Pentcaksilat và Bersilat. (1)

Môn võ tự vệ cổ truyền ở Indonesia là Pentcak Silat (có nhiều sách báo tiếng Anh viết là Pentjak Silat). Môn võ này đã xuất hiện trước tiên ở vương quốc Sumatra Minangkabau, một tiểu quốc nằm ở bờ biển trung tâm phía tây của hòn đảo lớn nhất trong số nhiều hòn đảo của quốc gia Indonesia. Sau đó, Pentcak Silat đã nhanh chóng phát triển thành hệ thống đặc thù dưới triều vua Srivijaja (từ thế kỷ 7 đến thế kỷ 14) và triều vua kế tiếp là Majapahit (thế kỷ 14 đến thế kỷ 17) ở Java. Ở giai đoạn này người dân ở đảo Java có đềiu kiện tiếp xúc nhiều với vương quốc Malacca (sau này thuộc nước Malaysia), tọa con đường phát triển Pentcak Silat sang đất nước này, và đến gnàynay nó trở thành Bersilat của đất nước Malaysia, mà phần lớn kỹ thuật của nó đều chưa thoát ly khỏi kỹ thuật của Pentcak Silat.

Hiếu Võ

Trích “Sổ tay VÕ THUẬT” số 43/1996

Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng cội nguồn của Pentcak Silat vốn xuất phát từ một số môn võ Trung Quốc, trong đó nhiều động tác kỹ thuật mô phỏng theo các động tác của loài cầm thú. Tuy nhiên, truyền thuyết ở Sumatra kể lại rằng Pentcak Silat đã bắt đầu từ một người đàn bà nông dân. Người ta nói rằng cách nay khá lâu, ở Sumatra, có một người đàn bà nông dân đã đi đến dòng nước và tình cờ quan sát được cuộc chiến đấu giữa một con cọp với một con chim lớn diễn ra trong nhiều giờ. Cả hai con vật đều đã chết sau khi cuộc chiến đấu chấm dứt. Lúc đó, chồng của bà ta cũng vừa tìm đến nơi gặp bà, mắng chửi về sự trễ nãi và toan dùng thói vũ phu để hành hạ người đàn bà. Tuy nhiên, mọi sự cố gắng của người đàn ông trong việc nắm bắt, tấn công đều bị vợ nhanh nhẹn gạt đỡ, tránh né một cách dễ dàng bằng cách sử dụng những động tác của hai con vật đánh nhau mà bà đã quan sát. Sau đó, người đàn bà đã truyền dạy cho chống mình những kỹ thuật chiến đấu của con cọp và con chim lớn mà bà đã chứng kiến, và Pentcak Silat đã khởi sự hình thành từ đây. Truyền thuyết về nguồn gốc Pentcak Silat đồng thời cũng là một chứng cứ về việc trong lịch sử phát triển của Pentcak Silat đã có rất nhiều phụ nữ giỏi giang về môn võ này.

Cho đến nay, chưa có một chứng cớ nào cho thấy có một ảnh hưởng của võ thuật Trung Quốc trên kỹ thuật của Pentcak Silat, ngay cả khả năng ảnh hưởng tư tưởng chiến đấu trong thời đại cổ xưa, bởi Indonesia cách biệt với Trung Quốc vạn dặm biển khơi. Đó là chưa kể đến trường hợp luôn muốn bảo mật kỹ thuật chiến đấu của những người Trung Quốc, giống như trường hợp những thầy dạy võ người Trung Quốc ngày nay tại Indonesia. Do vậy, nguồn gốc hợp lý hơn của Pentcak Silat là mô phỏng động tác loài cầm thú để tạo nên nghệ thuật chiến đấu thời cổ xưa, đó cũng là truyền thống văn hóa của đạo Hindu thể hiện trên đất nước Indonesia. Có thể nói, Pentcak Silat là một môn võ mang tính chất hoàn toàn bản địa, là một niềm tự hào của dân tộc Indonesia.

Trong quyển tự điển hiện đang lưu hành tại Indonesia, từ “Pentcak” được định nghĩa là “một hệ thống kỹ thuật tự vệ”, còn từ “Silat” được định nghĩa là “môn thể thao đấu kiếm”. Trong thực tế, nhiều nhà nghiên cứu võ thuật chuyên môn đã có những định nghĩa cho hai từ nói trên đầy đủ ý nghĩa hơn. Có lẽ bao hàm đầy đủ nhất chính là: “Pentcak Silat: điều chỉnh những vận động tinh xảo của cơ thể trong trạng thái thay đổi và kết hợp” và “Silat: chiến đấu bằng sự áp dụng môn Pentcak Silat”. Một vài nhà nghiên cứu khác cho rằng Pentcak Silat bao gồm hình thức vũ múa và theo họ thì hai từ Pentcak và Silat đồng nghĩa với nhau. Tuy nhiên, Pentcak, bản thân nó hình thành như một bài tập kiểm soát một cách cẩn thận, được thể hiện một mình hay với bạn cùng tập, không mang nhiều hình thức múa, mà thể hiện một cách chính xác các bài quyền giống như trong môn võ Karate. Thực chất, Pentcak còn là một dụng cụ để gõ để tạo nên nhạc mà nhiều nhà khảo cổ đã tìm thấy, nhắm giúp đỡ các thầy võ trong công tác huến luyện võ thuật ngày xưa. Mặt khác, những động tác biểu thị đặc điểm nhẹ nhảng và lịch sự của riêng Pentcak làm cho nó phân biệt hoàn toàn với những điệu múa. Điều đó chỉ tìm thấy trong các lễ hội và lễ cưới cổ truyền thời xa xưa ở Indonesia. Còn Silat thường được làm một mình, một sự luyện tập chiến đấu, gắn với hình thức múa, nhưng nó khác với Pentcak ở chỗ động tác nhanh hơn với sự tự do hoàn toàn trong động tác.

