Vương Long
Trích Sổ tay VÕ THUẬT tháng 3/1994
Ông Nakazono Mutsuhara là một võ sư thượng thừa của Nhật Bản, hiện nay 75 tuổi. Ông học Kendo (Kiếm Đạo) từ năm 16 tuổi, học Judo (Nhu Đạo) từ năm 12 tuổi và học Aikido (Hiệp Khí Đạo) từ năm 23 tuổi. Ông là một trong những võ sư Nhật Bản đầu tiên sang Việt Nam truyền dạy Aikido. Trong một lần sang thăm nước Pháp, phóng viên của báo Yin-Yang (Âm Dương) của Hội thực dưỡng (Macrobiotique) Pháp phỏng vấn về Võ Đạo, sau đây là những câu trả lời của Võ sư Nakazono Mutsuhara.
 |
| Vs.Nakazono |
Yin-Yang: Thưa ông, Budo (Võ Đạo) dẫn đến cái gì, có phải là một loại chân lý không?
Nakazono: Nếu nói đến chân lý hay sự thấu hiểu mục đích của sự sống thì người ta có thể tìm thấy nó bằng nhiều con đường khác nhau, nhất là trong việc ăn ở hàng ngày. Khi “biết tột cùng”, người ta sẽ thấy chẳng còn gì “đáng biết”; bởi mọi vật đều diễn ra rất tự nhiên, rất đơn giản; chỉ có chúng ta làm cho mọi sự trở thành rắc rối nhiêu khê. “Để tự nhiên” thì sẽ nắm được cái năng lực vô tận của vũ trụ và phát huy được nội lực “tự nhiên” của chúng ta; chính đó là cứu cánh mà Võ Đạo dẫn đến. Vì vậy, trong Võ Đạo điều mấu chốt là “quên” thay vì “nhớ”. Nếu bạn cố tâm học để “nhớ” thì đó chỉ là phần kỹ thuật, chứ chưa phải là Võ Đạo đích thực. Phải làm mọi sự bằng trực giác.
Yin-Yang: Và sau đó? Điều gì xảy ra? Người ta làm gì?
Nakazono: Nếu người ta biết xử sự linh hoạt, tùy cơ ứng biến thì chẳng cần học hỏi điều gì. “Học thật sự” là không học, mà là vun bồi tính thuận thảo, thích ứng. Tổ sư của Aikido là thầy Ueshiba có nói: “Nếu con thấy mình đáng mang một đẳng, thì con chưa phải là người thực hành Aikido”. Đẳng cấp là đặt cho vui, theo thói thường. Nếu cứ tự mãn vì đẳng cấp thì chẳng bao giờ người ta hiểu được ý nghĩa “Vũ trụ” của Võ Đạo. Hiểu được chân lý này thì người ta cảm thấy “muốn cho”, và cho hết thì sẽ có hơn nữa. Chính đó là ý nghĩa của chữ “Do” (Đạo). “Đạo” đó là trí phán đoán tối cao, là luật vũ trụ.
Yin-Yang: Có phải người ta đã dạy ông điều đó trong các Đạo Trường ở Nhật Bản ngay từ khi ông còn nhỏ tuổi?
Nakazono: Cái đó phải tự mình tìm lấy cho mình, nếu không thì chẳng có ích gì cả. Tôi đã chịu một sự giáo dục rất nghiêm khắc ở Kagoshima, nơi tôi sinh ra, nhờ sự giáo dục này mà tôi luôn luôn tìm kiếm tinh thần của Budo (Võ Đạo). Từ thủa bé, tôi đã được dạy đi tìm lòng dũng cảm thực sự và chân lý của sự sống còn. Khi tôi học võ, mỗi lần bị đo ván, suốt đêm tôi không sao ngủ được; Tôi đã cố gắng nhưng chưa thấy được tinh thần của Võ Đạo. Và nhờ vào chiến tranh, nhờ Ohsawa tiên sinh, nhờ thầy Ueshiba, tôi mới hiểu được.
Yin-Yang: Nhờ chiến tranh ư?
