BA CUỘC RA ĐI
1. Cuộc viễn du: “Biết trời bao la, biết đời phong ba, biết ta hãi hùng”
Chàng trai 20 tuổi đáp chuyến tàu lên đường cho một cuộc viễn du dài và không thiếu những bất trắc. Chúng ta không quên là cuộc viễn trình kéo dài nhiều tuần lễ với những sóng gió của biển khơi. Đem theo mình là những hoài bão lớn của một tâm hồn sôi sục nhiệt huyết. Với vốn kiến thức võ học thu kết được từ người anh rể và Chưởng môn Triệu Thúc Khê, chàng trai Việt hiểu rằng cuộc ra đi lần này là để định hình cho nhân cách của mình và tìm tòi học hỏi tinh hoa của nhân loại để đem về phụng sự Tổ quốc.
Và quả thực trong suốt 10 năm mài đũng quần trên ghế trường đại học và tiếp đó là bôn ba khắp miền đất Pháp cũng như một số nước Bắc Phi, Gs.Đặng Thông Trị, như người ta thường gọi thời đó, đã đạt được những mục tiêu mà lúc đăng đồ ông đã nguyện lòng phải đạt cho được.
2. Cuộc viễn xứ: Mang chuông đi đánh xứ người.
Sau 6 năm miệt mài xây dựng Đạo đường (2), nào các lớp, nào chương trình huấn luyện, nào chuyển dịch sách báo với một quyết tâm lớn là xây dựng nền tảng bền vững cho một ngôi nhà Aikido thiên thu, vị thầy trẻ (tuy trẻ nhưng rất được khâm phục trong nước cũng như ngoài nước) lại chuẩn bị hành trang lên đường. Lần này không phải là để tìm học như thời xuân xanh: Tự tin ở sức mình sau hàng chục năm trải nghiệm giảng dạy tại Pháp, Bắc Phi cũng như tại Việt Nam, Vs.Đặng Thông Trị ra đi với một tâm hồn nao nức muốn thể nghiệm những điều sở học, từ Hàn Bái Đường đến Thiếu Lâm Đường Lang, từ Judo đến Hiệp Khí Đạo (đây cũng là chữ do thầy Đặng Thông Trị chọn, vì thông thường chữ “AI” (tiếng Nhật) được đọc là “Hợp”).
“Rừng nhu biển thánh”, võ học mênh mông, và vị võ sư trẻ Việt Nam đã bị cuốn hút bởi một sức hấp dẫn lạ thường chưa hề gặp. Hấp lực siêu quần bạt chúng đó mang tên TOHEI. Ông lại tầm sư học đạo, lặn lội đến Hawai, miệt mài theo vị Ân sư mà sau này, vì thế sự thăng trầm lòng người không tránh được những bão tố phong ba. Giữa hai bờ hư thực, Vs.Đặng Thông Trị chắc hẳn đã trải qua những đêm trăn trở trước khi đi đến một quyết định: Trở lại với vị lão sư đã từng dạy dỗ mình từ thời niên thiếu.
Đây là giai đoạn viên thành của một đời người, khi ta thấy được cái thực và cái hư trong từng cử chỉ, ý nghĩa sâu xa trong từng nét bút, cái phúc cái họa trong từng biến cố cuộc đời.
3. Đi về cõi vĩnh hằng:
Những gì đại sư đem theo nhẹ như lông Hồng. Những gì người để lại nặng tợ Thái Sơn.
Có khi buổi chiều ta ngồi đọc “Hướng về nơi xa lạ”, bức di ngôn được viết dưới dạng truyện của đại sư và cảm thấy như người đang nói về mình, về những người chung quanh, về những vụ việc làm lòng mình đau xót.
Khó tìm đâu ra một vị thầy, một Chân sư, một Ân sư như đại sư Đặng Thông Trị, một tâm hồn vừa sâu sắc vừa bao la, sống trong cõi người ta mà vẫn giữ được lòng thanh thản như trong cõi vô ưu.