Phòng ngừa và chăm sóc các loại chấn thương trong TDTT (tt)

29-10-2007 11:30

 

Người dịch: Gs.Bùi Thế Cần

Theo tạp chí "Ceiture Noire"

Tác giả: Chuyên viên y khoa TDTT, giảng viên BE.

Jack Savol Delli

8. Một số vấn đề khác

 

Viêm túi dịch

 

Gần các gân cơ nơi khớp xương có những túi dịch giúp gân trượt qua lại mà không chà xát vào xương. Túi lớn nhất là bên trên xương bánh chè, nơi đầu gối. Khi nó bị viêm, đầu gối sưng lên và gây trở ngại cho sự vận động. Bệnh nhân có cảm giác đầu gối căng đầy nước.

 

Các bệnh của đĩa sụn

 

Ở một số quan tiết có những đĩa sụn (đặc biệt là ở khớp gối) nằm ở giữa hai đầu xương chính của khớp để làm đệm chắn. Chúng có thể bị nứt, rách, dẹp, thoái hóa ... những tổn thương của chúng gây đau và làm trở ngại các cử động.

 

Việc điều trị thường cần đến phẫu thuật.

 

Lưu ý: Các bài tập phóng cước vào không khí, nếu rất mạnh có thể gây tổn thương tiệm tiến – và đôi khi rất trầm trọng – cho các đĩa sụn.

 

Căn bệnh Schlatter

 

Bệnh khu trú ở các thiếu niên, khoảng từ 10 đến 16 tuổi. Do sức ép quá mạnh đối với các cơ giãn của gối (cơ tứ thủ) trên điểm kết nối với xương chày. Sụn phát triển của đầu xương bị phấn kích và thế là xương phát triển nhanh hơn bình thường. So với bên gối không bị bệnh, chỗ sụn bên kia lớn lên trông thấy. Khiến cho việc quỳ gối trên nền cứng gây đau đớn.

 

Các bệnh của thiên trụ

 

Trong các môn thể thao có thi đấu hay các môn võ, dù muốn hay không, thì cột sống (Thiên trụ - Cột trụ chống trời) cũng được sử dụng tối đa, nhất là khi thi triển các kỹ thuật đặc dị.

 

Với cột sống, ta gặp lại các thương tổn đã từng được đề cập trước đây: Gãy đốt sống, giãn – đứt dây chằng ...

 

Tuy nhiên, cũng cần lưu ý đến một căn bệnh rất thường gặp: Thoát vị đĩa đệm.

 

Tựu trung đó là phần lồi ra của đĩa đệm kênh vào tủy sống (nói cách đơn giản: đĩa đệm tràn ra ngoài vị trí bình thường của nó). Điều này khiến gốc dây thần kinh bị ép. Tình trạng thoát vị thường xảy ra ở các đốt sống Eo cuối cùng (vùng lưng dưới). Nó xuất hiện do có một động tác mạnh, bất chợt hay do công việc thường ngày (kéo, bưng những trọng lượng lớn, nhất là trong tư thế khom lưng ...) việc đường dây thần kinh bị ép gây nhiều đau đớn cho bệnh nhân: mỏi lưng, đau thắt vùng eo, ... và đau thần kinh tọa.

 

Do đó, nên lưu ý cần có những động tác đoàn luyện đúng đắn, không gây nguy cơ thoát vị, suy yếu dây chằng, giãn gân cơ ... .Trước khi nhắm đến thành tích !

 

Kết luận

 

Các môn võ chiến đấu (và không đối kháng) không gây ra nhiều rủi ro hơn các hoạt động khác. Một điều nghịch lý là chính trong các môn thể thao có vẻ không nguy hiểm (cầu lông, cầu mây, tennis, ...) lại gây nhiều tai nạn hơn nhiều, là vì ta thường xem chúng vô hại, nên ít tôn trọng các quy định hợp lý thông thường (bỏ qua không làm nóng người, không tránh các động tác gây tác hại ...)

 

Điều quan trọng là các huấn luyện viên phải có trình độ tay nghề; Điều này là tối hệ trọng đối với các môn sinh là thiếu nhi, thiếu niên, hay mới nhập môn.

 

Có những bộ môn “song hành” (xin tạm gọi như vậy) với Hướng dẫn viên, Huấn luyện viên tự nhận, không nắm vững các quy luật vận động cơ thể, sinh hoạt tâm sinh lý, không có ý niệm về sư phạm, giáo dục cơ bản ... . Sự thiếu trình độ của những người đó có thể gây thảm họa cho các môn sinh trẻ.

 

Cơ thể của ta là một phức hợp tuyệt vời, với khả năng duy trì, phát triển, phản hồi và phục hoạt; Xin hãy “Gìn vàng giữ ngọc”, đừng “Giao trứng cho ác” mà lụy vào thân.

 

Chúc các bạn dày công tu luyện để “Mã đáo thành công” !.