Aikiweb (AW): Phương thức  nào đã đưa Võ sư đến với Aikido, thưa Võ sư?

Koichi Kashiwaya (KK): Trong suốt thời gian học trung học tôi đã được huấn luyện như một vận động viên ở hầu hết các môn chạy cự ly ngắn! Trong thời gian đó tôi không quan tâm nhiều lắm đến các môn võ thuật. Tôi chỉ quan tâm về các hoạt động thể thao có tính chất như là làm sao sử dụng cơ thể một cách hiệu quả để chạy nhanh hơn. Tôi đã thực sự không chú ý lắm đến việc học ở trường. Nhưng bằng cách nào đó, tôi đã thi đậu vào cao đẳng! (cười lớn). Tôi có một năm là sinh viên dự bị, tôi đã nghĩ đến việc sẽ vào trường đại học với ngành kỹ sư điện tử. Tôi thích ý tưởng và có khái niệm về ngành kỹ sư điện, nhưng tôi lại quên rằng mình phải học Toán học và Anh văn. Tôi cũng thích môn Vật lý; tôi nghĩ rằng mình thiên về lý thuyết nhiều hơn là tính toán các con số; tôi không quan tâm lắm đến các hình thức nhưng tôi thích các ý tưởng và có khái niệm về môn Vật lý từ khi tôi con trẻ. Có lẽ đó là lý do giải thích tại sao tôi lại chọn ngành kỹ sư điện.

        Kể từ lúc là sinh viên dự bị, tôi đã không hoạt động thể thao nhiều trong các năm học đó. Tôi không còn chạy tốt như trước nữa bởi vì tôi nghỉ tập cả một năm. Vì thế, tôi nghĩ đã đến lúc mình phải làm tập môn gì đó mà không ảnh hưởng đến việc học cũng như sức lực của mình khi luyện tập. Bấy giờ, có đợt tuyển sinh các môn hoạt động ngoại khoá, Clb. Kendo đã tìm thấy tôi và họ buộc tôi phải điền tên và số hiệu vào phiếu đăng ký và ép tôi gia nhập vào Clb. của họ. Sau đó tôi được đề nghị gặp họ ở sân sau trường với phiếu đăng ký. Nhưng chuyện xảy ra sau đó là tôi đã đi vào nhầm phòng! (cười lớn)

 

        Tôi thấy một vài người mặc hakama vì thế tôi đi vào ngay căn phòng đó. Hẳn nhiên, một trong số người ấy tiến đến gần tôi và hỏi “Tôi có thể giúp gì được cho anh đây?” “Ồ, tốt thôi”. Ngay từ lúc tôi bước vào căn phòng ấy tôi biết chắc rằng đó không phải là người bên Kendo mà là Aikido! Thực chất là tôi không muốn thất lễ với họ, vì vậy tôi ngồi lại và xem họ tập. Cho tới lúc đó, tôi cũng chẳng thể hình dung ra được nghệ thuật Aikido là như thế nào. Dẫu sao tôi thích cái không khí luyện tập, nó thật là dễ chịu. Tôi thích nó, tôi không thể nói là nó thân thiện – huấn luyện võ thuật tại các trường cao đẳng chẳng bao giờ là thân thiện ở Nhật Bản. Có chăng là tôi thích khoảng không gian mà mọi người dành cho nhau trong lúc tập, dẫu là một chút ít. Bên Kendo họ không đối xử như vậy với tôi “Anh phải làm cái này”, “Anh hãy đi lại đây”. Tôi nghĩ rằng võ thuật hầu hết được huấn luyện trong một môi trường chung: môi trường quân sự.

        Bên Aikido tại trường đại học chúng tôi hoàn toàn khác hẳn. Không biết họ không biết họ đang làm những gì hay vì họ quá tự tin những gì họ làm. Tôi nói cho họ biết rằng mình đã có ý gia nhập nhóm Kendo. Họ nói với tôi rằng “Ồ, anh muốn đi lúc nào cũng được, nhưng nếu anh thích, anh luôn được hoan nghênh ở đây”. Tôi thích thế - nó để cho tôi một chút tự do. Ngay lập tức tôi nói với họ rằng tôi muốn nán lại. Tôi không biết rằng họ đang làm những gì, tất nhiên rồi! Thậm chí tôi cũng không nhớ họ đang làm gì - không một chút ấn tượng vào lúc đó! Dù sao thì tôi vẫn thích cái cảm giác tự do. Tôi liền quyết định ngay vào lúc đó. Nếu đó là cảm giác đúng, thì đôi khi tôi cũng có những quyết định giống như vậy.

