Trích “Aikido lễ quy và truyền thụ”
Của Đs.Tamura Nobuyoshi
Bản Việt ngữ của Vs.Bùi Thế Cần
Sự tồn vong của các tổ chức xã hội
Sự tôn trọng các quy luật, theo tôi (Tamura) là điều kiện để có được sự quân bình và sinh tồn của các tổ chức xã hội nêu trên. Trước đây ta có đề cập đến sự bùng nổ những bản năng hiếu chiến trong việc luyện tập võ thuật (Chúng ta đừng quên là những bản năng đó trong tự thân của chúng không hề có một liên tưởng đạo đức nào [dù tốt hay xấu]: Chúng hiện hữu, chúng cần thiết cho việc sinh tồn của nhân loại – chỉ có thế).
Võ đạo và bạo lực
Tuy nhiên nếu các bản năng đó vượt khỏi mọi kềm tỏa và bạo lực xâm nhập vào mọi hành động; và người ta bắt đầu bạc đãi những kẻ yếu hoặc miệt thị họ, hay ngược lại người ta bò trước kẻ mạnh hơn dù trong bụng chứa đầy oán ghét.
Khi các hành động được giám sát bằng lễ quy, thì một khoảng không gian được tạo ra, cho phép ta chiến thắng những xúc động cách dễ dàng. Lễ quy dùng để kiểm soát cái tôi vốn dễ bị lôi kéo bởi các bản năng thú vật và điều hướng năng lực của nó để sử dụng trong một tình huống tích cực.
Mục đích tối thượng của võ đạo: Chế ngự và điều hướng bản năng, nghĩa là giáo dục
Trong tôn giáo, nhờ việc lập đi lập lại những nghi thức phức tạp được truyền thụ từ thế hệ này qua thế hệ khác, các xúc cảm được đặt vào vòng kiểm soát một cách tự nhiên và cảm thức tôn giáo được khai triển. Điều này không chỉ các tín đồ cảm nhận được mà ngay cả một người quan sát từ bên ngoài: Một động tác được thực hiện theo một lễ quy chặt chẽ tăng cường sự ổn định của tinh thần và đặt tính hiếu chiến dưới sự kiểm soát, giúp lập lại sự bình tĩnh.
Trong thế giới võ đạo cũng vậy, điều tương tự xảy ra trong một Đạo đường tính hữu hiệu phát xuất từ đó một cách tự nhiên và điều này được cảm nhận bởi hành giả cũng như người ngoại quan và đồng thời cả hai đều thấm nhuần bầu khí do truyền thống tạo ra.
Do đó, phải hăng hái luyện tập không ngại ngùng và dè dặt để đạt đến sự kiểm soát các mối xúc động mà võ đạo muốn trấn áp: Sự sợ hãi, hoảng hốt, sự miệt thị kẻ khác, sự phình trướng của “cái tôi” và nhờ vậy hành giả tiến lên từ tinh thần đến thể xác.
Về từ cõi chết
Những ai đã từng thoát chết sau khi đã bấp bênh ở biên giới giữa cái sống và cái chết, không chỉ có kỹ thuật tuyệt diệu trong tay còn hơn thế nữa, họ có được một sự phán đoán sáng suốt về tình hình và điều này có được là nhờ sự bình tĩnh, an nhiên và bản lĩnh trong họ. Và điều đó cho phép họ hành động với một sự quả quyết cần thiết. Phong thái đó hoàn toàn trái ngược với những lời nói ngông cuồng của một tên hảo hán rơm và dễ bị kích động.
Tiến lên thật sự trở thành một cao thủ có bản lĩnh, giả thiết phải phát triển được tâm trạng an nhiên tự tại đó, và ý chí cương quyết bên trong nhiều hơn là thủ đắc được một số chiêu thức.
(Các tiểu đề do dịch giả đặt)
