Giáo sư Đặng Thông Trị đặt nền tảng cho Aikido Việt Nam

Vào gần cuối thập niên 50, một môn phái võ đạo mới mẻ thổi vào Việt Nam như một luồng gió mới, đem theo sinh khí tươi trẻ và tiến bộ trong nghành võ thuật, như một món ăn tinh thần mà mọi người hằng khao khát, đó là Aikido, võ phái của Tình Thương, với chủ trương không tranh sự thắng bại… Luyện tập Aikido không để mong tìm sự chiến thắng kẻ khác, mà chính yếu là luyện tập để tự chiến thắng bản thân mình, đó là tôn chỉ của môn võ Aikido vậy.

Vs Bùi Thế Cần tặng quà Vs Đặng Thông Phong

Tháng 4 năm 1958, từ Pháp trở về Việt Nam sau 9 năm du học tại đây, cố võ sư Đặng Thông Trị, người đầu tiên đã mang môn Aikido mới mẻ này để giới thiệu đến dân tộc Việt Nam.

…

Võ sư cao cấp Nhật Bản đến giúp Việt Nam

Năm 1960, võ sư Mutsuro Nakazono, Từ Hombu dojo đến Việt Nam để trợ giúp giáo sư Trị đặt nền tảng cho môn. Ngoài công tác huấn luyện tại Đạo đường trung ương ở Đakao ra, Ông còn được nhiều võ đường khác mời dạy cả hai bộ môn Judo và Aikido, trong đó có võ sư Nguyễn Bình, giám đốc Việt Nam Nhu đạo thân thiện hội (Judonam), võ sư bác sĩ Nguyễn Anh Tài, phó hội trưởng hội Hàn Bái đường, Ông là người có công lớn trong việc xây dựng và phát triển môn Hàn Bái đường vào thập niên 50 với hai bộ môn Judo và Thiếu Lâm Hàn Bái phái.

Tháng 11 năm 1962, võ sư Nakazono rời Việt Nam sang Pháp, giữa năm 1963, cố võ sư Tadashi Abe đến Việt Nam và lưu lại Sài Gòn khoảng 3 tháng để huấn luyện cho Đạo đường trung ương, hai Đại võ sư Nhật Bản nêu trên đều mang 8 đẳng Aikikai và là thầy của cố võ sư Trị trong thời gian Ông du học tại Pháp. Võ sư Abe rời Việt Nam không bao lâu thì võ sư Nobuyoshi Tamura và phu nhân của Ông trên đường sang Pháp cũng ghé Đạo đường trung ương huấn luyện để nâng cao trình độ kỹ thuật cho Aikido Việt Nam.

…

Giáo sư Phong nhận lãnh trách nhiệm điều hành Đạo đường trung ương với số hội viên trên dưới  30 người cuối năm 1964 cho đến cuối tháng 4 năm 1975, số hội viên Aikido trên toàn quốc lên đến 10.000 người (sic). Thời gian cực thịnh của bộ môn phải nói từ năm 1970 đến cuối tháng 4 năm 1975.

…

Vào trong những năm 1983 và 1984, có một số học trò của giáo sư Trị cũng cố gắng dạy Aikido tại vùng Orange County nhưng không có kết quả rồi sau đó đành bỏ cuộc. Muốn thành công trong ngành võ thuật tại xứ sở này, điều trước tiên tay nghề phải cao, nhất là ở một đất nước tự do trăm hoa đua nở, thứ đến là phải chân chính, có tác phong và đạo đức của một ông Thầy, đó là tiêu chuẩn để được tồn tại lâu dài.

Mặc dù vừa mới định cư với hai bàn tay trắng, tinh thần bị khủng hoảng khá trầm trọng sau những tháng ngày tù đày gian khổ, nhưng hoài bão để lập lại võ đường không bao giờ phai mờ trong tâm trí của ông cả. Tháng 10 năm 1987, một phòng tập tại thị xã Garden Grove được hoạt động nhưng chỉ sống vỏn vẹn được 1 tháng 10 ngày thì đóng cửa vì chủ phố lấy lại cơ sở. Hơn 1 tháng sau, Ông đã ký lease 5 năm cho một nơi khác khang trang và rộng lớn hơn với 3.000 spft, đó chính là Westminster Aikikai hiện nay.

Đầu năm 1989, kỷ niệm 1 năm hoạt động của Tenshinkai hiện diện tại Hoa Kỳ, hai vị Thầy của giáo sư Phong đến tham dự để mừng cho đệ tử tiếp tục truyền bá võ thuật trở lại, đó là võ sư Mutsuro Nakazono, võ phái Aikido cổ truyền Nhật Bản, và sư phụ Vũ Bá Oai, chưởng môn nhân đời thứ hai của Hàn Bái đường, võ phái Việt Nam.