        Nhưng bấy giờ tôi vẫn phân vân với nhóm người bên Kendo. Tôi đã nói với họ rằng mình sẽ gia nhập nhóm của họ trước đó. Vì vậy, tôi nói chuyện với nhóm Aikido về vấn đề khó khăn của tôi. Họ nói với tôi rằng không nên lo lắng quá về điều đó, họ sẽ dàn xếp với bên Kendo, và mọi chuyện sẽ trở nên tốt đẹp. Bên Kendo bảo với tôi chừng khi nào tôi còn tập luyện võ thuật khi đó với họ mọi chuyện đều ổn thoả cả.

KK: Vâng, tôi vẫn tiếp tục tập Aikido trong suốt thời gian học. Aikido ở đây khác xa những gì nó vốn có, giống như  người mù hướng dẫn kẻ đui vậy. Nhóm Aikido của chúng tôi thực sự không biết nhiều Aikido, nhưng may mắn là huấn luyện viên từ Aikikai Hombu dojo tới và dạy chúng tôi mỗi tuần một buổi. Nhưng vì chúng tôi không có một “đạo đường” thật sự. Chúng tôi đi bộ khoảng 30 phút từ trường để đến đạo đường Aikikai. Nhóm chúng tôi được đăng ký là thành viên của Aikikai vì thế chúng tôi có một lớp riêng hầu như mọi ngày, nhưng huấn luyện viên từ Aikikai chỉ đến một tuần một buổi mà thôi.

        Những gì chúng tôi được truyền thụ từ huấn luyện viên thì chẳng bao giờ là đủ và thật khó khăn trong việc hiểu những điều họ chỉ dạy. Vì vậy, chúng tôi cùng thống nhất với nhau về cách thức và phương tiện huấn luyện. Vào thời đó, tôi đã là một trong những sinh viên lớp trên, mọi điều mà đàn anh yêu cầu chúng tôi làm, chúng tôi đều tuân theo. Chúng tôi đánh đấm nhau dữ dội lắm! Thực ra thì chúng tôi cũng không hề biết trong Aikido không có đánh đấm như vậy! Chúng tôi sử dụng các găng tay boxing và sẵn sàng đấm vào nhau nếu chúng tôi thấy có thể. Đó là lý do vì sao tôi bị đấm vỡ mũi…

KK: Tôi thật sự không thấy hiệu quả mấy khi tập luyện Aikido về mặt thể chất lúc bấy giờ bởi vì tôi cũng đã là một vận động viên. Cách ngồi seiza quả là khó khăn, chúng tôi không ngồi seiza trong lúc tập luyện và cũng không thực hiện một số điều khác nữa cho dẫu tôi có muốn giữ đúng nề nếp.

        Trong suốt năm đầu tập luyện Aikido tai trường đại học ở Nhật chủ yếu là tập làm Uke. Chúng tôi không bao giờ ném ai cả. Tôi có thể té xuống và đứng lên nhiều lần, rất nhiều lần mà không thấy mệt - ngay cả bậc đàn anh của tôi cũng như vậy! Họ chú ý đến tôi rất nhiều, nhưng cách “chăm sóc” ấy đồng thời cũng làm tôi vỡ mũi, trật bả vai đến hai lần… Họ càng thích tôi làm uke, tôi càng bị “dập” dữ dội hơn! Đôi khi họ còn đem cả kiếm tre (shinai) vào nếu tôi cố tình trốn họ! Nhưng dẫu sao họ cũng là bậc đàn anh của tôi và tôi cũng không làm điều thất kính như vậy với họ. Sau này, tôi phát hiện ra rằng đó không thật sự là Aikido, nhưng tôi không  biết làm gì tốt hơn thế.

