Phương Văn
Suối Bạc, Tết Nguyên Đán Mậu Tý
Khi tôi hoàn thành bản thảo của bài viết này, tôi hơi lúng túng không biết đặt tên cho nó là gì! Trong dòng suy nghĩ về những sự kiện, nhân vật của bài viết, hình ảnh chuyến thăm Hà Nội cuối năm rồi, cùng vợ và con gái chợt thoáng qua trong đầu. Ở Văn Miếu, vợ chồng tôi cố gắng giải thích cho cô con gái chữ “Nguyên khí” mà với cô vừa quen, vừa lạ, cô bé đã nghe đâu đó rồi, từ khi cô chập chững tập đi, tập nói. Mỗi con người, gia đình, tổ chức xã hội và quốc gia phải nhận biết về cái “nguyên Khí” của mình, rồi từ cơ sở đó mà phát triển trên thế mạnh của mình. Ông bà cũng có câu là “biết mình, biết người trăm trận trăm thắng” mà, do vậy chuyện “biết mình” thiết nghĩ là chuyện quan trọng phải biết đầu tiên khi ra đối nhân, xử thế, góp sức với đời. Nhân Tết Nguyên đán tôi xin mở đầu để nói chuyện “nguyên khí”, của Aikido Huế, một cấu thành quan trọng của Aikido Việt.
Là người khá gần gũi với Aikido Huế, tôi có duyên quen biết và rồi chứng kiến sự tham gia, phát triển của các huấn luyện viên đương đại của Aikido Huế, đặc biệt là các anh huấn luyện viên trẻ đang trực tiếp đứng chịu trách nhiệm quản lý, tổ chức và truyền dạy kỹ thuật và tinh thần Aikido cho thanh niên Huế. Hiện tại Hội đồng Huyền đai Aikido Huế được lãnh đạo bởi võ sư Nguyễn Đắc Trí, tuy nhiên, việc quản lý, tổ chức các hoạt động huấn luyện sinh hoạt chủ yếu do các huấn luyện viên trẻ của Hội đồng huyền đai.
Bài viết này sẽ tập trung giới thiệu các gương mặt huấn luyện viên trẻ của Aikido Huế, những người đang đứng mũi chịu sào, quản lý và truyền thụ Aikido tại Huế. Thông qua bài viết, tôi muốn giới thiệu các hoạt động, công lao đóng góp của các huấn luyện viên trẻ này cho Aikido Huế và phần nào cho Aikido Việt Nam. Mặt khác, bài viết cũng sẽ đưa ra các trăn trở, khó khăn thách thức mà họ đang phải đương đầu và kinh nghiệm của họ trong quá trình vượt qua chính mình và các hòan cảnh để tham gia phong trào Aikido ở Huế và Việt Nam. Cuối cùng, tôi hy vọng những kinh nghiệm của hơn một thập kỉ qua của họ có thể giúp ích cho những huấn luyện viên trẻ của Aikido Việt trong việc quản lý, tổ chức huấn luyện phát triển Aikido ở địa phương mình.
Bài viết này dựa trên những quan sát, những buổi trò chuyện, tập luyện của cá nhân tôi cùng với các võ sư, huấn luyện viên của Huế. Mặc dù tôi có gởi bài viết này để họ đọc và góp ý trước khi gửi cho Aiki-Viet.com đăng tải, nhưng tất cả những nội dung, ý kiến bình luận của bài viết này về cơ bản là của cá nhân tôi.
Phần một: Tò te học võ Aikido, đơn giản thôi “vượt qua chính mình”.
Trừ anh Võ Văn Quang Huy được ba dẫn đi học gần 20 năm trước là không có khái niệm gì về Aikido, hầu hết các Huấn Luyện Viên Aikido đương đại khi tham gia học Aikido đều đã có một chút nghiên cứu, hiểu biết về lịch sử, triết lý cao quý và kỹ thuật đặc dị của Aikido, phần nào có chuẩn bị tâm thế cho chuyện học của mình. Thế nhưng mỗi người khi bước vào đạo đường Đồng Tâm Aikido Huế, những bước lẫm dẫm trên bước đường học tập của mỗi người đều có những khó khăn, trục trặc, rồi càng về sau các anh đều có những cú quẫy mình “vượt thác” đầy thú vị.
Có người “tầm sư” đến gần cả năm mới gặp được thầy, như anh Nguyễn Vĩnh Hà, về sau lập Aikido Quảng Trị. Khi anh Hà tìm đến học thì đúng lúc thầy Võ Đình Thanh phải đóng cửa võ đường trên 01 Lê Lợi, về tập tại nhà với mấy học trò ruột còn sót lại sau khi thầy Lê Viết Đắc di cư đi Mỹ. Mãi sau, anh Hà mới tìm ra được cơ quan làm việc của thầy, rồi lò dò đến cơ quan thầy để …xin tập võ. Khi mới vào tập, anh Hà là người bị hen suyễn nặng, ốm yếu, trở trời chút xíu là khăn quấn cổ, kéo “phẹc mơ tuya” áo na-tô hai lớp kín mít, miệng thở không ra. Cao gần thước tám, anh Hà còm lưng, rụt vai nhìn cứ như con “gà rù” dưới mưa. Thêm nữa, trước khi vào tập Aikido, anh Hà lại là người đã tập võ khác khá lâu nên tay chân cứng nhắc lắm. Về phía gia đình, bố mẹ anh Hà luôn băn khoăn “Với tình trạng sức khỏe như vậy, trong nhà không biết cậu cả Hà có lội qua nổi mấy năm đại học không? rồi sống sót ra sao sau khi tốt nghiệp”.
