Võ sư Trần Kỉnh
Ngày xưa, các hiệp sĩ Nhật Bản (Samourai) thường dấn thân vào những chốn nguy hiểm, xem thường tính mạng. Bị tấn công, dù thình lình, không đỡ kịp, họ vẫn cố gắng rút gươm ra tối thiểu một phần ba lưỡi trước khi chết. Nếu không họ sẽ bị khinh bỉ là hèn nhát và gia đình họ mất hết danh giá.
Các hiệp sĩ Nhật Bản từ thuở nhỏ đã được huấn luyện nghề võ, nhưng luyện võ không phải là mục tiêu duy nhất của họ. Giữ kỷ luật chặt chẽ, có kỷ luật tuyệt vời, vũ khí tinh vi chưa hẳn là những chiến sĩ lỗi lạc, nếu để cho niềm sợ hãi, dù thoáng giây làm tê liệt thân tâm.
Shimizu Jirocho là một nhân vật nổi danh ở Nhật. Ông sống vào cuối thời Mạc Phủ Tokugawa bước qua thời phục hưng của Minh Trị Thiên Hoàng, thế kỷ 19. Nghề của Ông là tổ chức các sòng bạc, lúc đó bị chính quyền Nhật cấm đoán gắt gao. Ông là một trong những tay chứa bạc đầy quyền lực đương thời, thường đứng về phía dân chúng chống lại nhà cầm quyền và được họ ái mộ.
Jirocho vào sinh ra tử không biết bao lần, thường đụng độ quyết liệt với quan lại và những “bố già” khác. Ông chẳng biết tí gì về kiếm thuật, nhưng luôn luôn thoát nạn. Một hôm, có một kiếm sư hỏi cách chiến đấu của Ông. Jirocho trả lời:
“Tôi đưa gươm chạm vào gươm đối thủ và đẩy qua lại hai ba lần. Nếu gươm đối thủ có vẻ cương mạnh, thì tôi không chần chờ tiến lên một bước, phang đối thủ một nhát. Nhưng trái lại, gươm của y tỏ ra nhún nhường không chút gì đương cự, tôi biết đó là tay cao thủ. Vậy là tôi thu gươm, tẩu thoát ngay”.
Vị kiếm sư liền bảo:
“ Ông đã nắm được bí quyết của võ thuật, không cần học thêm gì nữa”.
Võ sư lừng danh Miyamoto Mushashi có viết một tập sách nhan đề “Dokkodo” (độc hành đạo) gồm 21 chương nói về tinh thần và bổn phận của người võ sĩ đạo với các tựa đề tạm dịch như sau:
1/ Không chống lại những truyền thống đạo đức xã hội.
2/ Không sống theo dục vọng cá nhân.
3/ Trong mỗi sự việc ở đời, phải giữ thế quân bình.
4/ Nghĩ ít về mình, mà nghĩ nhiều về người .
5/ Trong đời mình đừng có những ham muốn lớn.
6/ Không có điều gì phải hối tiếc về mình.
7/ Không ganh tỵ với thành công của người khác.
8/ Không buồn khi biệt ly.
9/ Không oán giận ai.
10/ Không thương yêu quá mức.
11/ Không nuôi lòng thù ghét.
12/ Không xây nhà quá đẹp, quá lớn.
13/ Không ăn uống ê hề, nhất là các món cao lương mỹ vị.
14/ Không nên có nhiều quần áo, không ăn mặc lộng lẫy, không mang đồ trang sức xa hoa.
15/ Không mê tín dị đoan.
16/ Không tiêu xài tiền bạc phung phí, trừ việc tối cần như mua kiếm báu chẳng hạn.
17/ Không sợ chết khi phục vụ chủ thầy hoặc khi giúp đỡ người khác.
18/ Không nên có nhiều tiền.
19/ Kính trọng Trời, Phật, nhưng không cầu xin, không dựa vào Trời, Phật.
20/ Giữ danh dự, không sợ chết.
21/ Không khi nào được quên Đạo của Võ Sĩ.
Tham khảo:
Chân Thiền của Đại sư Teisen Deshimaru, Ngô Thành Nhân dịch.