        Nhưng sau giờ tập chúng tôi thường đi chơi với nhau - cũng giống như bao lần khác mỗi khi tan lớp - bậc đàn anh đối xử rất tử tế với đàn em chúng tôi. Tôi thích cái không khí đầm ấm đó. Có lẽ Aikido khiến các bậc đàn anh hành động như vậy sau những buổi tập bên ngoài dojo? Cho dù chúng tôi không am tường tất cả các kỹ thuật đòn thế, nhưng có thể chúng tôi học được triết lý trong Aikido. Chúng tôi luôn tâm niệm giữ vững giá trị tinh thần trong lúc tập cũng như ngoài cuộc sống. Tôi nghĩ đó là một cách huấn luyện tốt từ Aikido cho chính bản thân tôi. Nếu ngay từ đầu tôi nghe nói huyên thuyên các phương pháp trong Aikido, chắc chắn rằng tôi sẽ bỏ đi ngay lập tức. Nó không đáng hy sinh quá nhiều như vậy. Nhóm tập chúng tôi đã làm quá nhiều chuyện điên rồ, đại khái là đấm vào mặt nhau. Tôi không muốn đấm đá như vậy nhưng điều khủng khiếp nhất đã xảy ra đến với tôi, tôi không cảm thấy mệt mỏi sau những chuyện đó và tôi vẫn còn năng lượng để học tiếp.

KK: Nhóm tập tự thân nó là thành viên dưới sự quản lý của Aikikai, vì thế mà chúng tôi có một số lợi thế như cử một số thành viên đến Tổng đàn vào mỗi tuần. Tất nhiên, các bậc đàn anh luôn là những người được gửi đi trước, nhưng đôi khi các anh quyết định không đi và cử một trong số chúng tôi tới đó, chúng tôi được tập tại Tổng đàn.

KK: Quả là có sự khác biệt rất lớn, những gì chúng tôi tập thật nhẹ nhàng! Ngạc nhiên là nó rất nhẹ nhàng (cười lớn). Tôi nghĩ “việc tập luyện ở Aikikai rất dễ chịu, họ rất thân thiện, vì vậy bạn không cần phải “triệt hạ” bạn đồng luyện với bạn”. Cho tới lúc đó tôi vẫn không thật sự hiểu rằng họ đang làm gì. Nhưng quả thật tôi đã có thể thấy một vài sự khác biệt ở các huấn luyện viên cao cấp trong Aikido. Nhưng đồng thời tôi cũng cảm giác được sự mơ hồ khi nhìn thấy những người đai cao tập luyện. Một chút mềm mại pha lẫn giả tạo. Nhưng dẫu sao tôi vẫn tôn trọng điều đó. Chúng tôi đến với Aikikai và sống trong không khí tập luyện của họ nhưng khi chúng tôi về lại trường đại học thì mọi thứ đấm đá đều trở lại như cũ.

        Nếu tôi không lầm thì sau một khoảng một năm tập luyện, tôi được gặp Đại sư Tohei.

KK: Tôi còn nhớ lớp đầu tiên đó chứ! Ấn tượng đầu tiên của tôi với Đại sư Tohei không có gì nhiều, với lại ông ấy là bậc cao đẳng trong hầu hết các huấn luyện viên tại Aikikai và chúng tôi biết rằng ông ta có tiếng nói ảnh hưởng đến với các huấn luyện viên khác rất nhiều nhưng đồng thời tôi cũng biết rằng có một số việc mang tính chất chính trị ở đó. Bạn sẽ luôn có cảm giác là “mình không nên học trong cái lớp như vậy với một huấn luyện viên như vậy vào cái thời điểm đó”. Cho đến lúc đó tôi đã được học với nhiều huấn luyện viên khác ở Aikikai nhưng đã bắt đầu có sự thay đổi kể từ khi tôi được tập với Võ sư Tohei. Tôi bắt đầu cảm thấy có áp lực từ một số huấn luyện viên khác điển hình là tôi không còn được chào đón ở các lớp của họ nữa. Cho đến bây giờ vẫn còn một trong số những huấn luyện viên đó, không phải là tất cả, gây cho tôi một số khó khăn trong thời điểm hiện tại. Cho dù tôi không là gì ở sân tập đó nhưng tôi có cảm giác là mình không còn được chào đón nữa. Tôi đoán rằng họ biết tôi đã và đang tập với Đại sư Tohei, cho dù tôi chưa hề nói với một ai chuyện đó.

