Nguyệt Hạnh.
Gà là một sinh vật sống gần gũi với loài người từ bao đời. Ngày nay người ta nuôi Gà bởi nhiều mục đích: Làm thức ăn, làm thuốc chữa bệnh, làm dụng cụ và đồ trang sức (lông), làm cảnh và sử dụng trong trò chơi giải trí tinh thần (đá Gà) v.v… Ngoài ra trong cuộc mưu sinh, và đấu tranh chống lại những thế lực bên ngoài, con người đã dày công tìm hiểu và quan sát những động tác thăng bằng, các thế chiến đấu của Gà để biến thành hoạt động tự vệ cho mình.
Khi xem đá Gà, vũ khí lợi hại nhất của nó để triệt hạ đối phương là hai chiếc cựa sắt nhọn ở hai chân. Ngay thời xa xưa, các chiến binh, hiệp sĩ đã sử dụng các vũ khí để tự vệ và chiến đấu như móng sắc đeo ở tay hoặc kiếm cong (dùng nhiều ở vùng Cận Đông) mang hình ảnh của chiếc cựa Gà.
Chiếc mồng Gà trống oai vệ tượng trưng cho sức mạnh và uy quyền được loài người cách điệu thẩm mỹ thành vương niệm hoặc mũ giáp đội trên đầu người thống lãnh ba quân.
Hình ảnh của Gà sau mỗi cú đá, khi rơi xuống đều phải đập cánh để lấy thăng bằng làm chúng ta liên tưởng đến nhiều đòn thế trong võ thuật, chẳng hạn cách té trong Vovinam trên nền mềm để giảm lực, người võ sinh phải dùng hai tay đập mạnh xuống nền tạo phản lực để hãm nhẹ khi rơi. Trong Phá Sơn Hồng Gia Quyền của võ Thiếu Lâm cũng có đòn Kim Kê Đả Mộc áp dụng từ thế của Gà. Thái Cực Quyền trong 6 thức nhập môn đã lấy thế thủ thăng bằng của Gà làm bộ pháp luyện tập gọi là Kim Kê Độc Lập…
Với trí óc thông minh, loài người chúng ta qua bao đời đã biết phán xét kế thừa từ những hoạt động của các sinh vật chung quanh để rút ra bao tinh túy đầy màu sắc cho cuộc sống ngày nay.
Xin được kết thúc “Tản mạn về Gà và Võ” bằng mẫu chuyện xưa về Kỷ Tinh Tử được vua giao cho trọng trách luyện Gà đá. Được 10 ngày đầu vua đến hỏi, Kỷ Tinh Tử trả lời: “Chưa! Gà còn kiêu khí”.
Mười ngày sau vua lại hỏi, Tử bảo: “Chưa! Gà còn gáy đáp với gà khác, thấy gà khác còn biết cảm động”.
Ngày thứ 30 vua lại đến, Tử nói với vua: “Nó còn thanh khí hăng hái lắm”.
Sang ngày 40, Tỉnh mới đến tâu vua: “Được rồi, nghe tiếng và thấy mặt đồng loại của nó, nó không còn biết cảm động nữa, nó chai lỳ như khúc gỗ rồi, không có gà nào đối đầu với nó nổi nữa”. (*)
Đạo Cương Nhu là cốt lõi của chân như võ học, thấm nhuần để thích ứng với mọi tình huống là biểu hiện sự sáng suốt thấu đạt của người mang nghiệp võ mà chúng ta chime nghiệm cho mình vậy.
(*) Trích trong “Thuật xử thế của người xưa” – Nguyễn Duy Cần – NXB Trẻ.