lychinh viet <lychinhviet@gmail.com> 

15-02-2009 04:29

Trao đổi về Hoa Sơn Luận Võ

Kính gửi Giáo sư Bùi Thế Cần,  

Tôi là một môn sinh của Aikido Thiên Tâm, hay Hiệp Khí Đạo Việt Nam truyền thống, và là một độc giả hâm mộ của trang nhà Aiki-Viet.com.vn. Trước tiên tôi xin cám ơn võ sư và các quý vị huấn luyện viên của trung tâm Thiên Long đã có trang nhà, cung cấp nhiều thông tin, trao đổi về hoạt động cổ súy quảng bá Aikido Việt Nam. Theo thiển ý bản thân, đây là một đóng góp thực đáng trân trọng, đáng quý, có lẽ là quan trọng bậc nhất cho việc giới thiệu quảng bá Aikido cho rộng rãi các thành phần dân chúng Việt Nam, kể cả trong nước lẫn hải ngoại.

Nhân có sự kiện được giới thiệu là Hoa Sơn Luận Võ ở Sài Gòn, tôi thấy thú vị vừa thấy có cái lạ đồng thời cũng có một số quan ngại về các hoạt động, đặc biệt là việc truyền bá ba bài thiệu do võ sư Bùi Duy Cảnh vào Aikido Việt Nam, có lẽ là vào Aikido Tenryu thì đúng hơn. Tôi không có gì nghi ngại về bản lĩnh và thành tâm của các quý vị võ sư khi sáng tác các bài quyền nhằm phát triền Aikido Việt Nam. 

Trong giới võ thuật, thì đây chỉ là chuyện bình thường của giới võ thuật, rất phổ biến trong các môn phái võ Trung Hoa từ thời xa xưa. Tuy nhiên, việc giới thiệu các bài quyền vào Aikido là chuyện hãn hữu, rất mới, rất lạ. Do vậy tôi cảm thấy có một số băn khoăn, rất mong muốn được các quý võ sư giải thích cho thông tường. Cũng nhờ võ sư Bùi Thế Cần cho đăng tải ở Aiki-Viet.com.vn để trao đổi về sự kiện quan trọng này của Aikido Việt Nam. Theo thiển ý tôi thì việc tạo các trao đổi về các sự kiện quan trọng của Aikido Việt Nam thì âu cũng là chủ ý và đóng góp của của Aiki-Viet.com.vn. 

Về lý luận và truyền thống. Theo sự học tập rất giới hạn của bản thân, nghiên cứu tài liệu và xem các băng casette cũ của Aikido truyền thống, tôi tuyệt không thấy có truyền thống dạy theo bài quyền như vầy. Gần đây, tôi cũng để tâm nghiên cứu kỹ hàng chục video trên youtube cũng chỉ thấy có duy một vị  sáng tạo một bài Aikido, nhưng xem ra cũng chỉ là copy Thái Cực Quền mà thôi. Ngay từ thời Ueshiba đến thầy Đặng Thông Trị, người đưa Aikido về Việt Nam, cũng là một võ sư biết nhiều môn phái cả Aikido, Judo, thiếu lâm Hàn Bái và Thái Cực Quyền, cũng tuyệt khônghề thấy có trao đổi gì về việc lập quyền cho Aikido. Như vậy phải chăng việc "làm" và quảng bá ba bài quyền Tenryu có đi xa ra khỏi truyền thống Aikido không? Cá nhân tôi là người cởi mở với sự học, coi trọng cái mới, cái hay, tuy nhiên cũng thấy hơn e ngại với cái mới này. Chỉ e theo truyền thống xưa, chỉ e nếu không có lý khó lòng thuyết phục số đông, mà chỉ làm vừa lòng người kề cận vì nể tình. Nếu coi Aikido là sự học, thì cái phát triển của các thế hệ thầy trò phải có lý và không nên đụng chạm vào cái giá trị, triết lý "chân võ đạo" của Aikido. Tôi rất trân trọng thành tâm của các quý vị võ sư, rất thông cảm với cái "vạn sự khởi đầu nan", và tin tưởng các quý võ sư sẽ có lời giảng huấn thuận lý, hợp đạo. Thiết nghĩ đây là một bước chuẩn bị lý luận, triết lý cho một truyền thống độc đáo của Aikido Việt Nam. 

