NÓI VỀ CÔNG VIỆC CỦA NGƯỜI THẦY DẠY AIKIDO

Trích “Aikido lễ quy và truyền thụ”

Của Đs.Tamura Nobuyoshi

Bản Việt ngữ của Vs.Bùi Thế Cần

PHƯƠNG PHÁP HUẤN LUYỆN AIKIDO THEO ĐS.TAMURA

Dẫn nhập: Để đạt được các mục đích nói trên, chúng ta sẽ trình bày phương pháp giảng dạy với 2 nhánh: Khía cạnh tinh thần và Khía cạnh kỹ thuật, dù biết rằng Aikido là một con đường Hợp nhất tâm thể.

Việc luyện tập kỹ thuật ở một trình độ nào đó giúp nâng cao tinh thần. Sự tiến bộ tinh thần tạo thuận lợi cho việc nâng cao kỹ thuật.

Để các lời minh giải được dễ hiểu, chúng ta sẽ tách ra Khía cạnh kỹ thuật và Khía cạnh tinh thần. Các bạn không nên vì vậy mà suy luận khía cạnh này lệ thuộc khía cạnh kia hoặc có thể tách đôi 2 mặt của công cuộc luyện tập …

Việc giảng dạy kỹ thuật

… Tương quan thầy trò theo truyền thống chẳng khác gì tương quan giữa cha mẹ và con cái … tuy nhiên, trong thế giới hiện nay không thể đạt được điều này.

Dù sao thì đừng quên việc truyền thụ thực sự được thực hiện bằng một mối tương giao trực tiếp. Vậy nên phải cố gắng để duy trì mối dây đó và tinh thần của nó.

Trong trường hợp dạy cho đám đông, người thầy không thể trực tiếp với từng môn sinh. Do đó phải tập trung chú ý của mình vào các điểm sau:

-   Thị phạm

-   Giải thích

-   Bắt chước làm theo

-   Lập đi lập lại

-   Phân tách

-   Sửa chữa

-   Quan sát

-   Vệ sinh

·  Thị phạm

Việc biểu diễn đòn phải được thi triển một cách rõ ràng, chính xác và đúng cách, đồng thời nhấn mạnh cho các môn sinh thấy các bước căn bản, và tạo hứng thú luyện tập cho môn sinh.

·  Diễn giải

Việc diễn giải phải chỉ rõ ra được ý nghĩa và phương pháp luyện tập, đồng thời nhấn mạnh đến những điểm quan trọng cần phải tập trung chú ý.

·  Bắt chước làm theo

Mọi việc học đều phải qua giai đoạn bắt chước, thoạt tiên môn sinh phải cố gắng lập lại càng giống càng tốt kỹ thuật vừa được thầy thị phạm. Và không tranh cãi.

·  Lập đi lập lại

Việc lập đi lập lại giúp hấp thụ các lời giải thích [và ghi nhớ các động tác] và dần dần tốc độ, công lực và thức độ điêu luyện sẽ được phát triển.

·  Phân tách

Khi một chiêu thức có vẻ phức tạp, điều nên làm là phân ra thành nhiều động tác đơn giản.

·  Sửa chữa

Sửa hình dạng của một kỹ thuật chưa đủ, người thầy phải nắm được và vứt bỏ nguồn gốc của sự hiểu nhầm và sai lệch. Tùy theo các kỹ thuật, phải lưu tâm tới việc sử dụng hơi thở, bộ pháp, thủ pháp, thân pháp (thăng giáng của eo hông là một điểm tối quan trọng trong thân pháp) và việc sử dụng khí lực [thu phát kình, hướng phát kình, các loại kình, niêm kình, nhuyễn kình, bằng kình, khoái kình …]

·  Quan sát

Thầy phải làm cho trò hiểu tầm quan trọngcủa việc quan sát kỹ lưỡng các kỹ thuật của các thầy, các đàn anh và cả các môn sinh dưới cơ. Phải làm cho họ biết đối chiếu kỹ thuật của họ và kỹ thuật cũa những người khác để có thể tiến bộ. Nếu vì bị chấn thương hay mệt mỏi mà phải tạm nghỉ một thời gian, thì ômn sinh phải biết lợi dụng thời gian đó để quan sát. NHững lúc theo dõi như vậy cũng có tác dụng tương đương như việ tập luyện và môn sinh sẽ có một tư thề đúng, một sự tập trung cao độ và cảm thức mình đang có một nỗ lực.

