Dẫn Nhập
“Võ phát sinh đồng thời với vũ trụ, nó vừa là năng lực sáng tạo phát triển vừa là năng lực hủy diệt. Như vậy chúng ta có thể nói võ là năng lực hoạt động của vũ trụ. Về sự phát sinh của vũ trụ, Tổ sư thường nói : “Sự phát sinh đó như là một điểm bất chợt, trong mớ hỗn nguyên…”
*
* *
Trong tác phẩm “Tosenkyo” (Thế kỷ XI sau Công Nguyên) có đề cập đến sự sáng tạo của võ – võ có mặt ở lúc khởi thủy của vũ trụ, và chính võ đã tách rời thiên địa… con đường của võ là con đường khởi nguyên của mọi hiện hữu, con đường của sự bất đắc của trật tự thế giới, sự khởi phát của trật tự vũ trụ. Người Á Đông gọi nguồn năng lực nguyên thủy đó, nguồn năng lực lấp đầy toàn vũ trụ, tạo ra và tác động mọi sự vật, là KI. Sự rung động của nó kéo theo sự sáng tạo và hủy diệt trong vũ trụ. Việc khởi động nguyên thủy của KI chính là hoạt động của võ ; võ và KI thuộc cùng một bản chất.
*
* *
“Con người vốn phát xuất từ đại vũ trụ và với tư cách đó tham dự vào cuộc sống của vũ trụ, nó là một phần của vũ trụ và cái phần đó không thể biết được toàn thể vũ trụ vì năng lực thúc đẩy nó hiểu biết không thuộc về nó mà thuộc về vũ trụ. Tuy nhiên, kẻ nào từ bỏ cái tôi và hợp nhất với “toàn thể” thì trở thành vũ trụ, hít thở với vũ trụ. Và lúc đó trở thành “toàn thể” kẻ đó có thể biết được chính mình.”
*
* *
O Sensei từng nói : “Ta không có địch thủ. Ta thở cái hơi thở của trời và đất. Cấu trúc của vũ trụ ở bên trong cơ thể ta. Khi ta cầm một thanh kiếm rồi, ta và thanh kiếm chỉ là một”. Tổ sư thường hay nói như vậy, Người dành những câu nói tương tự để minh giải sự cảm nhận của mình về sự hợp nhất với vũ trụ, để minh giải ý thức của mình về sự hiện hữu của những cấu trúc của vũ trụ trong bản thân Người. Người ta cảm thấy Người sống trong tâm thức đó.
*
* *
O Sensei cũng thường nói : “Xây dựng và đào tạo những con người thật sự chân tâm và thành ý là mục đích tối hậu của võ”. Nhưng một chân nhân trung thực, thành ý là thế nào? Đó là một con người làm việc cách chân thành, nhào nặn cơ thể và trí tuệ mình để phát triển chúng, tô bồi chúng thực hiện được sự hợp nhất của chúng (hợp nhất tinh thần và thể xác), để đạt được sự hợp nhất toàn diện trở thành một người không yếu đuối, luôn tỉnh thức và giác ngộ.
*
* *
“Đối diện với cái chết dù khó khăn chồng chất vẫn bình thản an nhiên nở nụ cười”. Khi đạt được trạng thái này nhờ tu hành võ đạo thì con người chân nhân xuất hiện. Sau khi đã là một chân nhân, nếu ta tưởng đã đạt tới võ thì ta đã lầm, bởi vẫn còn một quãng đường xa. Tuy nhiên trước tiên phải đạt đến tình trạng chân nhân ý thức được chân lý về vũ trụ, có thể làm cho nó được thể hiện và trải nghiệm việc đó. Nói cách khác, để điều tiết vũ trụ phải hòa điệu hơi thở của mình với hơi thở của vũ trụ, phải tiếp nhận trong bụng ra xã hội bên ngoài. Và tiếp đó theo như lời Tổ sư : “Điều tiết thế giới, đưa trở lại chính lộ những gì đã rời xa quy luật của vũ trụ, quảng bá võ đạo cho mọi người thấy chân lý”. Nói cách đơn giản hơn, bằng việc luyện tập võ, một việc luyện tập ở trên lằn ranh sự sống và cái chết, người ta thể hiện được sự hợp nhất tinh thần và thể xác; và lúc đó xuất hiện chân nhân thông tuệ và an nhiên tự tại đã vượt qua sự sống và cái chết, có khả năng suy xét đúng đắn, nghĩa là có thể điều tiết mình cũng như điều tiết thế giới. Đó là mục đích của võ. Nếu ta thay võ bằng Aikido thì ta sẽ hiểu Aikido là mục đích tối hậu của nó.
*
* *
Tổ sư cũng còn nói : “Hiệp khí đạo là sự thể hiện của chân lý”. “Hiệp khí đạo là con đường tụ họp mọi người, đưa họ đến hiệp nhất, cũng một thể ấy dù vũ khí tấn công là gì chăng nữa Hiệp khí đạo cũng đưa ta đến sự hợp nhất với vũ khí”. “Hiệp khí đạo làm dịu cơn thịnh nộ bằng một tiếng cười”.
Hiệp khí đạo chân thật chỉ có thể là như vậy.
Tổ sư thường dùng bài thơ sau đây một cách ngắn gọn :
“Ôi đẹp làm sao !
Vũ trụ muôn hình muôn vẻ
Tác tạo của hóa công
Là nhất gia vũ trụ !”
Nếu ta hiểu được tất cả những gì được nói và viết, và hội nhập nó vào việc công phu luyện tập của ta thì ta có thể hiểu Aikido thấm đậm và sâu sắc biết bao.
