Nhan Tran Le <nhan.tranle@yahoo.com.vn
Trong quá trình tiềm hiểu các tư liệu theo 1số tư liệu thì thanh kiếm Nhật được gọi là katana nhưng 1 số khác lại gọi là shinken.
Vậy shinken & katana khác và giống nhau thế nào ?
Nhờ các thầy giải thích rõ hơn về shinken & katana ạ ?
Xin cảm ơn các thầy!
Anh Nhân thân mến, Thầy xin trả lời câu hỏi của anh trong hạn mức hiểu biết của mình.
Kiếm Nhật được gọi là Katana gồm có nhiều bộ phận đầy đủ. Tuy nhiên, với các Ronin khố rách áo ôm thì đôi khi chỉ là lưỡi kiếm và tay cầm cùng với hộ thủ (Tsuba), ngoài ra thì vải quấn hoặc giẻ rách quấn thay bao kiếm. Nếu ai thường xem các phim Shambala, thì hay thấy những tay kiếm có kiếm mà không bao.
Bức hình dưới đây cho ta thấy một Katana với đầy đủ chi tiết.
Lẽ tất nhiên đây là những chi tiết bên ngoài từ đốc kiếm (Kashira) đôi khi được dùng như “Triện” cá nhân cho đến Saya và Sageo (dây đeo kiếm). Trên tay cầm (Tsuka) có Tsukaito (giải băng nhỏ), thanh long (hình rồng Menuki) giúp giữ dây quấn tay cầm và Mekogi để chốt lưỡi kiếm.
Hình trên cho thấy chi tiết về lưỡi kiếm và tên gọi của từng phần đi từ mũi kiếm (Kissaki) đến phần Mi với các lớp thép khác nhau. Phần bén gọi là Hasaki và phần sống là Shinogi, đuôi lưỡi kiếm được chốt lại trong tay cầm qua lỗ Mekigiana.
Từ Shinken là chỉ một cây kiếm thực, không phải để tập hay để luyện Iai. Shinken không phân biết các loại và được rèn theo nhu cầu mỗi cá nhân để tự vệ và chiến đấu. Nó có nghĩa là “Chân kiếm”.
Trong khi Katana theo thông dụng (được quy định trong một thời gian bởi luật lệ cho phép các Samurai được mang kiếm). Đối với Katana, lưỡi kiếm tùy thuộc vào chiều cao của người mang kiếm trừ đi 90cm và thêm 8cm cho tiện việc mua kiếm. Ví dụ một người cao 175cm trừ 90cm còn lại 85cm. Nếu trừ thêm 8cm thì chiều dài lưỡi kiếm là 77cm.
Tay cầm của kiếm ngắn dài tùy thuộc vào cá nhân và trường phái. Thông thường là 30-32cm. Đặc biệt có những tay cầm dài trên 50cm và trở thành như một cây thương, khi cần.
Từ Shinken thường dùng cho các cuộc tỷ thí có thể đưa đến mạng vong, như Tổ sư thường nói trong võ đạo “Tỷ thí là Tử thí” (Shiai).