Nakazono: Vâng, sau chiến tranh, đối với một người Nhật thì không thể nào tìm được chân lý. Chúng tôi đã xông vào chiến trận không hề sợ chết, mà luôn luôn tâm niệm một là chết, hai là phải chiến thắng. Chiến tranh chấm dứt đột ngột và chúng tôi không bị giết, vậy chân lý ở đâu? Chân lý là thế nào? Phải làm gì đây? Mổ bụng tự sát? Lúc đó tôi đang ở Indonesia, năm 1946, tôi muốn về thăm gia đình ở Nhật, nhưng gia đình tôi chết hết và tinh thần người Nhật đã hoàn toàn thay đổi. Tôi thấy cả một cảnh địa ngục thật sự trong nước tôi. Nếu bây giờ mình chết thì ai chứng tỏ được tinh thần đích thực của Nhật Bản? Nỗi giận và sự nóng nảy choán đầy tâm trí tôi. Từ đó, tôi quyết định ngưng uống rượu. Làm sao bày tỏ được tinh thần chân chính của người Nhật đây? Chính nhờ bạn tôi là Hugo Yoshida, tôi đã đọc được những tác phẩm của Ohsawa tiên sinh. Tất cả bỗng trở nên rõ ràng. Tôi thấy say mê phương pháp thực dưỡng và bắt tay vào thực hành. Rồi tôi đến Tokyo theo học thầy Ueshiba, lần này tôi thấy được nguyên lý thống nhất (Vô song nguyên lý), mà tôi bắt gặp trong phương pháp thực dưỡng, một cách cụ thể qua võ thuật. Trí tuệ tôi mở ra dần dần. Cuối cùng, tôi đã tìm thấy lại mình và thấy được tinh thần đích thực của Võ Đạo.
Yin-Yang: Ông gặp khó khăn nào lớn nhất?
Nakazono: Lòng kiêu ngạo. Trong thời gian khá lâu, tôi không thể buông bỏ lòng kiêu ngạo. Lúc ban đầu, tôi tìm cách chiến thắng, phải luôn luôn chiến thắng. Sau đó, ngay cả khi trí tuệ tôi đã mở ra qua võ thuật, lòng kiêu ngạo lại tăng lên. Thí dụ, tôi nghĩ rằng chỉ có mình là người “tự do”, còn những người khác vẫn “nô lệ”. Nhưng nhờ phương pháp thực dưỡng, trí tuệ tôi tiếp tục khai mở. Đó là khi tôi ở Ấn Độ. Tôi đến chữa trị cho một chức sắc cao cấp của đạo Hồi. Ông ta đau nặng, phải nằm liệt giường. Tôi áp dụng phương pháp thực dưỡng. Đến ngày thứ mười, khi mang thức ăn đến, tôi thấy phòng ông ta trống không. Tôi ngồi chờ mãi đến sâm sẩm tối mới thấy ông về, dáng đi nhẹ nhàng vui vẻ. Tôi giận điên lên vì ông ta rời phòng mà không báo cho tôi biết. Vừa thấy tôi, ông la lên: “Tôi đi được, lành bệnh rồi!”.
Tôi nén giận đáp: “Không , ông chưa lành đâu. Chính tôi sẽ nói lúc nào ông lành. Ông không nên đi mà không báo cho tôi biết”.
Ông xin lỗi tôi. Đến đêm, nằm ở phòng kế bên, tôi nghe ông ho. Tôi liền qua ngay phòng ông: “Ông ho, vậy là ông đã ăn uống những món ngoài thực đơn tôi cho. Ông đã ăn uống gì?”
- Tôi uống sữa …
- Ông điên thật. Nếu ông ăn uống sai, ông sẽ chết. Tôi đang nắm mạng sống của ông. Nếu ông không nghe lời tôi, tôi sẽ đi.
- Nếu Đức Allah muốn cứu mạng tôi …
- Đức Allah của ông cũng không quyết định được mà chính tôi …
- Không, không phải ông, mà chính Đức Allah đã đặt tôi vào con đường của ông thì ngài mới có quyền quyết định đưa tôi ra khỏi đó.
Giận dữ, tôi bỏ đi, định để mặc ông ta. Nhưng suốt đêm đó tôi không ngủ được, cứ suy nghĩ mãi. Sáng hôm sau, tôi trở lại gặp ông: “Đồng ý chính Đức Allah quyết định, còn tôi không là gì cả, nhưng chính ông nên suy xét điều gì Ngài muốn tốt cho ông. Thôi chúng ta tiếp tục điều trị”.
Sau lần đó, tất cả trở nên dễ dàng cho tôi, lòng kiêu ngạo đã biến mất, tôi hay người khác cũng thế thôi …”.
Vương Long
(dịch từ tạp chí Yin-Yang)