Khi vào tập, cái khó nhất của anh Hà là phải “vượt qua chính mình”, mấy cái ải phải vượt qua là, phải “diệt con gà rù” trong mình, phát triển nội lực, và tăng cường độ mềm dẻo. Sau hơn 4 năm kiên trì luyện tập đặc biệt với kiếm và gậy, chàng thanh niên Nguyễn Vĩnh Hà nhẹ nhàng ra trường với 2 bằng đại học ngoại ngữ, Anh Văn và Trung Văn. Lúc ra trường, chàng huấn luyện viên Nguyễn Vĩnh Hà có một thân thể tráng kiện, một tinh thần cực kỳ vững chãi, một phong cách sống năng động, chính chắn trong công việc. Nhờ đó ngay sau khi tốt nghiệp, chàng đã bôn ba khắp các vùng từ Trung Quốc đến các nước vùng Đông Dương trong công chuyện kinh doanh của mình. Hơn thế nữa, trở về quê bái tổ, chàng còn mang theo trong hành trang của mình một niềm mơ ước là mở một võ đường Aikido, truyền bá cái đạo học mà mình là người thụ hưởng trực tiếp, đó là cái khởi nguyên đơn giản của Aikido Quảng Trị.
 |
| Thiền định: Bài thi bắt buộc của Aikido Huế. VS Nguyễn Đắc Trí đang đặt chén nước lên đỉnh đầu của 2 thí sinh |
 |
| Thiền định với chén nước trên đầu, 1 giờ cho nhị đẳng. HLV Đoàn Văn Minh và Võ Văn Quang Huy. |
Câu chuyện “vượt qua chính mình” của bác sỹ Đoàn Văn Minh cũng không kém li kỳ. Là một người có thể trạng nhỏ thó yếu đuối và là người “hơi ngại võ”. Anh rất “e” chuyện chuyện đấm đá, dao kiếm. Khi bắt đầu luyện tập, cho dù là con nhà nòi về Y khoa, ý chí cực kỳ vững vàng, chàng sinh viên họ Đoàn cứ luôn bị “ám ảnh” là mình không đủ sức để theo võ và mình không có khiếu võ. . Trong đầu luôn ám ảnh “sẽ cố gắng ráng, nhưng e rằng bỏ mất giữa chừng”. Nhưng ít ra anh có cái dũng khí là thử tập võ để nâng cao thể tạng! Thầy Thanh phải luôn động viên “ Aikido cho mọi người, tùy sức, tùy thế mạnh mà tập. Người như em nên lấy đạo dẫn võ, lấy ý dẫn khí, rồi từ đó dẫn hình”.
Chương trình và kỹ thuật được thầy truyền dạy cho anh Minh phải được điều chỉnh cho phù hợp với thể chất của anh Minh, với chủ trương lấy ý dẫn hình, theo lục hợp, lấy kiếm dẫn lực, rồi lấy lực dẫn khí, để rồi từng bước tăng cường thể lực. Thế rồi cùng với việc vượt qua 2 bằng đại học, anh kiên trì luyện tập ròng rã hơn 10 năm. Chàng sinh viên “yếu ốm”, “ọp ẹp”, đã không hề đứt gánh nửa đường mà trở thành một một bác sỹ rành rọt cả đông, tây y, và là trong những huấn luyện viên trụ cột của Aikido Huế.
Trong các huấn luyện viên Aikido Huế ngoài các thư sinh bạch diện, có một người cũng thư sinh nhưng mặt đầy râu, mắt sáng, nhìn vào đã thấy tính cách cương trực, dũng mãnh, đó là anh Văn Đức Chung. Khi anh Chung bắt đầu vào tập võ, chàng sinh viên họ Văn Đức đã công nhận ngay “Em yêu thích vì đọc thấy chút triết lý, lịch sử Hiệp Khí Đạo trên báo nước ngoài, cũng có quan sát lớp tập, có điều không biết tính cách của em có hợp nổi cái “Hiệp Khí” không, nhưng em sẽ ráng?”.
Anh Chung được mọi người xem là người có khiếu về võ, học kỹ thuật rất nhanh và chịu khó luyện tập. “Cái khó” của anh Chung là làm sao để kìm được tính cương mãnh trong luyện tập của mình và phát triển được các khía cạnh Hiệp, Khí và tình thương trong các kỹ thuật Aikido. Anh chị nào tập Aikido thì cũng biết rằng, kỹ thuật Aikido trong mềm mại, rất khó tập thành thục, nhưng khi thành thục, thì việc làm gãy xương, tàn phá cơ quan nội tạng kể cả gây sát thương là rất dễ dàng. Đó là điều mà võ sư Steven Seagal đã khai thác trong các phim đầu tay của ông, và cũng là những điều đã tạo “danh tiếng”, “thương hiệu” cho diễn viên-võ sư nổi tiếng này (đây cũng là điều Seagal bị giới Aikido thế giới chỉ trích nặng nề).
(Còn tiếp)