Pentcaksilat và Bersilat. (2)

Hiếu Võ

Trích “Sổ tay VÕ THUẬT” số 43/1996

Một cách tổng quát, chương trình tập luyện Pentcak Silat gồm các kỹ thuật sau:

1/ Jurus: Là phần chủ yếu của môn võ Pentcak Silat. Giai đoạn này, môn sinh Pentcak Silat sẽ được học tất cả khả năng chiến đấu, tự vệ của những vũ khí tự nhiên của cơ thể bao gồm: ngón tay, cánh tay, cạnh bàn tay, cùi chỏ, đầu gối, hông, đầu và chân. Song song đó, môn sinh Pentcak Silat cũng phải học tổng quát những mục tiêu cho từng loại vũ khí, như: ngón tay trỏ và ngón tay giữa khép chặt lại dùng để tấn công vào mắt, bốn ngón tay khép lại và quả đấm nắm chặt dùng để tấn công vào vùng thái dương, cùi chỏ dùng để tấn công vào khu vực xương sườn, đầu gối dùng để tấn công vào bụng, hông để đánh vào háng, đầu tấn công vào vùng mặt và chân tấn công vào tất cả các bộ phận trên thân thể.

2/ Langkah: Là các tư thế và những bài tập chân cần thiết cho sự áp dụng Jurus. Đây là phần việc luyện tấn pháp và thân pháp của Pentcak Silat: di chuyển mọi hướng, tránh sang hai bên, lùi ra sau, thu mình thấp xuống hay đứng thẳng một cách thoải mái … Ngoài ra, môn sinh Pentcak Silat còn sử dụng mặt đất để luyện tập các động tác ngã té, nhảy vọt và nhiều thứ khác.

3/ Bunga: Là sự luyện tập tinh thần cảnh giác, giúp cho người môn sinh Pentcak Silat tự bảo vệ một cách hiệu quả.

4/ Sambut: Là những bài tập sử dụng các quả đấm nhẹ với một hay nhiều đối thủ.

5/ Rahasia: Là chương trình hướng dẫn môn sinh Pentcak Silat biết một cách tường tận những huyệt đạo hiểm yếu trên cơ thể con người, cùng với những cách tấn công các huyệt đạo này một cách có hiệu quả. Song hành, môn sinh Pentcak Silat cũng phải học các phương pháp bảo vệ các huyệt đạo trên chính cơ thể của anh ta.

6/ Kế đó, môn sinh Pentcak Silat sẽ học cách sử dụng những loại vũ khí đặc thù của môn phái như: dao, kiếm, côn, roi, súng, … cũng như một số các vũ khí không chính thống thường gặp như: dây thừng, dây xích, khăn tay và ghế ngồi. Mỗi hệ phái của Pentcak Silat đều có thêm một số loại vũ khí đặc biệt bắt buộc võ sinh của mình phải tập.

7/ Giai đoạn tập luyện cuối cùng của Pentcak Silat được gọi là Kebatinan mang tính chất thiêng liêng. Nếu chưa trải qua giai đoạn này, môn sinh Pentcak Silat xem như không hoàn thành chương trình học môn Pentcak Silat vậy. Các thầy dạy Pentcak Silat, gọi là Pendekar, vẫn thường nói là phải xem sự linh thiêng là trước hết, rồi sau mới đến kỹ thuật. Với quá trình tập luyện lâu dài, giai đoạn Kebatinan, nhiều người thấy Pentcak Silat có thể chịu đựng được một cây kiếm đâm vào cổ họng, cũng như có khả năng đả thương đối phương ở một khoảng cách xa … Một số thầy võ Pentcak Silat khác thì có thể nắm giữ hai cổ tay của một đối phương lực lưỡng một cách thật mềm mại, mà đối phương không thể vượt thoát, nhờ ở việc tập luyện Kebatinan …

Những hình thức cao cấp bí truyền của Pentcak Silat đến nay vẫn còn bảo tồn, nhưng không bao giờ phương pháp luyện tập chúng được phô bày rộng rãi trước công chúng. Chẳng hạn như nhiều môn sinh của hệ phái Pentcak Silat đã sử dụng thôi miên khi chiến đấu, hay những môn sinh của một hệ phái Pentcak Silat khác lại sử dụng trạng thái lên đồng trước lúc chiến đấu … Tất cả những hình thức này được bọc lại bởi một lớp vỏ tôn giáo. Hệ phái Joduk của Pentcak Silat là một ví dụ điển hình về trường hợp này.

