Trích “Aikido masters”
Stanley A.Pranin
Vs.Bùi Thế Cần dịch
Đã có người viết chuyện về Tổ sư với nhan đề như trên.
Ý của tác giả là Tổ sư đã viên toàn kiếp phù sinh tới mức độ đạt đến cái vô ngã. Nghĩa là trở thành một Chân Nhân. Nhiều đại sư đã viết về nhiều khía cạnh của Tổ sư. Và những câu chuyện đó cho thấy Tổ sư Ueshiba đã thành công trong việc luyện tinh thành khí, luyện khí thành thần. Và có lẽ Người đã đạt đến cảnh giới của “Vô”.
Hay là “Không” như trong tác phẩm “Ngũ luân thư” của thần kiếm Mizamoto Musashi ở chương cuối cùng, chương về “Không”.
Những đoạn hồi ký sau đây của các đại đệ tử chứng thực cho ta là Tổ sư đã phần nào đạt đến cảnh giới “Không”.
Đs.Tenryu, một nhà vô địch Sumo lừng lẫy, người đã từng thách đấu khí lực với Tổ sư tại một cuộc diễn võ quốc tế ở Mãn Châu quốc và trở thành đệ tử của Tổ sư sau đó đã kể lại:
 |
| TENRYU |
“…Chúng tôi thức giấc vào lúc 3 giờ sáng hôm sau và Thầy đề nghị lên viếng ngôi đền trên núi. Thầy mang dép còn chúng tôi (Đs.Tenryu và Đs.Shioda) thì đi chân đất, leo lên các bậc thang dẫn lên đỉnh núi, giữa đường Thầy bảo: “Tenryu, con còn trẻ. Vì ta là người già cả rồi và leo một cách khó nhọc, con đẩy ta lên dùm”. Khi tôi vừa để tay vào lưng Người, thì Người tựa ngay vào tay tôi. Sau này Vs.Shioda nói là tôi đã thử rút tay ra, nhưng Thầy vẫn tiếp tục đi như không có gì. Thực tình tôi rất nghiêm chỉnh vào lúc đó, dù các bậc cấp không đứng lắm. Tôi vẫn đổ mồ hôi nhễ nhại.
 |
| Tenryu - 1933 |
Thầy bảo tôi: “Con vã mồ hôi vì bận trí lo nghĩ phải đẩy một ông già như ta. Vì vậy mà con thở “dốc”. Nếu con bước lên trước với ý nghĩ là không có gì trước mặt, con không đổ mồ hôi và không thở hổn hển”.
Những nấc thang lên đền trong thật dốc và hiểm trở, dân chúng ít khi vào tới đây.Tôi tiếp tục đẩy Thầy lên nhưng lúc này tôi cảm thấy không cần phải cố gắng, vì đã điều hòa được hơi thở. Tôi nhận thức được rằng chỉ cần áp dụng cách thở đúng cũng có thể tạo ra một khác biệt lớn trong Aikido.
Cuối cùng chúng tôi đã tới một khoảng đất trống gần bên phải ngôi đền trong, Thầy bảo đây là nơi Ushiwakamaru đã công phu lúc trước. Bắt đầu từ ngày mai, ta và con sẽ dậy vào lúc 3 giờ sáng và công phu tại nơi này trong màn đêm.
 |
| Từ trái sang: Kisshomaru Ueshiba, Zenzaburo Akazawa, Tenryu; từ phải qua: Tướng Makoto Miura, - Kobukan dojo, 1939. |
Thế là sáng hôm sau, chúng tôi dậy vào lúc 3 giờ và leo lên khoảng đất trống, tôi vẫn đẩy Thầy lên. Vì trời tối như mực, tôi chả thầy gì. Thế nhưng Tổ sư thì thấy rất rõ. Người bảo: “Có lẽ con chả thầy Thầy rõ, nhưng con sẽ học được cách nhìn ngay cả trong đêm không trăng, trong một thời gian ngắn”.
Thoạt tiên Thầy dạy tôi Kata trong bóng đêm không trăng. Qua đêm thứ ba tôi trình Thầy là tôi đã thấy được.
Thầy đáp: “Vậy là nhanh lắm”. Hôm đó, Thầy và tôi có sử dụng mộc kiếm và luyện các đòn thế Tachi waza (kỹ thuật trong tư thế đứng).
 |
|
Tenryu - 1986 |
Thầy dạy tôi trong khoảng 5 hôm. Sau đó Thầy bảo, Ta chẳng còn gì để dạy cho con nữa, đừng có buồn, từ đây con có thể hành xử bất cứ ai đến tấn công con, bất cứ nơi nào con đến.
Sau đó Thầy trò chúng tôi trở về Đông Kinh và đến Iwama, nơi Hiệp Khí Thần Xá được xây dựng.