Về mặt kỹ thuật. Aikido từ thời Ueshiba được phát triển và truyền bá theo lối đơn thế song luyện có uke-nage. Ngay năm (5) vị đại sư nổi tiếng nhất của Aikido về kiếm thuật trong Aikido là Nishio, Saito, Shinai, Saotome  và Chiba khi truyền dạy kiếm Aikido cho dù dùng bokken hay katana cũng chỉ  dạy đơn thế, theo lối truyền thống của Samurai và phong cách Iai. Tôi tuyệt không thấy vị nào dạy dạng quyền thức. Việc dạy kiếm và quạt e chăng là phong cách của võ tàu. Người sáng tác là võ sư Bùi Duy Cảnh cho dù là học trò cũ của thầy Đặng Thông Trị nhưng đã lâu không chính thức sinh hoạt trong Aikido, như vậy có e là có kỹ thuật khác với Aikido không? Tôi không phản bác việc đưa quyền thức vào Aikido, tôi không hề có chút nghi vấn nào về kỹ thuật của võ sư Bùi Duy Cảnh.  Chỉ vì trong lòng chỉ e ngại một niềm là nếu không có tiêu chuẩn  về mặt kỹ thuật làm sao để đánh giá quyền nào đáng gọi là quyền Aikido. Nếu làm không rốt ráo, cặn kẻ, thì chỉ e xảy ra chuyện cũ mấy trăm năm trước của Thiếu Lâm, vì sự sáng tạo vô vàn của các môn sinh mà không sao biết được cái chân, cái phù. Để về sau phải tốn nhiều công sức chỉ để sắp xếp hệ thống lại thành bảy hai tuyệt kỷ quyền cước, và thập bát ban võ khí.

Chỉ e sự khởi đầu nếu không có cương thước sẽ mở đường cho trăm hoa đua nở, vạn nấm mọc chồi. Lúc đó, võ đường nào cũng có quyền riêng, cước riêng mà quyên mất cái giá trị của Aikido và tinh hoa võ thuật được đúc rút, gạn lọc cát đá hơn ngàn năm của kỹ thuật Aikido trong lịch sử chiến tranh tàn khốc của Nhật Bản. Quên đi cái chân giá trị của Aikido. Theo chỗ quen biết rất giới hạn của bản thân cá nhân tôi cũng biết rất nhiều người tập luyện ở Aikido cũng đồng thời là cao thủ của các môn phái khác, nếu làm không khéo, chỉ e chuyện hoa sơn luận võ lần này mở đường cho hàng ngàn "sáng tác" mà quên mất các kỹ thuật cơ bản, tuyệt kỷ của Aikido. Như Đương kim Đạo chủ Moriteru trao đổi chỉ có khoảng 50 kỷ thuật fundamental mà thôi. Nhưng trong mấy triệu môn đồ trên thế giới trong suốt thế kỉ qua có mấy người hiểu và thông luyện ngũ thập tuyệt kỉ này và bát quái di ảnh Taishabaki của bản môn. 

Tôi là người quan tâm đến sự tồn vong của Aikido, rất quan tâm đến việc giữ cái chân thiện mỹ, giá trị chân võ đạo của Aikido, nên nhân sự kiện này, cũng mong để được trao đổi với các quý vị võ sư, huấn luyện viên về việc trên. Với tấm lòng  trân trọng giá trị và ý nghĩa của Aiki-viet.com.vn trong việc tạo các trao đổi mang tính giáo dục của Aikido, vì sự phát triển của Aikido, bản thân rất mong các quý vị trao đổi rộng rãi, chỉ bảo thêm để bản thân có thêm điều sáng, hiểu thêm nghĩa về việc đưa các bài quyền vào Aikido ở Việt Nam. 

Theo hèn ý của bản thân,cần phải có các luận đàm về việc sáng tác các bài quyền là có ý nghĩa, bổ sung được cho các kỹ thuật Aikido hiện tại, với các chuẩn mực kỹ thuật đánh giá rõ ràng để bảo đảm rằng các bài quyền Aikido là bài quyền Aikido.Để về sau không phải mang tiếng không phải là từ các môn phái khác đưa vào, không phải vay mượn hay sao chép. Việc này quan trọng để tránh sự rắc rối về sau cho bao thế hệ tiếp nối, giữ gìn bản sắc và tính độc đáo của kỹ thuật, triết lý của Aikido. 

Nếu được như vậy tôi xin rất ủng hộ sáng kiến này. Tôi tin các quý vị võ sư có thể chỉ giảng thêm cho bản thân. Thiết nghĩ sự trao đổi này cũng sẽ giúp nhiều người quan tâm đến Aikido Việt Nam cũng được hiểu rõ. 

Xin trân trọng cảm ơn quý vị.

Kính thư

Lý Chính Việt

Aikido Thiên Tâm.