Trong mục “y học thường thức” số “Vũ thuật” số 1, chúng tôi đã nói chuyện về công dụng của chất đường đối với cơ thể trong lúc tập dượt thể thao và vũ thuật. Trong bài này, độc giả được biết qua sự cần yếu của nó.

Trong một trận quần vợt giữa đấu thủ Việt và Pháp, tôi được nghe một ông bạn thốt lên một câu: “Mình chỉ thua bít-tết thôi”.

Tôi không đồng-ý với ông bạn ấy một chút nào vì sự thật không phải ta ít được ăn bít-tết mà thua, mà vì một lý-lẽ khác.

hình minh họa

Muốn cho các bắp-thịt đủ sức hoạt-động trong một vài giờ đồng-hồ, ta phải cung cho nó đủ vật-chất cần-thiết để tiêu-xài; đủ thần-kinh-lưu đặng cử-động và nhiều chất khác để bài-tiết những vật mà trong lúc cử-động, bắp thịt đã biến ra.

hình minh họa

Ta nên coi bắp-thịt như một động-cơ. Muốn động-cơ chạy phải có xăng để đốt; muốn đốt xăng đó phải có đủ lửa và khi lửa đốt cháy lại có khói và hơi nước không dùng được, ta phải tìm đường để tống nó ra ngoài.

Ở bắp-thịt, xăng chính là can-đường-tố (glucogène), lửa là thần-kinh-lưu, khói và hơi nước là nhũ-toan (acide lactique) và lân-toan (acide phosphorique) – Can-đường-tố là chất đường của gan tiết ra do cơm và nhiều cốc-loại khác mà ta đã dùng và từ bộ tiêu-hóa  mang đến. Nó nhờ máu vận-tải đến các bắp thịt và nằm sẵn ở đó. Bao giờ có thần-kinh-lưu truyền đến, bắp thịt co-giãn, thì can-đường-tố cháy đi mà sanh ra nhũ và lân-toan. Hai chất này, một ít theo tĩnh-mạch mà ra  khỏi bắp thịt, sang qua bộ tuần-hoàn còn bao nhiêu ứ lại, nên làm cho ta có cảm-giác mỏi.

Nếu ta không cử-động thật nhiều, thì máu đem dưỡng-khí tới nhập với nhũ và lân-toan mà trở thành lại can-đường-tố, xài được nữa. Còn nếu ta cử-động quá-độ, thì công-việc này phải chờ khi nào hết cử-động mới làm được.

hình minh họa

 Một cơ-quan thường thường-hoạt-động, thì ngày càng lớn dần; một bắp-thịt cử-động luôn lại càng chóng nở-nang, nhờ đó mà can-đường-tố thêm nhiều có đủ dưỡng-khí để rửa sạch nhũ và lân-toan.

Nếu ta thường tập-luyện, cơ-thể ta hoạt-động đều đủ, và cung các chất cần-yếu để  tiêu xài trong một vài giờ giúp ta đủ sức chịu-đựng thì ta có kém ai.

Thực-vật cần-yếu giúp ta can-đường-tố là đường, cơm, bánh mì, khoai củ và các cốc-loại khác.

Vì vậy nên, nếu ăn vài cục đường trước khi tập-dượt hoặc cử-động mạnh, cũng đủ cho các bắp thịt thêm cường-tráng tức-thì.

hình minh họa

Còn muốn có hơi dài hay không là tự trái tim. Nên, khi thấy mệt mà chưa mỏi là tự tim yếu; còn mỏi mà chưa mệt do thiếu tập-dượt. Trường-hợp trước phải uống thuốc; trường hợp sau phải ra công tập-dượt là nên.

NTL