Và Liệt-tổ kế thế ở Việt Nam ta có không ? Là ai ? Đời thứ mấy ?
Có lẽ trong đám võ-vinh hậu bối chúng ta không một ai xa lạ với tên của vị Tổ sư ngành võ học: Bồ Đề Đạt Ma. Nhưng có mấy ai được biết rằng tên Bồ Đề Đạt Ma chỉ là một tên do người đời sau viết sái đi, đúng ra tên của ngài là Phật Đà Phiến Đa. Trong Qui Ngươn Trực Chỉ, quyển thượng trang 59, từ dòng 19 đến dòng 40, phần Âm Nghĩa đã giải thích rõ ràng như sau:
Đức Đà Phiến Đa mà người ta viết sái là Bồ đề Đạt ma, ngài từ Tây Vực đến Trung Hoa giảng đạo, không dùng văn tự, chỉ ngay vào nhân tâm để người ấy tự tánh thành thật. Vua Lương Vũ Đế không hiểu được lẽ thuyết pháp của Ngài, thành thử Ngài đến Bắc Ngụy, lên núi Tung vào chùa Thiếu Lâm ngồi quay mặt hướng vô vách 9 năm. Sau tuyền 9 bát và pháp, kệ cho Thiều Quang làm Đệ nhị Tổ. Nên gọi “Bửu Tạng Diện Bích”. Đến lúc thị-tịch, nhà vua chạy trốn ở núi Hùng Nhĩ.
Tôi nước Ngụy là Chu-Vân, đi sứ bên Tây Vực về đến Thông Lánh gặp Tổ sư quẩy một chiếc giày về Tây Phương. Chu Vân hồi trào, tâu, đào lên, giở hòm ra chỉ còn một chiếc giày. Nguyên Ngài là thái tử thứ 3 con vua Hương chí bên Tây Vực, xuất gia, đắc đạo, hiệu là Phật Đà Thiền Đa mà người sau viết sái là Bồ Đề Đạt Ma, vì tiếng Phạn (Ấn Độ): Bồ Đà, Bu Đa, Bụt Đà – Bu Đi Bù Dì nó gần với nhau, mà người Tàu hay ta đọc sai. Xét ra thì tăng tử lúc bấy giờ chỉ có Phật Đà Phiến Đa mà thôi.
Tổ luật Truyền Âm nghĩa cho bộ Qui Ngươn Trực chỉ (nguyên bản là của Ngài Nhứt Ngươn Tông Bổn đời Nam Tống Trung Hoa chính là Tổ đời thứ 73. Suy lượt lại danh tích của Tổ Luật Truyền theo Liệt Tổ Kế thế như dưới đây:
“Kể từ Tây thiên thủ truyền là Ca Diếp Tôn giả Tổ đời thứ I, đến đời Tổ sư thứ 28 là Phật Đà Phíến Đa truyền qua Trung Hoa, Tổ thứ 5 là Ngũ Tổ Huỳnh Mai, Tổ thứ 6 là Lục Tổ Huệ Năng… đến đời Tổ sư thứ 70 là ngài Hoán Bích Thọ Tôn (người Quảng Đông) truyền qua Việt Nam, khai sơn chùa Thập Thái Di Đà tại tỉnh Bình Định. Kế đến Tổ sư đời thứ 73 là Pháp Chuyên, pháp tự Luật Truyền pháp hiệu Diệu Nghiêm, nguyên là người Cổ Tháp, Hoa Châu, con nhà họ Trần, 18 tuổi thôi học Nho, đi tu, thông suốt Tam Tạng, trụ trì tại chùa Từ Quang, tỉnh Phú Yên, Trung Việt, trứ tác và chú thích nhiều bộ sách giá trị cung cấp cho kho tàng Phật học sử nhiều tài liệu đạo lý quý giá.
Chính Tổ sư thứ 73 đã âm nghĩa và giải thích về tên Bồ Đề Đạt Ma và Phật Đà Phiến Đa của Tổ 28 tính từ Thiên Trúc và sư Tổ tính từ Trung Hoa, tưởng đó cũng là tài liệu đáng cho chúng ta tin cậy được. Tuy nhiên, kẻ viết bài, chỉ có mục đích nêu lên tài liệu sưu tầm được, sự việc xác định danh từ làm sáng tỏ vấn đề danh hiệu Tổ sư, người viết còn đang mong chờ ở quí tiền bối, quí thức giả, quí huynh đệ uyên thâm cao kiến hơn mình.
Về võ công, ngoại trừ sư Tổ Đạt Ma được nói đến còn các vị Tổ kế tiếp, sử liệu chỉ nói đến khía cạnh giáo lý mà thôi, nhưng theo những câu chuyện tương truyền từ ngàn xưa cũng như chính mắt chúng ta thấy ngày hôm nay các thiền sư môn đồ Đạt Ma không mấy ai chẳng am hiểu võ công – nên – nền võ thuật chúng ta hưởng thụ hôm nay, phải chăng một phần lớn do ngài Hán Bích Thọ Tôn truyền sang và ngài Luật Truyền ra công quảng bá song song với thiền học, với các dữ kiện trên chúng ta tìm ra phần nào câu giải đáp. Tại sao miền Trung khô cằn sỏi đá lại sanh nhiều hùng anh kiệt liệt võ công xuất chúng? Tại sao phương ngôn lại có câu:
Ai về Bình Định mà coi,
Đàn bà cũng biết múa roi đi quyền.
