Vào thập niên 60 của thế kỷ 20, sau khi cho xuất bản “What is Aikido?” (Hiệp khí đạo nhập môn), “Aikido, the arts of self-defence” (kỹ thuật tự vệ Aikido), "Hiệp Khí Đạo trong đời sống hằng ngày", …, trong một cuộc phỏng vấn của tờ “Black belt”, đại sư Tohei Koichi đã được hỏi về trường hợp tự luyện Aikido.
Đại sư đã trả lời: Có thể tự luyện Aikido bằng cách cùng vài người bạn sử dụng những sách do đại sư (hay những võ sư khác) viết. Trong khi một người đọc chỉ dẫn các động tác dựa trên các hình ảnh, thì hai người đồng luyện sẽ theo chỉ dẫn để thực hiện các động tác. Một người đóng vai Tori và người kia đóng vai kẻ chịu đòn, Uke.
Lẽ tất nhiên, trước đó các bạn trong nhóm đồng luyện phải tập khởi động, tập té trước té sau, té lăn té nổ như có trong phần lớn các môn võ… Đại sư Tohei nói, sau một thời gian tập luyện như vậy, các bạn đồng luyện đã có cơ hội gặp và thi triển đòn thế Aikido trước mặt đại sư. Và đại sư nhận xét là các đòn thế khá chính xác, việc chỉnh sửa là rất dễ dàng.
Chuyện của đại sư kể lại cho tờ Black Belt đã xảy ra cách đây 50 năm. Giờ đây, ngoài sách vở, chúng ta còn có VCD, DVD và nhất Internet với các website nhiều vô số kể. Nhờ đó việc tự tập luyện Aikido cùng với một số bạn bè (không có bạn đồng luyện, rất khó tự luyện Aikido) càng ngày càng trở nên dễ dàng hơn.
Trong việc tự luyện Aikido, khó nhất là chọn một thầy, một phương pháp, cùng với một lộ trình hợp lý và hợp với mình. Là vì chúng ta có thể có 3 cuốn với 3 vị thầy trình bày môn Aikido. Không thể theo đồng thời cả 3 vị thầy trong 3 cuốn sách khác nhau. Khó hơn nữa là những Video clip tràn lan và không biết chọn cái nào là vừa tâm của mình và theo một lộ trình thích hợp.
Bạn Viết Hà thân mến,
Chúng tôi nghĩ, nếu bạn có những người bạn cùng chung chí hướng muốn luyện tập Aikido thì có thể cùng nhau tiến hành theo một lộ trình dựa trên một tải liệu căn bản, chẳng hạn như “Processive Aikido” của tác giả Moriteru Ueshiba hay “Từ đai trắng đến đai đen” của Tissier. Cả hai tác phẩm, theo chỗ chúng tôi nghĩ, có tính giáo dục cao, đi từ đơn giản đến phức tạp, với những lời chỉ dẫn rõ ràng kèm theo hình ảnh. Tác phẩm của Moriteru hiện chưa được dịch ra tiếng Việt và được lưu hành hạn chế dưới dạng photo copy. Còn tác phẩm “Từ đai trắng đến đai đen” của Christian Tissier do Nhà xuất bản Trẻ phát hành.
Song song với tài liệu in trên giấy, bạn có thể có những DVD cũng của hai tác giả nói trên. Các DVD này có thể mua được tại các cửa hiệu hoặc tại các CLB võ thuật ở Tp.HCM hay ở Hà Nội.
Dù là học hàm thụ thì cũng cần một người thầy để hướng dẫn giúp đỡ và nhất là để tránh những rủi ro có thể xảy ra. Thực vậy, luyện tập Aikido, dù không có những bài tập song đấu, thì vẫn có thể xảy ra những trục trặc, những sự cố lớn hoặc nhỏ. Bạn cần có người thầy hướng dẫn để giúp bạn tránh những việc đáng tiếc xảy có thể xảy ra trong quá trình luyện tập. Tài liệu, sách vở, các DVD, video clip không thể nói hết những gì cần thiết với hành giả tập hàm thụ. Chỉ có ông thầy, qua những tiếp xúc mới có thể đánh giá được khả năng của môn sinh và hướng dẫn tập luyện thích hợp cho môn sinh.
Do đó, bạn có thể vừa bắt tay vào việc tự luyện với một số bạn bè, đồng thời tìm cho được một vị thầy có thể giúp mình đi con đường Hiệp khí.
Chúc bạn thành công.
Aiki-Việt.