Vốn là một môn sinh của Tổ sư Ueshiba Morihei và của Đại sư Saito, Vs. Tomita Takeji hiện nay mang bát đẳng huyền đai Aikido. Ông đã kiến thiết viện Takemusu Aiki Tomita và đã đào tạo trên 200 đai đen. Thầy Tomita, một người bảo vệ nhiệt thành truyền thống Aikido, xem pháp môn này như “một hình thái nghệ thuật được diễn đạt qua một phương pháp tự vệ nuôi dưỡng tinh thần và thể xác”. Từ ngày ông đến sống tại Thụy Điển vào lúc mới 27 tuổi, ông đã cố gắng làm chiếc cầu nối giữa Đông và Tây.
Karate-bushido: Triết lý Aikido là gì?
Thầy Tomita Takeji: Đây đúng là một câu hỏi rất “Tây phương”, phần lớn người ta đi tìm triết lý đối với tất cả những gì đến từ Á châu… Để khám phá ra được giá trị triết lý trong Aikido, thì phải sống với cái pháp môn đó như là một kinh nghiệm chuyển biến ở trong đó, người ta hoàn toàn tuân thủ các lời giáo huấn đến nơi đến chốn.
KB: Thầy giải thích thế nào việc từ một môn võ lại có thể phát xuất ra tinh thần hòa hiếu?
Một trong những nền tảng cơ bản của võ đạo là mối quan hệ rất đặc biệt của nó với cái chết. Sự thực hiển nhiên là mọi người đều phải chết khiến sự sống trở thành một ân tứ đặc biệt. Sự sống, do đó vừa cấp bách, vừa tuyệt diệu và nhờ vậy người ta tìm được an bình trong tâm hồn.
KB: Sự khác biệt giữa các môn thể thao chiến đấu và các võ đạo là gì?
Thể thao là một cuộc chơi, một cách để đừng coi thế giới này quá nghiêm trọng. Còn võ đạo là một phương pháp tự vệ khiến ta chấp nhận thân phận con người.
KB: Thầy nghĩ gì về việc đưa một số môn võ vào Thế vận hội?
Thi đấu và gọi đó là võ đạo là một cách chơi chữ cho ta cái ảo giác là có thể coi thường cái chết hoặc đánh lừa nó. Tôi không thấy có gì xấu nơi các môn thể thao hay các môn thi đấu nhưng chúng chẳng ăn nhập gì với võ đạo cả.
KB: Đâu là sự khác biệt giữa Aikido và các môn võ khác, và ta có thể so sánh sự kiến hiệu của mỗi môn không?
Phải dành cả một cuộc đời để hiểu được bất cứ môn võ đạo nào, trong cái yếu tính sâu xa của nó. Làm sao tôi có thể so sánh một cái gì chưa hoàn tất với một pháp môn mà tôi chưa từng được truyền thụ. Đây quả là một nghịch lý mà nó không ở trong một vị thầy võ đạo, là một vị thầy thế thôi. Tìm cách xắp xếp thứ bậc các loại, các môn võ, chỉ tổ mất thời gian.
KB: Làm sao ta có thể trở thành một môn sinh tốt của Aikido…?
Trước tiên là phải được truyền thụ bởi một vị chân sư. Nhưng cũng rất khó để biết được ai là chân sư, vì có khối những con chó sói cải trang thành cừu non. Ngoài việc đó, để trở thành một môn sinh kiệt xuất phải trang bị cho mình lòng kiên nhẫn, ta cũng phải luôn luôn khai trí để không gạt bỏ bất cứ lời giáo huấn nào. Thời gian để làm chuyện đó là kinh khủng khi bạn muốn trở thành một chân sư…
KB: Sức mạnh của Aikido là ở đâu?
Tôi có thể nói, sức mạnh của Aikido chính là tình yêu.
KB: Vào lúc bình minh của thiên niên kỷ thứ 3, Aikido như thế nào?
Với tư cách là những Hiệp khí đạo gia, chúng ta phải làm một cuộc “cách mạng”, phải bỏ những lối mòn nhưng vẫn nuôi dưỡng di sản của tiền nhân mà tên tuổi được khắc sâu trong ký ức chúng ta.
KB: Thầy đang ở đâu trong cuộc hành trình của mình?
Tôi hoàn toàn chìm đắm trong giây phút hiện tại, hoàn toàn hoà hợp với từng “sát-na” và với cuộc đời từng giây từng phút. Bây giờ vẫn còn quá sớm để nói về hành trình, hãy đến gặp tôi vào cuối đường trước khi tôi trút hơi thở cuối cùng.
“Thể thao là một cuộc chơi trong khi võ đạo là một phương pháp tự vệ cho phép ta chấp nhận thân phận làm người của chúng ta”