·  Vệ sinh

[Trong nguyên thủy, từ “Vệ sinh” có nghĩa là bảo vệ sự sống, sức sống]

Đừng quên rằng một sự luyện tập cao độ đòi hỏi một thời gian nghỉ nghơi sâu lắng.

Điều rất quan trọng là ngủ đầy đủ và ăn uống hợp lý về số lượng cũng như chất lượng. Con nhà võ thường có khuynh hướng uống rượu quá mức: Đây là một điều nên tránh, nên ăn nhẹ 1 giờ trước khi tập và chờ tối thiểu ½ tiếng sau khi tập. Khi cơ thể đang nóng phải tránh uống đồ lạnh. Đồ võ trên người phải sạch sẽ để khỏi làm khó chịu các bạn đồng luyện.

Tay chân phải sạch sẽ và móng phải được cắt sát.

Khi lên sân, các hành giả cởi bỏ mọi trang sức, đồng hồ …

Đạo đường phải được quét dọn sạch sẽ và không khí phải thông thoáng.

PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY AIKIDO: KHÍA CẠNH TINH THẦN VÀ TÂM LINH

1.Cùng nhau tiến lên

Nhiều môn sinh luyện tập một cách thường hằng nhưng từ chối tập với những môn sinh mới bắt đầu tập hoặc là với những kẻ mà họ đánh giá là “xấu”. Ngay dù họ có tiến bộ về mặt kỹ thuật, thì kỹ thuật của họ cũng bị giới hạn. Chúng ta đừng quên Aikido không chỉ là con đường hợp nhất tâm thể, mà nhất là con đường hòa hợp. Nếu tinh thần bị chựng lại trên đường tiến bộ thì mọi mặt cũng chựng lại. Một tinh thần từ chối những kẻ khác, không biết chấp nhận kẻ khác, một tinh thần chỉ biết lo cho mình tiến bộ và hướng mọi chuyện vào cái tôi chật hẹp không thể mở ra để kết hợp với vũ trụ.

Có AITE (Uke) thì mới có luyện tập. Có luyện tập thì sự tiến bộ mới có thể được.

Khi có Aite, sự chen vai thích cánh khiến cho cả hai cùng tiến lên và chia xẻ niềm vui chung.

2.Tâm tình cảm tạ

Giúp dỡ một hành giả chậm lụt cần phải có nhiều kiên trì và tình thương, để hiểu được những nguyên do gây trở ngại cho hành giả bị tụt hậu, cần phải đào sâu tìm hiểu [Xem Miyamoto Mushashi Gorinnosho, sách về Khí].

3.Không ỷ vào lực cơ bắp

Trong thể giới của võ thuật, người ta thường gắn bó với tính lợi hại của một chiêu thức và thể lực trong thi triển kỹ thuật. Nhưng quan trọng hơn là uy lực cho phép vượt qua giai đoạn đó. Việc luyện tập Aikido không chỉ hạn chế vào ý muốn trở thành cao thủ theo nghĩa là không thua người, không bị hại.

Trong Aikido, uy lực xuất phát từ việc áp dụng các nguyên lý của vũ trụ, dù mạnh đến đâu nếu con người rời xa các nguyên lý đó thì không thể nào đạt đến chiến thắng.

Aikido là một phương pháp nghiên cứu tác động của nguyên lý vũ trụ. Chúng ta đừng gắn bó với tất cả những gì gây cản trở cho việc nghiên cứu đó.

4.Chính thắng ngã thắng

Phải chiến thắng trong ta sự giận dữ, lười biếng, hèn nhát … mối hiểm nguy lớn nhất là tính kiêu căng.

Bạn đừng quên là ngay lúc trong đầu nảy ra ý nghĩ: “Kỹ thuật mình thật điêu luyện” là chính lúc mọi tiến bộ ngưng trệ. Trong một thế giới không ngừng chuyển động, ngưng một giây lát là rơi vào một sự tụt hậu khó thể bù đắp.