xuống một cách dễ dàng.
Còn bao nhiêu ví dụ nữa có thể viết ra đây, nhưng nói một cách vắn tắt, bài học quan trọng mà chúng ta phải học là nếu bạn giữ trọng tâm bạn tại “Nhất điểm” trong khi bạn tập luyện thì bạn có thể mềm dịu. Bạn có thể thấy rằng để sức mạnh nơi đầu hay để ngả phía sau hoặc để chung quanh nơi vai thì khó mà giữ nổi thăng bằng.
Có thể dễ dàng lầm lẫn về một điểm quan trọng. Khi nói đến “Nhất điểm”, nhiều người tập trung sức mạnh thể chất vào đấy. Làm như vậy, sức mạnh cũng tự nhiên chạy lên thân trên và “Nhất điểm” bị bỏ quên. “Nhất điểm” không phải là nơi tập trung sức mạnh thể chất, mà là nơi yên vị của tinh thần.
“Đó là trung tâm của tinh thần tôi”, đó là tất cả những gì bạn cần phải nghĩ về “Nhất điểm”. Một khi bạn đã học cách đạt đến trạng thái ấy của tinh thần, hãy dùng nó trong công việc luyện tập hằng ngày và thực tập dùng nó trong mọi động tác của bạn. Bởi trạng thái tinh thần này làm cho trọng tâm của bạn an nghỉ nơi dành cho nó, bạn có thể luyện tập thường xuyên mà không cần có sự cố gắng của ý thức để có thói quen lúc nào cũng mềm dịu, có thể tức khắc dùng khả năng của tinh thần và thể xác bạn.
Để có thể vận khí ra ngoài, bạn phải luôn luôn chú ý tinh thần vào "Nhất điểm". Nếu không, bạn không thể nào thực hiện được điều đó. Nói cách khác, khi khí lực được vận chuyển ra ngoài, luôn luôn đó là lúc tinh thần được đặt vào "Nhất điểm". Hai câu này có vẻ khác nhau nhưng sự thật chỉ có một nghĩa. Như vậy, lúc nào và nơi nào cũng có thể dùng để tập luyện Aikido được cả.
Khi một điều gì hệ trong xảy ra, nếu bạn tự hỏi: “Tâm ta có ở nơi Nhất điểm không?” và khi đã chắc rằng câu trả lời là: “Có”, thì bạn không có lý do gì để hồi hộp, nhưng vẫn giữ bình tĩnh và mềm dịu. Nếu bạn trở nên giận dữ, bạn biết rằng "Nhất điểm" đã đi khỏi và lập tức bạn nên mềm dịu trở lại và tự nhắc rằng tâm trí phải ở nơi "Nhất điểm", cơn giận lập tức biến mất trước khi bạn nhận chân điều đó. Dù bạn đang đi bộ hay đang lái xe, nếu tâm thần bạn đặt vào "Nhất điểm", bạn sẽ chẳng thấy mệt mỏi gì cả. Bởi vậy ngày qua ngày, từng lúc từng lúc, bạn sống cuộc đời một cách hữu ích trau dồi cá tính của mình.
Võ đường là nơi học lý thuyết về sự thật, thử xem những động tác hằng ngày của ta có đúng đắn hay không, để chắc ta đã đạt được chút sức lực nào không, và xa hơn, để trau dồi tài nghệ của mình. Cũng như nhìn vào gương và sửa đổi những khuyết điểm của mình, chúng ta có thể thấy chúng ta hành động đúng hay không bằng cách nhìn địch thủ hành động.
Môn Aikido đã được trù tính kỹ lưỡng đến nỗi nếu bạn làm đúng, luôn luôn bạn có thể quật ngã địch thủ. Nếu bạn thấy không thể nào quật ngã hắn được, thế là có một khuyết điểm trong khi bạn tung đòn, và đó là lúc phải ôn lại những điều căn bản cùng nhờ huấn luyện viên chỉ dạy.
Hãy học và nắm vững khoảng 1.000 đòn cùng biến thế của môn Aikido. Hãy cố gắng luôn luôn giữ cái tư thế của sức mạnh; hãy bình tĩnh và mềm dịu. Trong đường hướng đó, bạn sẽ học được cách chinh phục không phải địch thủ của bạn, mà là chính bạn vậy…
TK