Trong Pentcak Silat, những thầy võ (Guru) cho đến ngày nay vẫn luôn phải hạ mình trước những người lão luyện hơn. Đó là truyền thống thừa kế trong môn võ Pentcak Silat mà ai cũng phải thừa nhận là hết sức thiêng liêng. Đối với thầy võ Pentcak Silat, Huang Tuah được coi như vị cha già của môn võ, hoặc cao hơn: người đã khai sáng nên môn võ. Huang Tuah là một nhân vật huyền thoại của thế kỷ 14. Ông đã thường xuyên du hành trên những chuyến đi dài ngày từ Sumatra đến Malacca hay xa hơn, Huang Tuah là học trò của hai vị thầy toàn năng vĩ đại thời đó là Adi Putera và Persanta. Cuối cùng Huang Tuah trở nên tinh thông về quyền cước lẫn binh khí và sử dụng chúng thành công mỹ mãn trong các trận đấu làm cho tên tuổi của ông còn mãi với hậu thế.

Cho đến nay, có khoảng 150 hệ phái Pentcak Silat trên toàn lãnh thổ Indonesia. Trong đó, Java là địa phương có nhiều hệ phái Pentcak Silat nhất. Còn Sumatra thì hiện tồn tại 23 hệ phái chính của Pentcak Silat. Có thể nói Pentcak Silat đã phát triển mạnh mẽ ở Sumatra song hành với sự phát triển Hồi giáo. Chính nhưng tín đồ Hồi giáo ở Sumatra đã đưa Pentcak Silat đến Java, Selebes và toàn lãnh thổ Indonesia. Ngày nay, Pentcak Silat được tìm thấy khắp đất nước Indonesia với các võ sinh phần lớn là tín đồ Hồi giáo. Có thể kể tên một số hệ phái chính của Pentcak Silat ở Indonesia như sau:

1. Sumatra: Tjikalong, Tjimande, Tjiandur, Mustika Kwitang, Tjikrik.

2. Trung tâm Java: Setia Hati, Perisai Sahkti, Tapak Suji.

3. Đông Java: Perisai Diri.

4. Madura: Pamur.

5. Bali: Bahkti Negara, Tridama.

Một điều ghi nhận về các hệ phái Pentcak Silat này mang dấu ấn về sự ảnh hưởng kỹ thuật lẫn nhau.

Môn Pentcak Silat chính thống, trong thực tế, đã thừa nhận sự quan trọng của việc sử dụng chính xác các loại vũ khí trong chiến đấu. Việc sử dụng này đòi hỏi người tập phải phù hợp với việc luyện tập kỹ năng từng loại vũ khí như: lưỡi kiếm, dao, côn, roi, đạn bắn và các loại vũ khí phối hợp. Trước hết, những kỹ năng của việc sử dụng vũ khí thì được người tập môn Pentcak Silat tiếp thu một cách dễ dàng, bởi họ phải trải qua một quá trình luyện tập dài với sự hướng dẫn của một vị thầy đầy kinh nghiệm, sau khi đã luyện tập thuần thục việc sử dụng quyền và cước của Pentcak Silat. Nhờ vậymà kỹ năng sử dụng vũ khí của các môn sinh Pentcak Silat thật là tuyệt vời.

Theo truyền thống Indonesia, một người thanh niêm muốn học Pentcak Silat thì điều trước hết là phải đến diện kiến với thầy dạy và bày tỏ khát vọng muốn tập võ của mình. Kế theo, anh ta thường là phải mang một trong năm lễ vật truyền thống sau đây đến kính dâng lên người thầy của anh tại căn lều tập luyện:

1. Một con gà có máu chảy ướt nền đất nơi tập luyện, biểu tượng cho bầu nhiệt huyết của người thanh niên đối với môn võ.

2. Một bộ quần áo cuộn lại dùng để bọc lấy thi thể của chính người môn sinh một khi anh chẳng may bị chết trong quá trình tập luyện.

3. Một con dao sắc bén tượng trưng niềm hoài vọng của người môn sinh.

4. Một gói thuốc là dành cho người thầy dạy võ phì phà trong những thời gian nghỉ ngơi.

5. Một ít tiền đủ để sắm một bộ võ phục mới cho người thầy dạy nếu một khi bộ võ phục của ông bị rách trong quá trình huấn luyện.

Thông thường thì những bậc thầy dạy Pentcak Silat truyền thống chấp nhận việc đóng học phí không vượt quá mức cần thiết để sắm sửa một bộ võ phục mới cho chính ông. Việc truyền bá võ thuật của người thầy dạy Pentcak Silat sẽ hoàn toàn hết mình khi có được một môn sinh chuyên tâm luyện tập, chứ không nhắm mục đích làm giàu. Về phía người võ sinh, bất cứ ai cũng phải đọc lời tuyên thệ để thề nguyền trước thầy dạy khi mới nhập môn. Lời tuyên thệ này dựa trên kinh Coran của Hồi giáo. Sau khi tuyên thệ, tất cả những môn sinh Pentcak Silat cùng học một thầy sẽ xem nhau như anh em ruột thịt! Sau đó, việc tập luyện võ thuật sẽ được bắt đầu ngay trong bầu không khí tranh tối tranh sáng với một ngọn đèn leo lét. Thời biểu tập luyện của các môn sinh Pentcak Silat thường được bố trí liên tục sáu buổi tối trong một tuần, từ 20 đến 23 giờ. Theo đó, mỗi một môn sinh phải mất hơn 10 năm luyện tập để trở thành một cao thủ Pentcak Silat.

(Còn tiếp)