Trong lúc mạn đàm, có người bảo một môn võ chỉ biết đấm đá thì làm sao trở thành một môn Võ đạo được.
Quyền Anh có những bậc quyền sư đã có một quan niệm rất cao về Quyền Anh, có một phép sống thanh cao, giang hồ mã thượng không kém gì các Đại sư trong các môn Võ đạo. Nói cho cùng, một môn võ cũng chỉ là một phương tiện và nếu có một vị cao nhân nào đó đưa phương tiện đó lên tầm cao của một cái Đạo như Cung đạo, Kiếm đạo, Trà đạo, Hoa đạo, … thì Quyền Anh cũng có thể trở thành một Võ đạo vậy.
Đại võ sĩ Joe Louis là một ví dụ.
Joe Louis: con người có Tấm lòng vàng – Quả đấm sắt
Tháng giêng, năm 1942, một tháng sau khi nước Mỹ tham chiến (Thế chiến thứ 2), có một chàng da đen trẻ tuổi sung vào binh đội Hoa Kỳ. Với chức lính trơn, anh chỉ lãnh 20 Mỹ kim một tháng trong lúc mà anh đã bước đến nấc thang danh vọng tột cùng đã mang lại cho anh đến hai triệu bạc.
Tên anh là Joe Louis.
Mới 28 tuổi.
Nghề nghiệp : Vô địch thế giới quyền anh hạng nặng.
Cách đây vài năm về trước, tôi cho Joe Louis là người bạo tợn, nhưng thật ra anh thuộc về làng đấm đau chưa được khai khiếu vì mới ra đời.
Nhưng, trên con đường gian lao, để đến bước thành công, anh đã tự tìm ra một tâm hồn cao cả. Và có thể nói anh đã đem cái tâm hồn cao cả ấy để phụng sự cho nước nhà hơn là sức mạnh vạn năng mà anh đã có.
Thuở ấy, thiên hạ phần đông lầm tưởng rằng một khi anh sung vào quân đội, thì đời vô địch của anh coi như đã chấm dứt. Những thể thao gia đồng quả quyết sau thế chiến thứ 2 này, Joe có thể sẽ trở nên già đi và khó giữ vững địa vị của anh trước những địch thủ trẻ trung sau này.
Nhưng Joe đã đánh đổ sự dự đoán ấy.
Sau chiến tranh, lần đầu tiên anh thượng đài, ngày 19/6/1946, tại Yankee Stadium ở New York, anh đã cho Billy Conn đo ván, ở hiệp thứ 8 trong trận đấu 15 hiệp.
Bấy giờ Joe Louis đã 33 tuổi rồi. Anh định sang năm sẽ giải nghệ sau khi đấu một vài trận nữa. Nhưng rồi người ta không thấy tuyển thủ nào có thể thắng anh nổi.
Thành tích của Joe Louis không ai sánh kịp: Anh đã cho đo ván 5 nhà vô địch thế giới. Khi phải đấu 23 trận để giữ chức, anh đã hạ được 21 người, trong số đó có 5 người bị thua ngay ở hiệp đầu.
Anh là nhà vô địch tiếng tăm nhất, anh được cả hai sắc dân đen và trắng hoan hô nhiệt liệt. Hơn nữa tất cả đều kính mến anh. Anh chàng da đen thất học ấy đã đem lại với chức vô địch của anh, một phẩm cách mà anh thường thiếu thốn từ nhỏ đến giờ.
Bước vào đường đời, chuyện gì đối với anh cũng đều khó khăn cả. Anh sinh ra trong một chòi tranh rách nát, tường xiêu, vách ngã, cất trên đỉnh núi Buckalew, tại tiểu bang Alabama.
Theo cha thì anh là dân da đen lai trắng, còn theo mẹ thì anh thuộc về giống da đen và da đỏ Cherokee.
Anh thôi học hồi 12 tuổi, mẹ anh mòn mỏi và đau khổ vì quá lao lực, lại bị cảnh goá bụa với tám con thơ. Lúc ấy Joe mới có 2 tuổi. Mẹ anh chỉ dạy anh phân biệt điều hay lẽ phải thôi, mà anh ghi mãi vào lòng.
Năm 1930, Joe được 16 tuổi, sinh sống tại vùng Detroit. Anh là nạn nhân trong cả ngàn đứa bé da đen mà người ta thường thấy lang thang ngoài đường, nghèo xác xơ như chó vô chủ, vô tư lự mà cũng vô phước hơn ai hết.
