Raymond Kwok
K.L. YMCA. MAGAZIN
Aikido tại Pháp
RK: Thầy có thể nói về tình hình hiện nay tại Pháp và về Liên đoàn Aikido tại Pháp (FFAAA) của Thầy không ?
CT: Tại Pháp, thể thao được kiểm soát. Đối với chính phủ, Aikido là một môn thể thao như Judo, Karatedo, TaekwonDo, Ski, Badmington. Phải cần có một bằng cấp của Pháp để dạy và nhất đẳng, nhị đẳng, tam đẳng là bằng của Pháp do chính phủ cấp. Nếu bạn không có đẳng cấp và cho rằng là mình có, bạn có thể sẽ phải hầu tòa.
Hiện nay có hai liên đoàn, nhưng chính phủ bắt buộc chúng tôi phải họp lại để tổ chức thi đẳng, vì đó là đẳng quốc gia, và để có được văn bằng của Pháp để trở thành huấn luyện viên. Do đó, chúng tôi ngồi lại với nhau, và hiện nay chúng tôi đang thảo luận để hợp lại với nhau thành một Liên đoàn lớn. Tôi nghĩ là trong vòng 2-3 năm nữa chúng tôi sẽ được hợp nhất.
Vấn đề hiện nay là cấu trúc của hai bên không giống nhau.
Đối với Liên đoàn của chúng tôi, Liên đoàn là để phục vụ cho các hành giả. Trong Liên đoàn của Võ sư Tamura cấu trúc có khác. Liên đoàn là nhắm vào vị Thầy, hai quan điểm hoàn toàn không giống nhau.
RK: Với tư cách là một Võ sư, thì người ta ở bên trên đám đông…
CT: Vâng, cái cấu trúc của chúng tôi nó giống như cái cấu trúc lắp ghép với nhiều Thầy khác nhau. Cấu trúc kia giống như cấu trúc Kim tự tháp với chỉ một ông Lãnh tụ. Do vậy có đôi chút khác biệt.
Giả thiết như Võ sư Tamura nghỉ hoạt động Aikido, chúng ta không biết liệu Liên đoàn sẽ ra sao. Nhưng nếu chúng tôi hợp lại với nhau thì đó không phải là một vấn đề, tôi nghĩ như vậy.
RK: Nhưng tổ chức của Thầy Tamura có nhiều Võ sư cao đẳng lắm (7 đẳng) phải không?
CT: Vâng, đúng như vậy.
RK: Trong tổ chức của Thầy, có bao nhiêu môn sinh và huấn luyện viên (HLV)?
CT: Tổ chức của tôi có rất nhiều, rất nhiều người, nhưng ngay trong Đạo trường của tôi thì có 5 HLV và khoảng 500 môn sinh. Mỗi tuần tôi đều đến một Quốc gia khác nhau, Hòa Lan, Bỉ chẳng hạn - tại đây có 8.000 người đang theo tập - tôi lãnh đạo của tổ chức đó. Lẽ tất nhiên có nhiều, rất nhiều Thầy.
Họ là những vị Thầy đã từng tập với tôi và mở Đạo trường. Nhưng tôi không phải là người đứng đầu của Đạo trường. Tôi không thu tiền từ các Đạo trường.
RK: Như vậy là một tổ chức lỏng lẻo …
CT: Đúng vậy.
RK: Thưa Võ sư, Thầy có dành hết thời giờ cho Aikido không?
CT: Có.
RK: Thưa Võ sư, đối với những môn sinh thi lên đẳng của chính phủ Pháp, Thầy có đương nhiên giới thiệu họ để nhận được bằng Aikikai không?
CT: Không, không phải đương nhiên vì có nhiều khó khăn. Tại Pháp chúng tôi không có thói quen trả tiền để có bằng cấp. Nếu anh vào Đại học người ta sẽ không hiểu tại sao phải trả tiền để có được bằng cấp. Rất khó giải thích "Aikikai" là một Foundation (Tổ chức xã hội hóa tự cung về kinh phí cho các hoạt động của mình).
Đối với các môn sinh của tôi thì được thôi nhưng đối với những người khác thì họ nói "OK". tôi có một đẳng rồi cần gì phải có một đai đen khác (ý nói đẳng Aikikai?). Đó là một vấn đề lớn đối với chúng tôi liên quan đến hệ thống Aikikai.
Đẳng cấp và thi cử.
RK: Thế Thầy có một tiêu chuẩn nào để quyết định …?
