I. Tầm sư học đạo

Đs.Đặng Thông Trị - Sáng Tổ Aikido Việt Nam

Ta có thể tưởng tượng được những tháng ngày miệt mài tôi luyện của Đs.Đặng Thông Trị tại sân “Tinh võ” thời ấy. Trong khi nhiều đệ tử Thái Cực Đường Lang chỉ được các đại đệ tử hướng dẫn, thì chàng trai Đặng Thông Trị, vì một lẽ nào đó – có lẽ chỉ có ánh mắt xuyên suốt tâm can của một cao thủ hay bậc thượng thừa mới thấu được – đã được chính Tổ sư Thái Cực Đường Lang đích thân chỉ giáo. Được một tiên nhân chỉ lộ bậc thượng thừa như vậy, lẽ tất nhiên chàng trai Đặng Thông Trị đã có những bước tiến nhảy vọt khổng lồ.

Bẵng đi một thời gian du học tại Pháp (Tại đây, với vốn liếng võ học đã thụ đắc được với các các đại sư Chưởng môn như Triệu Trúc Khê, Vũ Bá Oai, … Thầy Trị đã tỏ ra là một hành giả Aikido xuất chúng và được các võ sư Nhật rất quý trọng). Khi trở lại Sài Gòn, dù bận trăm công ngàn việc, Thầy Trị vẫn giữ mối quan hệ với sư môn cho đến khi lại lên đường. Và lần này thì qua Hoa Kỳ, tại bán đảo Monterey.

Tổ sư khai sáng Triệu gia Thái Cực - Triệu Thúc Khê

Khi được tin lão võ sư Triệu Trúc Khê chuyển sang dạy võ tại Hồng Kông, Thầy Đặng Thông Trị lại lên đường sang Hồng Kông tiếp tục “Tầm sư học đạo” và sau đó cứ mỗi năm Thầy lại trở lại với Ân sư của mình để học đạo. Vào đầu thập niên 80, đã có một thời kỳ Thầy lưu lại 6 tháng tại Bắc Kinh, cũng để tầm sư học đạo, tại đây Thầy đã tìm đến các vị cao thủ để thụ giáo về các môn “Hình Ý” và “Bát Quái”, là những môn cùng với “Thái Cực” làm thành núi cao (Ba cây chụm lại) của các môn phái “Nội gia”, theo như cách gọi của nhà Thanh, để gây mâu thuẫn giữa các đại bang Trung Quốc là Thiếu Lâm và Võ Đang.

Mặt sau tấm ảnh Đs.Triệu Trúc Khê (Tất cả hình ảnh do Đs.Bùi Duy Cảnh gửi về từ Hoa Kỳ)

II. Tôn sư trọng đạo

Gương tầm sư học đạo của Đs.Đặng Thông Trị sáng ngời trong giới võ lâm Việt Nam. Còn rực rỡ hơn nữa là tấm gương tôn sư trọng đạo của ông.

Năm 1993, những cảnh báo đầu tiên của cơn bạo bệnh đã gióng lên. Đs.Đặng Thông Trị vẫn tiếp tục lên sân tập dạy Hiệp Khí Đạo, Thái Cực, Hình Ý và Bát Quái. Không phải vì quyền lợi, danh vọng. Đối với Thầy, như Đs.Khô Vinh thường nói:

“Chút danh lợi bùn pha sắc xám”

Thầy tiếp tục dạy, như lời các học trò kể lại, là để làm sáng cái “Đạo” mình đã tiếp nhận được. Cái “Đạo” mà nhờ đó mình đã sống một cuộc đời có ý nghĩa. Và cũng nhờ cái “Đạo” đó, mình sẽ thanh thản “Đi về nơi bất tri” (Toward the unknown) (*)

Đs.Đặng Thông Trị tiếp tục dạy là để làm theo thiên mệnh, theo sứ mệnh mà Tổ sư Ueshiba và Chưởng môn Triệu Trúc Khê đã giao phó, đó là, như chính Đại sư đã nói: “Tinh thần hòa hợp vũ trụ mà các vị Tôn sư của ông đã là những tấm gương chói lòa cho nhân loại đang trong cơn khủng hoảng niềm tin, trong một thế giới hỗn loạn, vô định đầy tử khí”.

Đó là tấm lòng “Tôn sư trọng đạo” của một vị Đại sư đã viên toàn. Ta hãy đọc và nghiền ngẫm những dòng sau đây của Đại sư khi đang chuẩn bị đi về nơi bất tri.

“Tôi đã được vinh dự đặc biệt, học võ từ thủa thiếu thời với nhiều vị thầy tài ba xuất chúng, một trong số các vị được thế giới vô cùng ngưỡng mộ, một số khác hầu như không được ai biết đến, nhưng không kém phần tài hoa trong một phong cách đơn giản, chân thật và toàn tâm toàn ý với võ thuật, dù được học nhiều năm với một vị hay chỉ vài khóa tập huấn với vị khác, tất cả các vị Ân sư đó đã dạy thêm cho tôi một điều gì đó về Đạo.

Trong số các vị đã làm sống động nơi tôi, tâm cảm sư môn, có các Đs.Morihei Ueshiba (1883-1969) và Đs.Triệu Trúc Khê (1900-1991).

Chính họ đã gợi hứng phần lớn tác phẩm này liên quan đến cuộc đời, sự nghiệp và nhân cách của Đs.Tài Anh [Nhân vật chính trong tác phẩm “Beyond the known” (Cách vật trí tri)].

Hai vị Đại sư đã là những tấm gương sáng trong cuộc đời, thể hiện tinh thần hòa hợp vũ trụ.

Xin kính cẩn tặng hai vị tác phẩm này”.

(*) “Toward the unknown” do Đs.Đặng Thông Trị viết, xuất bản năm 1997, nhà xuất bản Charles E.Tuttle.