Rong biển: Hải thảo dưỡng thân.

Lương y TIÊN HỘI

Từ xa xưa, con người đã biết dùng các loài hải thảo-rong rêu ở biển-để làm thức ăn. Rong biển khô rất giàu chất bột đường (hydrates de carbon), chất xơ, chất đạm, sinh tố và chất khoáng. Đặt biệt về sinh tố và chất khoáng, rong biển có nhiều hơn các thực phẩm khác.Thí dụ nori (mứt biển) chứa sinh tố A nhiều gấp 2 đến 4 lần cà-rốt; rau câu chỉ vàng, rau câu chân vịt, rau câu rễ tre chứa calcium (chất vôi) nhiều gấp 11 đến 14 lần sữa bò; rong biển (kombu), mứt biển chứa chất sắt nhiều gấp 3 đến 8 lần thịt bò. Ngoài ra rong biển là nguồn iod phòng chống bệnh bướu cổ rất hiệu quả.

Trong các phương pháp dưỡng sinh của nhiều dân tộc trên thế giới, rong biển được xem là loại thức ăn tạo sự mềm mại, bền dai cho thể xác và tinh thần.

Theo y học, rong biển có tác dụng bổ máu, tim và hệ tuần hoàn cũng như tốt cho thận, hệ bài tiết và các cơ quan sinh dục. Rong biển làm dẻo dai các mạch máu và các mô tế bào, giúp điều hòa hoạt động hỗ tương giữa các hệ thống trong cơ thể. Xét riêng, mỗi loại rong biển có tác dụng đặc biệt đối với một bệnh trạng nào đó. Thí dụ người Nhật Bản thường dùng aramê (giống rau câu chân vịt của Việt Nam) để chữa bệnh phụ nữ; hijiki (giống rau câu vai đen ở miền Tây Nam bộ) dùng làm mạnh ruột, giúp tóc sáng mướt và lọc máu; kombu (rong phiến) dùng hạ huyết áp và trị chứng phù nề; wakame (một loại rong lá) dùng tẩy sạch máu ứ sau khi sinh đẻ; nori (mứt biển) dùng trị chứng phù thủng và làm tan các bướu mỡ (kít). Còn ở châu Âu, rêu Ailen (mousse d’Irlande) được dùng trong dân gian làm thuốc chữa bệnh về phổi.

Nhiều công trình nghiên cứu khoa học gần đây xác nhận rong biển có tác dụng phòng chống vi trùng, vi rút và ung bướu. Ở Nhật Bản, những thí nghiệm cho thấy rong biển làm giảm lượng cholesterol trong máu, ngừa huyết áp cao, chống xơ cứng động mạch, và ngăn máu đóng cục. Năm 1974, báo Y học thực nghiệm Nhật Bản có công bố kết quả nghiên cứu của một nhóm khoa học gia về tác dụng trị ung bướu của rong biển (kombu); số chuột bị gây ung thư sau một thời gian ngắn được cho dùng nước luộc rong biển, bệnh giảm 89 đến 95 phần trăm. Những thí nghiệm tương tự được thực hiện ở những con chuột bị ung thư máu cũng có kết quả khả quan. Năm 1984, các nhà nghiên cứu y học thuộc trường Đại học Harvard, Mỹ với một chế độ ăn uống có 5% rong biển đã ngăn chặn được sự phát triển của ung thư ở các động vật có vú. Từ kết quả này, họ suy ra “rong biển có thể là một yếu tố quan trọng giúp người Nhật ít mắc một số dạng ung thư”.

Rong biển còn bảo vệ cơ thể chống lại phóng xạ. Năm 1945, Ban điều hành bệnh viện St.Francis ở Nagasaki đã giúp các bệnh nhân thoát được hậu quả của bom nguyên tử bằng cách cho họ ăn gạo lức muối mè, tương và rong biển. Các nhà khoa học thuộc trường Đại học M’c Gill, Canada xác nhận các loại rong biển dùng làm thực phẩm có chứa chất polysaccharide có khả năng thu gom chất phóng xạ strontium rồi thải ra khỏi cơ thể qua đường bài tiết.

Theo Giáo sư Ohsawa, nhà Y học dưỡng sinh nổi tiếng thế giới, rong biển là nguồn thực phẩm quý giá cho con người. Nếu được nấu nướng đúng cách và sử dụng đúng tỉ lệ trong một chế độ ăn uống quân bình Âm Dương, các loại rong biển sẽ mang lại sức khỏe, sự trẻ trung và trường thọ cho chúng ta.