CT: Ồ không, trong Liên đoàn của Võ sư Tamura thì họ có, nhưng tôi không muốn có hai định mức đẳng cấp. Nếu có ai đó có khả năng là một Shodan Pháp thì họ cũng là một Shodan Aikikai. Không có đẳng nào cao hơn đẳng nào nếu không người ta sẽ không hiểu.
Nếu mình làm một cuộc thi để lấy đẳng cấp Pháp thì đối với tôi đó cũng là một cuộc thi tương đương (với đẳng cấp Aikikai).
RK: Và nếu anh muốn đóng tiền thêm để có đẳng cấp Aikikai thì Thầy sẽ đồng ý làm cho anh ta?
CT: Vâng, lẽ tất nhiên.
Aikido và văn hóa
RK: Thưa Võ sư, Thầy có những giai thoại về Aikido để kể không?
CT: Trước đây hai ngày, tôi đến lớp của Võ sư Yamada và tập đòn Tenchi nage với một thanh niên pháp, lúc đó có một người Nhật đến, anh ta không biết tôi. Anh ta chỉ có một mình và thế là tôi nói: "Mình tập với nhau đi…!". Rồi tôi nắm tay anh ta một cách lễ phép, nhưng khi đến phiên tôi ra đòn, thì anh ta bảo: "Ấy, anh phải làm như vầy, như vầy…!". Tôi bảo: "Được rồi, chắc anh là một cao thủ?". Anh ta đáp: "Đúng vậy”. Thật buồn cười.
Hôm nay tôi gặp lại anh ta, anh ta bảo: "Tôi lấy làm tiếc về chuyện hôm qua", anh ta tỏ vẻ rất ngượng ngập.
Đặc biệt là ở Nhật, rất khó khăn cho những người ngoại quốc như chúng ta, vì mình là một người vô danh. Khi người ta không biết anh là ai, ngay cả khi anh là 7 đẳng thì người ta cũng không tin anh…
RK: Anh là một người Gaijin (ngoại nhân).
CT: Đúng vậy, anh là một Gaijin – anh không thật sự là một 7 đẳng.
RK: Anh khó có thể là một 7 đẳng thật sự vì anh không hiểu được văn hóa Nhật …
CT: Đúng, anh không hiểu. Chẳng hạn, tôi kể cho anh nghe một câu chuyện khác. Khi tôi còn sống ở Nhật, tôi dạy tiếng Pháp trong một ngôi trường.
Lúc đó tôi mang 4 đẳng. Một sinh viên của tôi đến gặp tôi và nói: "Thầy tập Aikido, à? Tôi cũng vậy, tôi đậu nhất đẳng cách đây ba năm. Còn thầy? thầy là mấy đẳng?”. Tôi bảo với anh ta là tôi 4 đẳng. Và anh ta nói "Ồ tốt lắm, tốt lắm".
Và năm phút sau anh ta bắt đầu dạy Aikido cho tôi, giải thích cái này, cái nọ. Vì anh ta không thể tưởng tượng được…
Nhưng bây giờ thì đang có sự thay đổi. Hôm nay, tôi không bắt buộc phải biểu diễn vì các Shihan khác cũng không tham gia, nhưng tôi nghĩ, đối với những người như tôi thì việc quan trọng là chứng tỏ mình có thể đạt tới đâu. Tôi không biết các biểu diễn của tôi có hay không. Tôi nghĩ là các vị ở Hombu dojo rất tự hào khi mình trình diễn những gì họ đã từng dạy cho mình.
RK: Đúng vậy, nói về cuộc biều diễn hôm nay của Thầy thì thực sự khủng khiếp, riêng tôi nghĩ đây là một cuộc biểu diễn xuất sắc nhất tôi đã được chứng kiến, ngày hôm nay. Thế Thầy có làm như vậy mỗi lần không, vì quả tình nó thật là khủng khiếp, Thầy xuất chiêu quá nhanh và …
CT: Thôi, cám ơn bạn.
RK: Thầy luôn còn biểu diễn như vậy à?
CT: Vâng, đúng vậy.
RK: Thật không thể tin được.
CT: Không thể tin được, (cười) đâu có gì. Tôi cố gắng tỏ ra chuyên nghiệp trong những công việc mình làm. Bởi vì tôi nghĩ Aikido là một cái nghiệp, nếu mình thất bại là bởi mình đã mệt mỏi …
RK: Không phải vậy, Thầy rất tuyệt diệu.
CT: Cám ơn.
RK
(Còn tiếp )