KK: Vào thời điểm đó tôi thích tất cả mọi người dạy tôi, không chỉ có Đại sư Tohei. Với lại tất cả các huấn luyện viên đều rất xa cách đối với tôi. Nếu tổ sư là Thượng đế thì Đại sư Tohei có thể là Đức Giáo hoàng hoặc tương tự như vậy. Ông ta luôn là như vậy (cười lớn). Dĩ nhiên tôi không có nhiều sự thân thiết với Đại sư. Tôi chỉ là một trong hàng ngàn shodan lúc bấy giờ vì vậy tôi không có cảm giác rằng “mình thích cách dạy của người này hay người kia”. Không có chuyện đó ở Nhật và đặc biệt là tại Tổng đàn. Nếu bạn nói rằng bạn thích cách dạy của một ai đó hơn một người khác thì bạn sẽ rước ngay rắc rối vào mình bởi một số huấn luyện viên khác. Đó là việc chính trị thôi. Vì vậy nếu bạn khôn khéo thì bạn không nên nói “tôi thích người này hay tôi không thích huấn luyện viên kia”. Chính vì vậy tôi không đặt mình vào tình thế đó.

      Dần dần tôi chuyển sang học “Ki no kenkyukai” với Đại sư Tohei. Tôi nghĩ mình có một bước ngoặt từ đó. Một trong số những người thầy dạy tôi gọi tôi và nói cho tôi biết là Đại sư Tohei có một lớp khí công bên ngoài Tổng đàn. Tôi không biết tại sao ông ấy lại nói với tôi điều đó. Nhưng tôi đã theo học các lớp của Đại sư Tohei và tôi cảm thấy áp lực hơn từ một số huấn luyện viên khác là vì tôi đã gia nhập nhóm của Đại sư Tohei. Các lớp của Đại sư Tohei nghe có vẻ hấp dẫn. Tôi đến với với Aikido không chỉ vì võ mà là để có những bước di chuyển tốt hơn. Tôi không chỉ có quan tâm đến Aikido mà còn là một cái gì đó lớn hơn. Chỉ có học cách ném người khác thì không hấp dẫn lắm với tôi. Tôi nghĩ đó là câu trả lời lớn hơn câu trả lời cho câu hỏi “tại sao tôi lại ở đây”. Tôi có một chút bối rối về xã hội và một chút nổi loạn trong chính mình. Tôi tự hỏi bản thân của mình “Tại sao mình lại ở đây, và mình sẽ đi đâu”- làm một điều gì đó có ý nghĩa trong cuộc đời mình.

        Vào thời điểm đó, Aikido đến với mọi người ở một khía cạnh khác. Tôi không có nhiều điều kinh nghiệm ngoại trừ những việc đang làm. Nhưng khi tôi học với Đại sư Tohei, cho tới bây giờ tôi có thể thấy những gì Thầy dạy và truyền đạt  một vài điều gì khác cho bản thân tôi mà lúc ấy tôi không thật sự nhận ra.

        Đại sư Tohei có một lớp dành cho trẻ em, thật tuyệt vời khi bạn biết điều đó! Tôi nhận được lời mời đến xem bởi một huấn luyện viên của Thầy, vậy là tôi đến lớp thiếu nhi của Đại sư Tohei. Những đứa trẻ còn nhỏ lắm, và ở đó chỉ có một vài vị phụ huynh ngồi quan sát con mình thôi. Lúc đó, Đại sư đến gần tôi và hỏi tôi rằng “Sao anh không tham gia?”. Vậy là tôi lên sân xếp hàng cùng với lũ trẻ, tập với chúng trong tư thế  “luyện khí công”. Bấy giờ, nội quy trong các lớp của Đại sư Tohei là không được thử các bài tập về khí. Nhưng đây là một dạng lớp khác, khác hơn những lớp dành cho người lớn - nó buộc mình phải nghĩ nhiều hơn về tâm hồn và thể xác.

        Tôi quả là ngốc! Tại sao Thầy lại thúc ép chúng thôi như vậy?

        Vì vậy ông ấy đến gần tôi và đẩy vào vai tôi. Tôi không biết đó có nghĩa là gì và tôi bị đẩy đi. Lúc này Đại sư mỉm cười và nói với tôi rằng “Nếu tâm con di chuyển thì thân con cũng di chuyển”. Khi nghe được những lời đó, có một điều gì đó khiến tôi mở ra. Tôi đã nghĩ rằng có lẽ trong chính con người của Đại sư Tohei hoặcc những gì Đại sư nói với tôi có thể cho tôi câu trả lời cho những câu hỏi nan giải trong tôi - không chỉ nói về Aikido, mà còn là cuộc sống.