Cứ mỗi lần hạ tuần tháng tư dương lịch trở về, đại gia đình Aikido thế giới lại tưởng nhớ đến Tổ sư của môn phái, vị sư biểu đã dạy môn sinh Aikido hợp nhất với vũ trụ : “Ta là vũ trụ”, và xác định với nhân loại : “Võ đạo ta là võ đạo của Tình thương và Hòa hợp”.
Nhân ngày giỗ Tổ, Aikido Việt Nam có truyền thống tốt đẹp là tiến hành “Ân võ”.
Ân võ là võ của Ân sư. Khi ta cung thi Ân võ, ta tỏ rõ lòng biết ơn sâu xa đối với vị Ân sư đã chỉ dạy ta con đường giải thoát.
Giá trị tinh thần của Aikido nói chung, và đặc biệt của từng chiêu thức Aikido, đã được nhiều vị Đại sư, và cả ngay chính Tổ sư giáo truyền.
Đại sư Shirata Rinjiro (1) giảng về ba ý nghĩa của đòn Shiho nage mà mỗi lần luyện môn sinh cần chiêm nghiệm : “Shiho nage là Shiho hai (bái tứ phương), nghĩa là cảm tạ (Kansha) Tạo hóa, Tiên tổ, Đồng loại và vạn vật; nó cũng mang ý nghĩa Misogi (khiết), giúp ta tẩy sạch Tâm – Trí – Thể; cuối cùng nó nhắc nhở ta Kiri hiraku (thiết khai), chém để mở ra, giải thoát.
Ngược lại với Shiho nage là một đòn “Dương”, tung ra bốn phương trời, Kote gaeshi “là một đòn Âm” với ý nghĩa quy hương, hồi tâm, tri kỷ tri bỉ, phản tỉnh. Thủ pháp đòn Kote gaeshi thể hiện rõ ràng động thái quy về nhất điểm, về chân tâm của mình.
Và như thế (sau lưỡng nghi Shiho nage và Kote gaeshi là tứ tượng : Irimi, Tenkan, Omote, Ura là Take musu Aiki sinh sinh hoá hoá) mỗi chiêu thức Aikido là một bản đạo ca, một câu thần chú, một bài kinh kệ dẫn lối ta đi trên biển đời đầy bão táp phong ba.
Như “Vạn chuyết đại sư” (2) thường nhắc nhở : “Chiêu thức Aikido trùng trùng, nghĩa lý mang mang”.
Mỗi đòn Aikido cho ta một bài học về bản chất, về thân phận con người và về phép sống trong cõi trần ai.
“Ichi go , Ichi e”.
Duyên trùng phùng, tình sư đệ, hóa thân ba sinh hương lửa : đó là duyên gặp Tổ sư Aikido vậy.
Nhân húy nhật – Đại hoàn nguyên – của vị tiên nhân chỉ lộ của bản môn, chúng ta thắp cho Người một nén nhang, tiến dâng Người một tâm nguyện : "vũ trụ nhất gia” .
Cảm tạ tổ sư, ta cung thi Ân võ (3).
BÙI THẾ CẦN
Môn sinh Aikido
(1) Đại sư Shirata Rinjiro, “Con đường hòa hợp”, Shambara, London, 1985.
(2) Đại sư Furuya Kenjo “Vạn chuyết am giáo thất”. Đại sư vừa mới mất.
(3) Lễ tưởng niệm Tổ sư Đại hoàn nguyên tại các Đạo đường và Clb. thông thường bao gồm :
I. Dâng hương.
II. Mặc niệm Tổ sư.
III. Trích đọc một đoạn di ngôn của Tổ sư.
IV. Nói chuyện về đời Tổ sư hoặc giai thoại về Tổ sư.
V. Ân võ do vị chủ lễ hay một vị trưởng lão tiến hành cùng Uke, thường là thi triển chiêu thức Shiho nage phản đòn shomen uchi, Yoko men uchi, Choku Tsuki, ..v.v..