Trong tuần qua, nhận một cuộc điện đàm với Đs.Bùi Duy Cảnh kéo dài khá lâu, Vs.Bùi Thế Cần đã được nghe kể về cuộc sống thường ngày, những lề thói, tập tục của vị Sáng Tổ Aikido Việt Nam.
Thì ra, Thầy Đặng Thông Trị bình dị đến độ vĩ đại.
Xét về cái ăn, tuy ở ngay dưới sân tập và thừa phương tiện để có người hầu kẻ hạ, Thầy vẫn sống đơn sơ, cần kiệm nhưng không khắc khổ. Và tuy sống nhiều năm với Đs.Tadashi Abe, một Lưu Linh cỡ siêu đẳng (mỗi ngày tối thiểu một chai “Johnny đi bộ”…) Thầy Trị vẫn không bị nhiễm hèm! Nói cho đúng Thầy hoàn toàn không rượu, không thuốc lá. Và không đàn bà, chúng ta biết Thầy rất tôn trọng và giữ kẽ với phái nữ nói chung, đặc biệt là nữ môn sinh. Và vào những năm cuối đời, tại Sacramento Thầy đã sáng lập và điều hành Hội Phật học của những người Việt Nam tại đó.
Thế Thầy ăn trưa ăn tối ở đâu?
Thời đó, trên đường Đinh Tiên Hoàng, cạnh “Mì cây nhãn” có một nhà hàng Pháp tên “Chez Albert” (đường Đinh Tiên Hoàng trước đó được gọi là Boucevard Albert Ier). Chính đó là nơi các Thầy Đặng Thông Trị, Nakazono, Tadashi Abe thường lui tới mỗi ngày. Nhà hàng chuyên bán các món ăn Pháp nên rất hợp với những ai đã sống lâu năm tại Pháp như các Thầy.
Cái ở
Chúng ta biết Thầy Trị sử dụng toàn bộ tầng dưới của sân tập làm phòng ngủ, phòng làm việc, phòng khách. Phòng còn lại là phòng thay đồ cho các môn sinh. Chính Thầy Trị được hỗ trợ trong việc xây dựng sân tập và trang bị đồ đạc trong phòng nhờ một Mạnh Thường Quân có trại gỗ tại khu Bình Lợi (gần cầu Bình Lợi hiện nay), với tài khéo léo đặc biệt, Thầy Trị đã tự thiết kế các đồ bàn ghế giường tủ trong căn hộ của mình.
Đặc biệt, giường ngủ của Thầy Trị là một sản phẩm hoàn toàn do tay Thầy sáng tạo thực hiện. cả Domaine của Thầy chỉ độc một cái giường đó. Đến khi Đs.Nakazono đổ bộ vào Sài Gòn (khoảng giữa năm 1961) Thầy Trị đã nhường giường quý của mình cho Thầy và trải nệm nằm ngay trên sàn. Và sự thể như vậy kéo dài, kéo mãi cho đến lúc Đs.Nakazono quyết định thuê một căn hộ để được sống thoải mái (cho cả thầy lẫn trò). Ngoài ra để lo chuyện cơm nước (Thầy Nakazono vốn là đệ tử của Doctor Brown Rice), Đại sư đã phải thuê một người giúp việc lo chuyện ẩm thực.
Một chi tiết khá thú vị: Thầy Nakazono rất mê món gà xào gừng của Việt Nam. Sau này (khoảng giữa tập niên 80 của thế kỷ trước), khi Thầy Bùi Duy Cảnh đến thăm Đại sư tại San Diago, vẫn còn nghe Đại sư nhắc đến món khoái khẩu của mình và yêu cầu được thưởng thức món gà xào gừng theo kiểu miền Nam.
Riêng Thầy Tadachi Abe chỉ lưu lại Việt Nam trong vòng 3 tuần lễ. Tuy nhiên, với những môn sinh ít ỏi được thọ giáo với Thầy, Đs.Tadachi Abe quả là một dũng sĩ gầm trời nan địch: Nhiều chuyện đã xảy ra trong thời gian 3 tháng khiến các môn sinh Việt Nam phải tán đởm kinh hồn với vị Samurai lạc lõng giữa thế kỷ 20 này.
Với Đs.Tadachi Abe, hầu như đòn thế nào cũng bắt đầu bằng atemi, tưởng cũng nên biết thêm sau khi lưu lại Việt Nam, Đs.Tadachi Abe đã về lại Nhật và đóng một vai trò quan trọng tại Hombu Dojo, nhất là trong vụ Đs.Koichi Tohei rời Tổng đàn đề thành lập Shinshin Toitsu Aikido (1974).
Cái đi
(Còn tiếp)
