Raymond Kwok

K.L. YMCA. MAGAZIN

Làm uke cho Shihan

RK: Hôm vừa rồi có người bảo tôi là nếu anh làm uke cho Võ sư Tissier thì chỉ có hai cách: hoặc là rất nhanh hoặc là tử. Thầy nói sao về điều đó.

CT: (Cười chúm chím) Không, không đâu. Nếu uke của tôi không có nhiều khả năng thì tôi sẽ đối xử với họ như với con mình. Xuất chiêu chính xác nhưng vẫn nhẹ nhàng. Uke của tôi thì cũng như con tôi, tôi tìm cách tạo hứng thú cho họ.

CT: Tôi ước mong càng ngày càng có nhiều người trẻ đến với Aikido và tôi ước mong người ta sẽ trình bày một thứ Aikido có khả năng thu hút giới trẻ, bởi khi ta 20-30 tuổi thì ta cần nhiều chuyển động, ta cần những động tác dũng mãnh. Vì Aikido là con đường của chuyển động nên ta phải chuyển động, mình phải có cách thăng cấp cho lớp người đó. Chúng ta cần có những người có đẳng cấp.

RK: Trong vòng 10 năm tới, có thể hình dung là phần lớn các đệ tử trực hệ của Tổ sư sẽ quy ẩn hoặc đơn giản là không còn trên sân tập nữa. Khi điều đó xảy ra, Thầy có nghĩ là việc giảng dạy và lãnh đạo Aikido tại ngoại quốc sẽ do người bản xứ phụ trách không. Trong trường hợp đó, Thầy có nghĩ là vị thế của Hombu dojo sẽ bị suy yếu không?

CT: Đối với riêng tôi, tôi không phải là người Nhật, nhưng tôi có nợ với Hombu dojo. Nếu gia đình Uyeshiba vẫn tiếp tục như trước đây thì tôi sẽ luôn luôn ủng hộ. Nếu có gì tôi không thích thì có lẽ ta có thể trao đổi. Nhưng tôi sẽ cố gắng hỗ trợ. Đó là điều cần thiết… Cũng giống như Nữ Hoàng của Anh Quốc vậy.

Chúng ta cần có một người cao thâm hay không cao thâm, đó không phải là vấn đề. Chúng ta cần một người… Tôi không biết người Á Châu ra sao, nhưng dân Châu Âu chúng tôi thực sự rất trung thành với Hombu dojo. Lẽ tất nhiên chúng tôi cần những võ sĩ là dân bản xứ, có những HLV họ đến một đất nước nào đó khi mới 22-23 tuổi, vào lúc đó họ có thể cấp nhất đẳng và nhị đẳng. Họ dạy Aikido trong vòng 30-40 năm và họ không cho phép các đệ tử tài ba nhất của họ cấp nhất đẳng hay nhị đẳng, điều này trong thực tế là một sự phủ nhận đối với việc giảng dạy của chính họ.

[Như chúng tôi đây, là một vấn đề cốt lõi trong việc phong đẳng trong nội bộ các môn phái. Nó tùy thuộc vào vấn đề văn hóa của từng dân tộc và sự tiến hóa của một tổ chức xã hội. (Ghi chú của dịch giả)]

Aikido phải là một phong trào quốc tế, nhưng chúng ta có một món nợ - một Giri – đối với Hombu dojo. Cho đến … một ngày nào đó, chẳng hạn 50 năm nữa, Đạo chủ nói: “Tôi muốn làm như thế ngày hoặc như thế kia". Tôi sẽ nói: "Được thôi, nếu chúng ta không đồng ý với nhau thì không đồng ý” … Nhưng chúng tôi vẫn giúp đỡ và trung thành vì chúng ta là người trưởng thành.

RK: Thưa Võ sư, Võ sư có bao nhiêu con tất cả?

CT: Hai.

CT: Đứa con trai đầu của tôi 22 tuổi, cô con gái 19 tuổi.

CT: Đôi khi, vì tôi sống tại miền Nam nước Pháp và lên Paris mỗi ngày. Chỗ tôi ở không có Đạo trường.

CT: Ở miền Nam, St. Tropez.

CT: Đại khái là vậy, khi về đó tôi chẳng làm gì cả, chỉ cuốc bộ lang thang. Còn tụi nhỏ lên sân tập khi nào có thể.

RK: Thưa Võ sư, Thầy nghĩ thế nào về vũ khí trong Aikido?

CT: Tôi học vũ khí với Võ sư Saotome, học riêng và học với Võ sư Inaba trong một thời gian rất dài. Tôi học Kashima Shinryu. Do đó, vũ khí mà tôi dạy hiện nay là một hỗn hợp giữa Kashima Shinryu và Aikiken, Aikijo. Nhưng chính yếu dựa trên tinh thần Kashima Shinryu, đi đường thẳng, không sử dùng nhiều Sabaki – không xoay vòng. Và điều đó là rất tích cực. Võ sư Inaba cũng luyện theo Kashima Shinryu. Đặc biệt là về Bokken, nhưng chúng tôi có thêm Jo và Yari (cười).

CT: Tôi chẳng biết. Tôi hy vọng tôi có khả năng di chuyển. Nếu tôi không còn khả năng di chuyển như hiện nay hoặc như ý tôi muốn, thì tôi sẽ rửa tay gác kiếm. Tôi không muốn trình bày một cái gì nó không ăn khớp với ý nghĩ tuyệt hảo.

20 năm sau mới lãnh hội lời Thầy

RK: Nhưng như vậy thì nước Pháp sẽ mất đi một lãnh đạo.

CT: Không, mỗi người đều có chỗ của mình trong nghĩa trang. Thiên nhiên là thế. Bạn có con cái và trong Aikido, bạn có môn sinh và môn sinh luôn luôn sẽ tiếp nối… Tôi thâm nhập tinh thần của Võ sư Yamaguchi, khi Võ sư còn sống, tôi luôn luôn theo ông ta để học những điều mới lạ. Nhưng tôi nghĩ tôi đã không lãnh hội được những điều ông trình bày cho chúng tôi.

CT: Vâng, nhưng điều này không mới lạ, anh biết đấy… Giờ thì ông đã mất 8 năm rồi. Đôi khi tôi có cảm giác, tôi nhớ lại một điều gì đó… và tôi nghĩ "Có lẽ mình sẽ làm như thế này và cứ cho là mình đã sáng tạo một chiêu thức mới. Đến khi xem lại những băng video cũ thì thấy ông đã thi triển đòn đó 20 năm trước, khi đó tôi chưa đủ nhãn lực để thấy được.

Nhưng dù sao nó vẫn nằm trong con người tôi, và như vậy giờ đây tôi tiếp nhận được những gì Võ sư Yamaguchi đã dạy hơn cả trước đây”.

CT: Không đâu, tôi thích Võ sư Endo vì nhân cách và cả phong cách Aikido của ông. Tôi đã học trong các lớp của Võ sư Yamaguchi cùng với ông, nhưng ông không phải là thầy của tôi, tôi nghĩ chúng tôi có cùng một hướng đi, giống như Võ sư Yasuno là một trong những môn sinh chính của thầy Yamaguchi. Chúng tôi đi cùng hướng tùy, theo tinh thần của mỗi người.

Tôi thích chính xác trong công việc. Khi viết tôi thích từ chính xác. Và như vậy, mỗi người nói ra được cái tinh ý của mình. Do đó, tôi thích Võ sư Endo và mời ông ta qua Pháp. Ông ta là một người bạn, không phải là thầy tôi.