Đối với tôi, anh là một con người mê võ, theo nghĩa các cổ động viên Sài Gòn mê “Thép Miền Nam – Cảng Sài Gòn”. Tôi biết điều đó qua những lần gặp nhau nơi này, nơi nọ.

Nhớ nhất là lần tranh luận (rất nghiêm túc và hào hứng) tại nhà cố nhiếp ảnh gia Phạm Văn Mùi ở Bình Thạnh. Hôm đó, gia đình và thân hữu của nhiếp ảnh gia tổ chức “Hồi tưởng nghệ sĩ Phạm Văn Mùi”, một trong những bậc thầy, cây cổ thụ lớn, đã làm rạng danh giới cầm máy Việt Nam trên trường quốc tế.

Được mời với tư cách là thành viên trường đại học Hùng Vương, nhưng tôi đến dự trước tiên là vì anh Nguyễn Nhã là một người bạn quen biết lâu năm (thời “Tập san Sử Địa”) và vì anh Phạm Văn Quảng, vốn cùng tôi là đệ tử của Thái cực quyền sư Từ Vinh. Tôi vẫn còn giữ những bức ảnh chụp thời hai anh em chúng tôi múa Thái cực kiếm với nhau dưới chân cầu Mống.

Những bài Thái cực đó (Thái cực quyền Trịnh gia, Thái cực kiếm, Thái cực đao) tôi vẫn ôn luyện, và đôi khi “chuyển giao công nghệ” cho bạn bè hay đệ tử.

Cuộc “tranh luận” tôi đề cập ở trên là để phân định xem Thái cực quyền và Aikido, môn nào có tính âm nhu hơn. Đây không hẳn là một cuộc đấu kiến thức để xem ai thắng ai bại, nhưng là một cuộc góp ý để đào sâu một khía cạnh lý thú của võ học. Trần Bạch Đằng, theo tôi nhớ, có kiến thức rộng về võ học (cũng như về nhiều lãnh vực khác) nhưng không thực sự sâu. Anh không ngờ là trong Aikido, mà anh được biết qua phim ảnh và sách vở, lại rất chú trọng đến kiếm và gậy. Đến độ có những môn sinh, và những võ sư thành danh trên thế giới, hầu như chỉ chuyên tâm phổ biến hai loại hình võ thuật: mộc kiếm (bokken) và gậy vừa (jo).

Khi biết nhà anh ở gần Đạo đường, nơi tôi thường ngày vẫn dạy kiếm Aikido, anh ngỏ ý muốn được tận mắt xem một buổi tập kiếm do tôi hướng dẫn. Nghe bảo sân tập nằm chót vót trên sân thượng một cao ốc, anh có chiều e ngại (dạo đó anh bị đau khớp gối), nhưng có lẽ do đầu óc hiếu kỳ của một nhà báo, cộng thêm sự say mê về võ thuật, anh đã chấp nhận leo (ngoài bảy mươi  bậc cấp) lên đỉnh Thiên Long.

Dù đau khớp gối, Trần Bạch Đằng vẫn lên thăm lớp kiếm của VS Bùi Thế Cần

 

Lớp kiếm diễn tiến như thường lệ, do anh Lâm Đăng Khoa,

một huyền đai Aikido và huyền đai Aikiken xướng bộ: các suburi (đòn thế), các awase (tiếp chiêu), rồi sanpo sanken (tam bộ, tam kiếm), kata (bài kiếm) và cuối cùng là jiju waza (kỹ thuật tự do đối luyện) nối tiếp nhau liên tục.

Trần Bạch Đằng tỏ ra rất hứng thú với các bài tập, nhất là phần đối luyện chống nhiều người “taninsu gake”. “Người chỉ huy ngoài mặt trận và một kiếm sĩ giống nhau ở một điểm rất thiết yếu: tính dứt khoát trong hành động, tức thời, không do dự, trù trừ, …”. Anh bảo, đối với giới trí thức trẻ, giới doanh nhân trẻ nên học Aikiken để có được bản lãnh, can đảm dấn thân, … anh vẫn nói say sưa như khi hứng thú, với những gợi ý, những ví dụ, những hình ảnh lung linh như những đường kiếm loé chớp ngang trời.

Còn tôi thích thú (và thỏa mãn) lắng nghe.

BTC, 6/2007