Phần lớn các loại rong biển có mùi tanh của biển, nhưng biết cách nấu nướng, chúng sẽ trở nên ngon lành khoái khẩu. Sau đây là vài món rong biển trích từ sách “Ăn uống theo phương pháp Ohsawa” (nấu ăn quân bình âm dương) của bà Diệu Hạnh, Nxb Trẻ, TP.HCM 1989. Nguyên liệu có thể mua tại nhà Ohsawa, 390 Điện Biên Phủ, quận Bình Thạnh, TP.HCM.

1.                  Nước canh rong biển: Nguyên liệu: Một miếng rong biển dài độ 10 đến 15cm và 4 chén nước sạch. Cách làm: dùng vải lau sạch hai mặt miếng rong (không rửa nước), rồi đem ngâm ngập nước độ 2-3 giờ. Thêm nước cho đủ 4 chén, đem nấu sôi khoảng 1 giờ. Lọc lấy nước nấu canh hoặc ninh hầm thức ăn.

2.                  Rong biển hầm tương: Nguyên liệu: Một miếng rong biển dài khoảng 30cm và nửa chén tương ta (tương Bắc). Cách làm: Lau sạch và cắt rong biển thành 20 miếng nhỏ. Cho rong vào nồi và đổ ngập nước. Đun sôi và tiếp tục ninh (hầm) độ nửa giờ. Cho tương vào (phân lượng bằng số nước còn lại trong nồi), rồi thêm nước cho ngập tất cả. Nấu đến khô, rồi lại thêm tương và nước (bằng nhau) cho ngập các miếng rong. Khi khô nước nhắc xuống để nguội. Cho vào thẩu (bình, hủ) kín để dùng dần. Có thể dùng ăn với cơm cháo, mỗi ngày độ 3-4 miếng. Khi trong người mệt mỏi, bỏ một miếng rong vào một tách nước trà nóng, uống sẽ khỏe ra.

3.                  Rau câu trộn gỏi: Nguyên liệu: 50gram rau câu (chân vịt, rễ tre hoặc chỉ vàng), 2 muỗng canh dầu ăn, 4 củ hành ta, 2 muỗng canh tương ta, 2 muỗng canh mè rang, 1/2 cái bánh tráng (bánh đa) nướng, vài cọng ngò. Cách làm: Ngâm rau câu với nước sạch qua đêm, lượm lặt ốc và rửa sạch cát, cho vào rổ (rá) để ráo nước (rồi xắt nhỏ nếu là rau câu chân vịt), hành xắt nhỏ.

Đun nóng dầu, bỏ hành vào xào 1-2 phút. Thêm tương vào xào 5 phút (thêm cà chua hay thơm băm nhỏ nếu thích). Nhắc xuống để hơi nguội, bỏ rau câu vào trộn. Thêm mè rang giã dập. Bóp vụn bánh tráng trộn vào. Cho ra dĩa, rải ngò lên trên. Có thể thêm cà rốt, su bắp (cải nồi) xào chín hoặc luộc, hoặc thêm tôm tùy thích.

4.                  Xu xoa (thạch): Nguyên liệu: 50 gram rau câu (chân vịt hay chỉ vàng), 2 lít nước sạch, 1 muỗng cà phê nước chanh vắt, đường hoặc muối mè. Cách làm: Ngâm rau câu với nước pha ít muối độ 24 đến 28 giờ. Trút ra rổ (rá) để ráo. Đun sôi 2 lít nước rồi bỏ rau câu vào nấu cho tan ra (thỉnh thoảng dùng đũa khuấy đều (muốn ăn ngọt thì cho đường vào trước khi nhắc xuống). Đổ ra khuôn hoặc chén, để nguội cho đông cứng lại (có thể bỏ vào tủ lạnh). Nếu thích mặn thì ăn với muối mè.

5.                  Mứt biển rang dầu: Chọn loại mứt biển không dính ốc cát, cho vào chảo nóng rang đến khi khô giòn. Chế ít dầu ăn vào, trộn lẹ tay; mứt bốc mùi thơm thì rưới một ít tương nước (tamari) và đảo nhanh vài lượt thì nhắc xuống. Dùng ăn với cơm cháo, làm món nhắm rượu hoặc thêm vào các món rau củ rất ngon.

T.H.

(trích Sổ tay Võ thuật 10.94)