Năm 1990, nhân kỳ tranh giải Taekwondo quốc tế lần thứ 7 được tổ chức tại Montreal, Canada, ban tổ chức đã mời giáo sư Phong sang dạy kỹ thuật tự vệ cho các dìu dắt và các toán trưởng các quốc gia đến tham dự.

Giáo sư Đặng Thông Phong đến Edmonton và Montreal, Canada nhiều lần để hướng dẫn Seminar Aikido tại đây. Tháng 10 năm 1991, Aikikai Foundation, đã cấp giấy chứng nhận cho Tổng cuộc Aikido Tenshinkai chính thức hoạt động tại Hoa Kỳ. Cùng năm này, giáo sư Đặng Thông Phong được mời tham dự lễ kỷ niệm 50 năm thành lập Aikido tại hội trường Keio Plaza, Tokyo. Có trên 1.200 quan khách, võ sư Aikido cùng các võ phái trên thế giới về tham dự dưới sự chủ tọa Doshu Kisshomaru Ueshiba.

Tháng 5 năm 1993, phái đoàn Tenshinkai tham dự trình diễn Aikido tại đại hội võ thuật quốc tế được tổ chức tại Sheratton Universal Hotel, Universal City, California.

Giáo sư Đặng Thông Phong được chọn là người Việt Nam có công lớn trong việc đóng góp tài năng của mình trong các hoạt động về võ thuật đến các cộng đồng quốc tế. Ông đã nhân danh người Việt Nam để làm rạng danh cho tổ quốc Việt Nam. Do đó, Ông đã được vinh danh trong một buổi lễ quan trọng trong cộng đồng Việt Nam vào ngày 12 tháng 9 năm 1993 là người đã làm “Vẻ vang dân Việt”. Tháng 11 năm 1995, giáo sư Phong trở lại quê hương Việt Nam để thăm các đệ tử trung kiên của môn Aikido Tenshinkai. Hầu hết các hội viên cao đẳng do Gs.Phong đào luyện ở Việt Nam đều hoạt động Aikido trở lại.

Năm 1995, phái đoàn Tenshinkai do Gs.Phong hướng dẫn đến Tokyo để chia xẻ và chúc mừng Doshu Kisshomaru Ueshiba, vị lãnh đạo Aikido toàn trên thế giới hiện nay, được nhận lãnh huy chương cao quý nhất của Hoàng gia Nhật Bản trao tặng.

Tháng 8 năm 1996, sư phụ Vũ Bá Oai, chưởng môn nhân đời thứ 2 của võ thuật Thiếu Lâm Hàn Bái đường đã ký ủy quyền trao lại môn phái cho giáo sư Phong để tiếp tục phát triển võ phái này.

Tại Đạo đường Westminster Aikikai, ngày 10 tháng 02 năm 1997, kỷ niệm 29 năm Tenshinkai được thành lập tại Việt Nam, võ sư Masatake Fujita, nhân danh Đạo chủ Kisshomaru Ueshiba đã trao văn bằng 6 đẳng Aikikai cho Gs.Đặng Thông Phong. Đó là thành quả của  39 năm hoạt động cho Aikido.

Năm 1995, Ông nhận lời mời sang Pháp và Hòa Lan trong 3 tuần lễ để giảng dạy các lớp Aikido seminar do Tổng cuộc Aikido Tenshinkai Âu châu bảo trợ. Tháng 7 năm 1997, các đệ tử Aikido tại Việt Nam lại mời ông trở về thăm Aikido Tenshinkai Việt Nam lần thứ hai, ông rất vui mừng thấy được các đứa con nay đã trưởng thành.

Cũng trong tháng này, ngày 12 tháng 7 năm 1997, Tổng cuộc võ thuật thế giới đã trao tặng võ sư Đặng Thông Phong “Life Achievement Award, 1997 World Martial Arts Hall Of Fame” về sự nghiệp đã cống hiến gần trọn cuộc đời chẳng những cho nền võ thuật Việt mà còn cho võ thuật thế giới, được tổ chức tại Double Tree Hotel, Costa Mesa, Orange County, California.

Trên đây mới chỉ là một số nét tiêu biểu về quá trình hình thành và phát triển môn phái Aikido Tenshinkai và người sáng lập. Những thành quả hiển nhiên đó, thật sự không diễn tiến được một cách êm xuôi như mặt nước hồ thu.

Trích trong “International Tenshinkai Aikido Federation”