Có lẽ không một hệ phái Pentcak Silat nào kỳ lạ cho bằng hệ phái Harimau phổ biến ở Sumatra. Một trận đấu của Harimau thường diễn ra ở sát mặt đất với các võ sĩ xuống tấn và khom người giống như những con cọp, bởi Harimau nghĩa là con cọp! Các võ sĩ Harimau thường di chuyển từng bước chậm rãi với một cơ thể vạm vỡ và một tinh thần tỉnh táo để gây ấn tượng cho người xem. Trận đấu của Harimau thường khởi sự bằng các đòn tấn công sát mặt đất. Bên cạnh đó, mặt đất ở Sumatra thì thường xuyên ẩm ướt và trơn trượt có thể là nguyên nhân nảy sinh lối chiến đấu của hệ phái Harimau vậy! Hình thức chiến đấu như hệ phái Harimau đòi hỏi những võ sĩ phải có một sức mạnh to lớn cùng với sự mềm dẻo của hông và đôi chân.

Vũ khí đặc thù của môn võ Pentcak Silat chính là tjabang. Đây là một loại dùi cui bằng sắt, có hai mũi tương tự như vũ khí sai của Okinawa. Nguồn gốc của loại vũ khí nàycó lẽ gắn với nền văn hóa Hindu ở Indonesia phát triển từ năm 300 đến năm 400 sau Công nguyên. Kỹ thuật của loại vũ khí tjabang phát triển cao nhất ở Moluccas, Timo, Bali, nam Celebes và Java. Với việc sử dụng tjabang, môn sinh Pentcak Silat có thể đương cự một cách hiệu quả trước đối phương sử dụng các loại vũ khí như: dao, côn, roi, … Kỹ thuật tấn ông của tjabang bao gồm: đánh, tống, câu móc vũ khí … Đôi lúc, tjabang được sử dụng cả hai cây trên hai tay, lúc đó, ngoài khả năng chế ngự đối phương, môn sinh Pentcak Silat còn thể hiện như một vũ công lành nghề với các động tác múa lượn hai thanh tjabang vô cùng ngoạn mục …

Giai đoạn Hà Lan đô hộ Indonesia, môn Pentcak Silat đã bí mật truyền bá dưới lòng đất suốt bao nhiêu năm, với sự thịnh vượng không ngờ. Trong thế chiến thứ hai, dưới sự chiếm đóng của Nhật Bản trên toàn đất nước Indonesia, Pentcak Silat được khuyến khích phát triển như một kỹ thuật tự vệ. Từ thời gian này trở đi, trên đất nước Indonesia mọc lên nhiều tổ chức nghiên cứu và tập hợp các hệ phái Petcak Silat cùng các kỹ thuật đặc thù của của những hệ phái này. Tổ chức I.P.S.I (Ikatan Penjak Silat Indonesia) lập năm 1947, là một tổ chức cố gắng tập hợp tất cả các hệ phái Pentcak Silat ở Indonesia. Tổ chức này đưa ra chương trình học tập một năm có tính cách bắt buộc đối với nam sinh và nữ sinh là tín đồ Hồi giáo, thay thế cho hình thức tập thể dục mà người Hà Lan đã sử dụng trước đó trong trường học. Còn tổ chức P.P.S.I (Persatuan Penjak Sialt Indonesia) thì muốn thống nhất tất cả các hệ phái Pentcak Silat trên toàn đất nước.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, ở Indonesia, địa phương tính cũng khá mạnh, trở thành trở ngại vật cho việc thống nhất các hệ phái Pentcak Silat. Theo một số nhà chuyên môn thì môn võ Pentcak Silat truyền thống mang tính chiến đấu hơn một môn thể thao. Trong khi đó, một số hệ phái mới của Pentcak Silat lại đang cố gắng phát triển môn này mang một diện mạo mới gần với môn thể thao hơn. Nhiều võ sư tên tuổi của Pentcak Silat đã cực lực phản đối khuynh hướng này, vì họ sợ rằng khuynh hướng này sẽ làm giảm giá trị chiến đấu của của môn võ truyền thống Indonesia.