Nếu không có sự giáo dục của mẹ thì anh đã lầm đường rồi. Trái lại, Joe Louis có nhiều tham vọng chính đáng. Anh ước mong có ngày sẽ trở nên một tay thổi kèn trong ban nhạc jazz.
Một hôm, anh chịu làm nộm cho một võ sĩ tài tử của bạn anh. Anh bị đánh nhừ tử và từ đó anh nhất định học võ để tự vệ. Tổ chức "Bao tay vàng" - cuộc chạm trán trong làng đấm tài tử - do các báo bảo trợ, là một cơ hội cho Joe Louis ra đời.
Joe tiến rất chậm và rất khó nhọc. Trong một trận đấu anh bị hạ đến 9 lần, nhưng anh vẫn luôn bền chí. Rốt cuộc anh đạt được chức vô địch tài tử hạng bán nặng của Mỹ. Lúc đó, anh cân chưa được 92kg như hiện nay.
Bấy giờ anh gặp được John Roxboroug, luật sư ở Detroit. Mạnh thường quân da đen ấy mua cho anh tất cả dụng cụ cần thiết, giúp tiền bạc và khuyến khích đủ điều. Julian Black, nhà dìu dắt ở Chicago cũng vào một đội với anh. Jack Blacbura, cựu poids welter, trở thành huấn luyện viên của anh.
Ngày 4/7/1934, bước đầu tiên của Joe Louis vào hạng võ sĩ nhà nghề, anh đấu với Jack Kracken, võ sĩ hạng nặng ở Chicago. Blackburn căn dặn anh: anh nhớ đánh vào mình nó, và khi nó hạ tay xuống, anh móc vào cằm nó.
Tiếng chuông vừa đánh, Joe đánh như bão táp vào mình địch thủ. Kracken vừa hạ tay xuống lo chống đỡ thì tay trái Joe móc lên cằm địch thủ, một tiếng chát chúa vang lên.
Tiếng trọng tài đếm 1…2… đến 9… 10 và tuyên bố Joe thắng cuộc.
Cuộc đời phi thường của chàng võ sĩ nhà nghề đáng sợ ấy bắt đầu từ đấy.
Trong 36 trận đấu, anh đã cho 30 địch thủ đo ván.
Cách đánh của anh rất giản dị và trực tiếp. Anh chỉ hạ đối phương bằng hai bàn tay thôi. Với sự mềm dẻo như mèo rừng, với những điều chỉ dạy khôn khéo của Blackburn, Joe có đủ điều kiện thuận tiện để chiến đấu.
Trong những trận đầu tiên, người ta khuyên địch thủ tránh những quả đấm mặt của Joe. Lee Ramage, anh chàng võ sĩ khôn ngoan, nghe theo lời khuyên ấy, nhưng rốt cuộc anh cũng bị hạ bởi cú móc bên trái. Đánh cách nào và với ai, Joe cũng trả đòn lại được cả.
Ngày 22/7/1937, anh cho James Braddock đo ván và đoạt luôn chức vô địch hoàn cầu về hạng nặng.
Joe Louis ra đời nhằm lúc khán giả rất chán nản, thấy trên đài toàn là những bọn lường gạt, gian lận và các võ sĩ bạc nhược đánh cuội nhau. Joe cứu vãn tình thế ấy với những cú đấm kinh hồn, và từ đấy khán giả thích xem môn đấu võ trở lại.
Sự ngay thẳng của anh không ai chối cãi được: trận đánh nào có anh tham dự đều được khán giả hoan nghênh, chú ý. Trên võ đài, anh đánh rất hợp lệ nhưng không kém phần nguy hiểm. Ra đường anh đằm thắm và rất giản dị. Anh được dân chúng da đen ở Mỹ tôn anh như một vị thần. Hạng quý phái da đen, thượng lưu thông thái, cùng các nhà mô phạm đã hy sinh đời mình để nâng cao đời sống của đồng bào da đen, đều coi Joe như là một nhân viên đáng quý. Bởi vậy nên dù ở trường hợp nào, khó khăn nguy hiểm cách mấy đi nữa, Joe cũng không quên trách nhiệm của mình.
- Anh có nói với một thông tín viên như vầy: “Nếu ngày nào tôi làm nhơ danh nòi giống tôi, tôi chỉ mong có cái chết để đền bù”.
Buổi sơ khai, vì cuộc thắng quá vẻ vang làm cho anh trở nên tự đắc và biếng nhác. Anh liền bị phạt ngay: Schmeling đánh anh đo ván.
Đời Joe phải trả một giá rất đắt để học hỏi. Nhưng mỗi khi anh thâu thập được thì anh không bao giờ quên; bởi vậy Jack Blackburn có nói: không bao giờ Joe phạm một lỗi nào đến hai lần.
Max Schmeling là người địch thủ độc nhất mà anh không hề thù ghét khi anh bị người Đức ấy cho anh đo ván.
 |
| Joe Louis - Max Schmeling |
Qua năm 1938, khi hai võ sĩ tái đấu, Joe Louis lại trở nên hung tợn hơn anh Đức Quốc Xã. Không có trận nào đầy ác cảm cho bằng trận này, và ít người biết võ sĩ da đen oán ghét địch thủ của anh tới cực điểm. Sau tiếng chuông, tức thì người ta nhận định sự căm hờn ấy liền; là vì trong hai giây đồng hồ anh đã cho Schmeling một cú móc trái. Đấu trong hai phút, võ sĩ Đức chỉ còn nước chở vào nhà thương chớ không thể nào đấu thêm được. Người ta chưa hề thấy một tuyển thủ nào bị đánh thất điên bát đảo trong chốc lát như Schmeling, mặc dầu Schmeling là một trong những võ sĩ có tài hoàn toàn về nghệ thuật. Khán giả lấy làm ngạc nhiên thấy anh chàng lực sĩ mạnh dạn, tập dượt đầy đủ lại bị thảm bại dưới mắt họ.
Một nhà viết báo trứ danh về thể thao, người Mỹ, có viết rằng trận đấu với Schmeling có một ảnh hưởng sâu xa đến tánh tình của Joe Louis. Lúc trước anh trầm ngâm ít nói bao nhiêu thì bây giờ anh lại vui vẻ bấy nhiêu. Sự thắng trận vẻ vang và phục thù ấy đã gỡ mối hận lòng mà anh đã ôm ấp từ lâu.
Hiện giờ, Joe dường như hối tiếc vì anh không có cử chỉ anh hùng đối với địch thủ mình. Anh đã nói với tôi về võ sĩ Đức ấy: “Người ta có thể đặt hy vọng nơi anh Schmeling, vì anh ta là một võ sĩ rất xứng đáng”.
Trận đầu tiên, Joe đấu với Billy Conn vào năm 1941, vẫn còn trong ký ức của những nhà mộ điệu vì có xảy ra một pha hết sức can đảm đã nêu cao tinh thần thượng võ của Joe. Trong nhiều hiệp Joe đã thua điểm và Conn gần thắng cuộc. Bỗng Conn mất thăng bằng, Joe đứng sát bên Conn tay mặt giơ lên cao. Nếu anh đánh thì không ai chỉ trích được, hơn nữa cú đánh ấy có ảnh hưởng đến chức vô địch của anh. Song Joe lui ra trong sự hoan hô cuồng nhiệt của 60.000 khán giả. Hai hiệp sau anh cho Conn đo ván.
Người ta thường nói Joe Louis là một người máy để cho các nhà quảng cáo bảo sao làm vậy. Luôn cả tiền trong hai trận đấu, anh đã hiến hết cho “Hội phước thiện” và “Lực lượng chiến đấu” đều là những chỉ thị người ta bảo anh làm. Nhưng người ta không biết họ Barrow, gia quyến của Joe, toàn là người có cử chỉ hào hiệp tự nhiên. Một bảo chứng là hồi 1935, bà mẹ Joe đã cho “Hội phước thiện” ở Detroit 269 dollars. Đó là tất cả gia tài của gia quyến Barrow đã làm trong năm 1927-1928, khi hãy còn nghèo khó.
Ở đời ít có kẻ nghĩ tới việc trả ơn. Còn gia quyến Barrow lại khác; khi họ có thể trả nghĩa thì tức khắc thi hành ngay.
Một võ sĩ ít khi liều lĩnh để mất thanh danh của mình. Vậy mà Joe vẫn đánh nhiều trận để giúp quân đội và thủy binh. Nếu không may anh bị địch thủ hạ đo ván là anh mất chức ngay.
Khi anh mới bước chân vào làng đấm, người ta thường chê anh là hình nộm. Lối bình phẩm ấy chứa nhiều sự thật; vì lần đầu tiên, những huấn luyện viên phải dạy anh cách đi đứng trước quần chúng, cách ăn mặc, cách nói chuyện với những nhà báo. Nhưng không ai rèn được một tấm lòng nhân đạo như anh đã có sẵn và cũng do lòng nhân đạo ấy mà Joe Louis Barrow thốt ra nhiều lời giản dị và chân thật.
HV MÈ
Trích Việt Nam giáo khoa tập san - số 2/năm 53